Мацей Казімер Валанчэўскі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Мацей Казімер Валанчэўскі
Motiejus Valančius
Valancius.jpg
першы біскуп зь летувіскіх сялянаў
Род дзейнасьці рэлігійны дзеяч, пісьменьнік, гісторык, этнограф, асьветнік
Дата нараджэньня 16 (28) лютага 1801
Месца нараджэньня в. Насрэнай, Крэцінскі павет
Грамадзянства Польшча
Дата сьмерці 17 (29) траўня 1875
Месца сьмерці Коўна

Мацей Казімер Валанчэўскі (Мацеюс Валанчус, Валанчэўскіс; па-летувіску: Motiejus Valančius, Wolonczewskis, па-польску: Maciej Kazimierz Wołonczewski; 16 (28) лютага 1801, в. Насрэнай, Крэцінскі павет — 17 (29) траўня 1875, Коўна) — рэлігійны дзяяч, летувіскі пісьменьнік, гісторык, этнограф, асьветнік.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Скончыў Віленскую галоўную духоўную сэмінарыю (1828). Ад 1840 прафэсар Віленскае й Пецярбурскае духоўных акадэміяў, ад 1845 рэктар Варніскае духоўнае сэмінарыі. Ад 1849 жамойцкі біскуп. З мэтай умацаваньня каталіцтва ў летувіскай вёсцы праводзіў асьветніцкую працу на летувіскай мове, арганізоўваў парафіяльныя школы, стварыў шырокую сетку таварыстваў цьвярозасьці. Быў ляяльны ў адносінах да царскае ўлады, але выступаў супраць прымусовага насаджэньня ў Жамойці праваслаўя, русыфікацыі насельніцтва й забароны летувіскага друку. 18 жніўня 1863 выдаў адозвы з заклікам заставацца вернымі царскаму ўрадамі. У 1864 перан1ёс сталіцу дыяцэзіі з Варняў у Коўню. Аўтар гістарычнага дасьледваньня «Жамойцкае біскупства» («Żemajtiu Wiskupste», Вільня, 1848, 2 ч.), дыдактычных апавяданьняў і аповесьцяў. Складальнік зборніку «Жамойцкія прыказкі» (1867).

Творы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Raštai. T. 1—2. Vilnius, 1972;
  • Biskupstwo żmujdzkie. Kraków, 1898 (польскі пераклад)
Папярэднік
Шымон Мікалай Гедройц
Жамойцкія біскупы
18491875
Наступнік
Аляксандар Берасьневіч

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]