Меднікі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Меднікі
лет. Medininkai
Замак вялікіх князёў літоўскіх
Замак вялікіх князёў літоўскіх
Першыя згадкі: 1387
Краіна: Летува
Павет: Віленскі
Раён: Віленскі
Насельніцтва: 508 чал. (2001)
Часавы пас: UTC+2
летні час: UTC+3
Паштовы індэкс: 13019
Геаграфічныя каардынаты: 54°32′20″ пн. ш. 25°39′00″ у. д. / 54.53889° пн. ш. 25.65° у. д. / 54.53889; 25.65Каардынаты: 54°32′20″ пн. ш. 25°39′00″ у. д. / 54.53889° пн. ш. 25.65° у. д. / 54.53889; 25.65
Меднікі на мапе Летувы
Меднікі
Меднікі
Меднікі
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Ме́днікі (лет. Medininkai) — вёска ў Летуве, цэнтар староства Віленскага раёну Віленскага павету. Насельніцтва 508 чал. (2001). Знаходзяцца за 26 км ад Вільні, за 2 ад граніцы зь Беларусяй; на аўтамабільнай дарозе Вільня — Менск.

Меднікі — даўняе мястэчка гістарычнай Віленшчыны. Да нашага часу тут захаваліся руіны замка вялікіх князёў літоўскіх.

Назва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На думку беларускага географа Вадзіма Жучкевіча, тапонім «Меднікі» мае зьвязкі зь медным рамяством, пашыраным сярод першых насельнікаў мясьціны[1].

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гісторыя мястэчка мае непарыўныя зьвязкі з замкам вялікіх князёў, збудаваным, паводле найбольш пашыранага меркаваньня, у 1-й пал. XIV ст. (полюсныя вэрсіі — кан. XIII ст. і па 1380)[2].

Меднікі здаўна належалі да ўладаньняў вялікага князя Альгерда, тут неаднойчы спынялася ягоная жонка цьвярская княжна Ульяна. Медніцкі замак фіксуецца ў «Сьпісе рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх» апошняй чвэрці XIV ст. У гэты час ён быў аб’ектам нападаў крыжакоў. У 1385 вялікі магістр Конрад фон Ротэнштайн дэманстратыўна зладзіў пад мурамі фартэцыі рыцарскі турнір, але пра ўзяцьце замка не паведамляецца. У 1402 Сьвідрыгайла навёў на Меднікі нямецкіх хаўрусьнікаў, па чым тыя спалілі драўляныя ўмацаваньні замка і прадмесьці.

У XV — сярэдзіне XVI стагодзьдзях у Медніцкім замку знаходзілася рэзыдэнцыя намесьніка вялікіх князёў. Тут любіў спыняцца вялікі князь Казімер. Пад 1517 С. Гербэрштайн прыгадвае замак як пакінуты. Цягам XVII ст. замкавыя муры выкарыстоўваліся як агароджа для сядзібы і саду.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Меднікі апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Віленскім павеце. У кан. XIX — пач. XX стагодзьдзяў у мястэчку было 34 двары[3]. У Першую сусьветную вайну нямецкія салдаты разабралі частку заходняга мура Медніцкага замка.

У 1920 Меднікі апынуліся ў складзе Сярэдняй Літвы, у 1922 — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Віленскім павеце Віленскага ваяводзтва.

У 1939 Меднікі ўвайшлі ў БССР, аднак 12 кастрычніка 1940 Масква перадала мястэчка Летувіскай ССР.

31 ліпеня 1991 году, у пэрыяд распаду СССР, група байцоў рыскага АМАПу напала на мытны пост Мядзінінкай. У выніку гэтага інцыдэнту 7 летувіскіх афіцэраў былі забітыя.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Выдатныя мясьціны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Замак (XIV ст.)
  • Касьцёл Сьвятога Казімера (1928—1933)
  • Могілкі старыя каталіцкія

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. — Мн.: Изд-во БГУ, 1974. С. 227.
  2. ^ Алег Дзярновіч. Медніцкі замак // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 283.
  3. ^ Медники // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб, 1890—1907.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Меднікісховішча мультымэдыйных матэрыялаў