Няміга

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Рака
Няміга
Няміга
Былое вусьце калектару Нямігі на рацэ Сьвіслач
Агульныя зьвесткі
Вусьце калектар «Цэнтар»
Каардынаты вусьця 53°54′24.22″ пн. ш. 27°33′16.9″ у. д. / 53.9067278° пн. ш. 27.554694° у. д. / 53.9067278; 27.554694Каардынаты: 53°54′24.22″ пн. ш. 27°33′16.9″ у. д. / 53.9067278° пн. ш. 27.554694° у. д. / 53.9067278; 27.554694
Краіны басэйну Беларусь
Даўжыня 4,5 км

Няміга — рака ў Менску, правы прыток ракі Сьвіслач.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Няміга на мапе 1903 году

З ракой Няміга зьвязанае першае згадваньне Менску ў Аповесьці мінулых гадоў, дзе апісваецца бітва паміж полацкім князем Усяславам Чарадзеем і сынамі кіеўскага князя Яраслава Мудрага ў 1067 годзе. Да XIX стагодзьдзя Няміга моцна зьмялела, рэчышча высахла й назва стала ўжывацца да вуліцы. Але яшчэ ў першай палове XIX стагодзьдзя па вуліцы Няміскай, у накрытай драўляным насьцілам канаве працякаў ручай — рэштка высмаглай ракі. Гэты ручай пасьля ліўневых дажджоў, а таксама ўвесну й увосень разьліваўся, затапляў вуліцу й найбліжэйшы пляц. Для прадухіленьня паводак было прынятае рашэньне заключыць Нямігу ў бэтонныя трубы. У 1926 годзе раку ў яе ніжнім цячэньні заключылі ў калектар, на вуліцы Няміскай паклалі брукаванку, ходнікі заасфальтавалі. У 1955 годзе заключылі ў калектар участак верхняга цячэньня ракі, пакінутую частку ракі, якая праходзіла ў раёне вуліцы Грушаўскай. Падчас пракладкі другой лініі мэтро Нямігу перанакіравалі ў ліўневы калектар «Цэнтар», які ўпадае ў Сьвіслач у раёне стадыёну Дынама. Старое вусьце, якое часта па памылцы завуць вусьцем калектара Няміга, у наш час выкарыстоўваецца для адводу вады з дрэнажнай сыстэмы станцыі мэтро «Няміга».

У падземным пераходзе аднайменнай станцыі мэтро 30 траўня 1999 году адбылася масавая таўкатня, у якой загінула 53 чалавекі й 196 чалавек былі цяжка параненыя.

Геаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Да цяперашняга часу не захавалася дакладных дадзеных пра першапачатковае разьмяшчэньне рэчышча Нямігі на ўсім яго працягу, таксама невядомыя дакладныя месцы вытоку й вусьця Нямігі. Існуюць некалькі меркаваных месцаў вытоку Нямігі. Гэта магчыма зьвязана з тым, што выток з часам высыхаў і перасоўваўся ніжэй па цячэньні. Паводле адной з вэрсіяў першапачатковы выток Нямігі месьціўся ва ўрочышча Добрыя Мысьлі ў паўночнай частцы вуліцы Вірская. На карысьць гэтай вэрсіі кажа сама назва вуліцы Вірская, якое магчыма адбываецца ад слова вір. Паводле іншай вэрсіі выток знаходзіўся паўднёва-усходней, у месцы, дзе цяпер знаходзяцца Палац чыгуначнікаў па вуліцы Чкалава. Яшчэ напачатку XX стагодзьдзя ў гэтым месцы было шырокае балота.

Дакладна вядома, што Няміга цякла ўздоўж Разінскага завулка, дзе дагэтуль захаваліся сьляды рэчышча й забалочанае месца, якое таксама зьяўляецца адным зь меркаваных вытокаў Нямігі. Рака перасякала вуліцу Грушаўская, затым рабіла крук у 90 градусаў і пэрпэндыкулярна перасякала Рамізьніцкі завулак поруч з будынкам гарадзкога ДАІ. Затым рэчышча пралягала праз тэрыторыю Менскай друкарні, перасякала чыгуначныя шляхі. Рака цякла паміж сучасных вуліцаў Мясьнікова й Няміга, затым уздоўж вуліцы Няміскай. За Петрапаўлаўскай царквой Няміга расьцякалася на два рукавы, абцякаючы Замкавую гару. Правы рукаў упадаў у Сьвіслач у раёне моста па вуліцы Багдановіча, левы рукаў агінаў Замчышча з поўначы й упадаў у Сьвіслач недалёка ад Гарбатага моста (цяпер гэта мост на Востраве сьлёз).

Сучаснасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У наш час словам «Няміга» менчукі завуць раён гораду, які распасьціраецца ад пляцу Восьмага сакавіка ўздоўж аднайменнай вуліцы. Часта гэта назва выкарыстоўваецца як агульная назва мясцовасьці, якая ўключае ў сябе абодва берагі Сьвіслачы насупраць Траецкага прадмесьця, пляцы па праспэкце Пераможцаў аж да Палацу спорту. Калектар, у якім у наш час цячэ «Няміга», зьяўляецца папулярным месцам для менскіх дыгераў[1]. Падчас праліўных дажджоў вуліцу Няміга й прылеглую тэрыторыю часта падтапляе[2]. Для прадухіленьня гэтых затапленьняў гарадзкія ўлады плянуюць у найбліжэйшай будучыні пабудаваць новы калектар «Няміга»[3], аднак пакуль не паведамляецца будзе гэта збудаваньне дадаткам да існага, або заменіць існы калектар, пабудаваны яшчэ ў 1926 годзе.

Крыніцы й заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]