Міхал Фрыдэрык Чартарыйскі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Міхал Фрыдэрык Чартарыйскі
Michał Fryderyk Čartaryjski. Міхал Фрыдэрык Чартарыйскі (1741).jpg
М. Ф. Чартарыйскі. Люі дэ Сыльвэстэр, 1741
POL COA Czartoryski.svg
Герб «Пагоня Літоўская»
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся: 26 красавіка 1696
Памёр: 13 жніўня 1775
Род: Чартарыйскія
Бацькі: Казімер Чартарыйскі
Ізабэла Альжбета з Морштынаў
Жонка: Элеанора Моніка з Валдштайнаў
Дзеці: Антаніна, Канстанцыя, Аляксандра, Антоні

Міхал Фрыдэрык Чартарыйскі (26 красавіка 1696 — 13 жніўня 1775) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Падстолі вялікі літоўскі (17201722), кашталян віленскі (17221724), падканцлер (17241752) і канцлер вялікі літоўскі1752)[1].

Трымаў Гарадзенскае, Гомельскае і Купіскае староствы. Кавалер шэрагу ордэнаў: Белага Арла (1726), расейскага Андрэя Першазваннага (1754) і прускага Чорнага Арла (1764).

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

М. Ф. Чартарыйскі. Невядомы мастак, XVIII ст.

З княскага роду Чартарыйскіх гербу «Пагоня», сын Казімера, кашталяна віленскага, і Ізабэлы Альжбеты з Морштынаў.

Быў палітычным кіраўніком «фаміліі» ў 17401770-х. У 1720-я наблізіўся да Я. Г. Флемінга, першага міністра Аўгуста Моцнага. Па сьмерці Аўгуста Моцнага (1733) падтрымаў Станіслава Ляшчынскага, у 1736 пагадзіўся з Аўгустам Сасам. У 17441750 спрабаваў правесьці рэформы дзяржаўнага ладу Рэчы Паспалітай з апорай на падтрымку Расеі і Аўстрыі.

Па сьмерці Аўгуста Саса (1763) у 1764 пад аховай расейскіх войскаў зладзіў у Вільні Генэральную канфэдэрацыю Вялікага Княства Літоўскага, скіраваную супраць К. С. Радзівіла «Пане Каханку», і дамогся яго выгнаньня з краіны. Аднак Кацярына II, каб не ўзмацняць «фамілію», ініцыявала ў 1767 Радамскую канфэдэрацыю на чале з К. С. Радзівілам.

Да антырасейскай Барскай канфэдэрацыі не далучыўся, але выступаў супраць выкарыстаньня расейскіх войскаў для яе здушэньня. Удзельнічаў у дэлегацыі, якая падпісала трактат аб вызнаньні першага падзелу Рэчы Паспалітай. У 17631764 як галава «фаміліі» падтрымліваў кандыдатуру свайго пляменьніка Адама Казімера Чартарыйскага на сталец Рэчы Паспалітай[1].

Ажаніўся 30 кастрычніка 1726 з Элеанорай Монікай Валдштайн (17121795). У шлюбе нарадзіліся 3 дачкі і сын:

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б Грыцкевіч А. Чартарыйскія // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 740.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Міхал Фрыдэрык Чартарыйскісховішча мультымэдыйных матэрыялаў