Мікалай Радзівіл «Стары»

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Мікалай Радзівіл
Mikałaj Radzivił Stary. Мікалай Радзівіл Стары (XVII).jpg
Мікалай Радзівіл «Стары». Невядомы мастак, XVII ст.
POL COA Trąby.svg
Герб «Трубы»
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся: каля 1440
Памёр: 16 ліпеня 1509
Род: Радзівілы
Бацькі: Радзівіл Осьцікавіч
Жонка: Соф’я з Манівідаў
Соф’я з Заслаўскіх
Соф’я з Рагацінскіх
Дзеці: ад 1-га шлюбу: Войцех, Ганна, Мікалай, Юры, Ян

Мікалай Радзівіл (Мікалай Радзівілавіч, мянушка «Стары»; каля 1440[1]16 ліпеня 1509) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Намесьнік смаленскі (14821486) і наваградзкі (14881490), кашталян троцкі (14881491), ваявода віленскі і канцлер вялікі літоўскі1492).

Валодаў Кейданамі, Біржамі, Дубінкамі і іншымі на тэрыторыі сучаснай Летувы; Жупранамі, Геранёнамі каля Ашмянаў, Нягневічамі, воласьцю Бобрык на Прыпяці. У канцы жыцьця атрымаў Райгорад і Гонядзь на Падляшшы, якія раней належалі М. Глінскаму[2].

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прадстаўнік шляхецкага роду Радзівілаў гербу «Трубы», сын Радзівіла Осьцікавіча, кашталяна віленскага. Стварыў вялікую лятыфундыю, якая заклала падмурак магутнасьці роду.

Соф’я з Манівідаў

З 1481 году займаў пасаду намесьніка смаленскага. У 1488 як кашталян троцкі і намесьнік наваградзкі ўвайшоў у склад Рады Вялікага Княства Літоўскага. Неўзабаве вылучыўся на галоўную ролю ў Радзе і ў 1492 заняў пасады ваяводы віленскага і канцлера вялікага літоўскага[3].

Выконваючы тэстамэнт вялікага князя Казімера, у 1492 забясьпечыў пераход стальца да Аляксандра. Выступаў за шлюб апошняга з Аленай Іванаўнай, дачкой маскоўскага гаспадара Івана III. Быў адным з ініцыятараў падпісаньня ў 1499 новага акта уніі паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім. Кіраваў дзяржавай пры адсутнасьці вялікага князя. Паводле тэстамэнту Аляксандра, спрыяў перадачы ў 1506 стальца да Жыгімонта Старога.

Першы раз ажаніўся з Соф’яй, дачкой ваяводы віленскага І. Манівіда, другі — з Соф’яй, дачкой князя І. Заслаўскага, трэці — з Соф’яй (Хвядорай), дачкой князя І. Рагацінскага. У першым шлюбе меў дачку Ганну, а таксама сыноў Мікалая, Яна, Войцеха і Юрыя[4].

Ад трох ягоных сыноў пайшлі асобныя лініі роду Радзівілаў:

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Гісторыя роду Радзівілаў. ДУ «Нацыянальны гісторыка-культурны музей-запаведнік «Нясвіж»Праверана 8 лістапада 2010 г.
  2. ^ Насевіч В. А. Генеалагічныя табліцы старадаўніх княжацкіх і магнацкіх беларускіх родаў 12—18 ст. — Мн.: БелЭН, 1993.
  3. ^ Радзівіл Мікалай // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 492—493.
  4. ^ Радзівіл Мікалай // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 493.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Мікалай Радзівіл «Стары»сховішча мультымэдыйных матэрыялаў