Міхал Вішнявецкі
| Міхал Вішнявецкі польск. Michał Korybut Wiśniowiecki |
|
 |
|
| Міхал Вішнявецкі. Невядомы мастак, XVIII ст. | |
| Кароль польскі | |
|---|---|
| Каранацыя | 29 верасьня 1669 |
| Папярэднік | Ян Казімер Ваза |
| Наступнік | Ян Сабескі |
| Вялікі князь літоўскі | |
| Каранацыя | 29 верасьня 1669 |
| Папярэднік | Ян Казімер Ваза |
| Наступнік | Ян Сабескі |
| Асабістыя зьвесткі | |
| Нарадзіўся | 31 ліпеня 1640, Белы Камень Валынскага ваяводзтва |
| Памёр | 10 лістапада 1673, Львоў |
| Дынастыя |  Вішнявецкія |
| Жонка | Элеанора Габсбург |
| Бацька | Ярэмі Вішнявецкі |
| Маці | Грызэльда з Замойскіх |
| Подпіс |  |
Міха́л Вішняве́цкі (польск. Michał Korybut Wiśniowiecki; 31 ліпеня 1640 — 10 лістапада 1673) — кароль польскі і вялікі князь літоўскі (1669—1673).
Зьмест |
[рэдагаваць] Біяграфія
Апошні з малодшай лініі магнацкага роду Вішнявецкіх гербу «Карыбут», сын Ярэмія, героя вайны з Б. Хмяльніцкім, і Грызэльды з Замойскіх. Асноўныя маёнткі роду знаходзіліся на Левабярэжнай Украіне і складалі цэлую лятыфундыю з 56 местаў, мястэчак і вёсак з насельніцтвам 288 тысяч чалавек. Сталіцай яе было места Лубны (цяпер Палтаўская вобласьць). У афіцыйных дакумэнтах гэтае суцэльнае ўладаньне называлася «панствам», «дзяржавай»[1].
Навучаўся ў езуіцкай школе, пазьней, па стыпэндыі караля, — у Празе, а таксама ў Дрэздэне і Вене. Ведаў некалькі замежных моваў: францускую, нямецкую, італьянскую, турэцкую, татарскую і лацінскую.
У лістападзе 1663 узяў удзел у вайсковай кампаніі караля Яна Казімера на Ўкраіну супраць маскоўскіх войскаў. Камандаваў уласным палком пяхоты з 600 чалавек.
У 1668 кароль і вялікі князь Ян Казімер Ваза адмовіўся ад стальца. У часе выбараў новага караля прадстаўнікі ваяводзтваў і паветаў Вялікага Княства Літоўскага, нягледзячы на супраціў магнацкіх сем’яў Радзівілаў і Пацаў, выказаліся за кандыдатуру Міхала Вішнявецкага. 29 верасьня 1669 у Кракаве адбылася ўрачыстая каранацыя.
[рэдагаваць] Унутраная і вонкавая палітыка
Да абраньня Міхала Вішнявецкага варожа паставіліся магнацкія групоўкі, а прафранцузская партыя на чале з гетманам вялікім каронным Янам Сабескім перайшла ў адкрытую апазыцыю.
Істотна ўзмацніліся фэадальныя міжусобіцы (шляхецкія дэпутаты праз лібэрум вэта сарвалі 4 з 6 соймаў) і толькі напад Турэччыны ўвесну 1672 і захоп турэцкім войскам Камянца-Падольскага прадухілілі грамадзянскую вайну[2].
Туркі вымусілі караля скласьці ганебны Бучацкі мір (1672), паводле якога Падольле адыходзіла да Турэччыны. Але сойм Рэчы Паспалітай не зацьвердзіў мірнай дамовы, і вайна аднавілася. Па дарозе ў войска, якое зьбіралася каля Хаціна, Міхал Вішнявецкі памёр у Львове.
[рэдагаваць] Крыніцы
- ^ Анатоль Грыцкевіч. Міхал Карыбут Вішнявецкі // Старонкі нашай мінуўшчыны. — Мн.: Кнігазбор, 2009.
- ^ Анатоль Грыцкевіч. Міхал Вішнявецкі // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 317.
[рэдагаваць] Літаратура
- Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — 788 с.: іл. ISBN 985-11-0378-0.
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
Міхал Вішнявецкі — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
| Вялікія князі літоўскія | ||
|---|---|---|
| Спадчынныя |
Міндоўг · Транята · Войшалк · Шварн · Трайдзень · Даўмонт · Будзікід · Будзівід · Віцень · Ґедымін · Яўнут · Альґерд · Ягайла · Кейстут · Вітаўт · Сьвідрыгайла · Жыґімонт Кейстутавіч · Казімер · Аляксандар · Жыґімонт Стары · Жыґімонт Аўгуст
|
_Coat_of_Arms.jpg) |
| Выбарныя |
Генрык Валезы · Ганна Ягелонка · Стэфан Баторы · Жыґімонт Ваза · Уладзіслаў Ваза · Ян Казімер Ваза · Міхал Вішнявецкі · Ян Сабескі · Аўгуст Моцны · Станіслаў Ляшчынскі · Аўгуст Сас · Станіслаў Аўгуст Панятоўскі
|
|
