Падляскае ваяводзтва (1513—1795)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка
Падляскае ваяводзтва
Padlašša-Pahonia. Падляшша-Пагоня (1720).jpg
Герб
Агульныя зьвесткі
Краіна Вялікае Княства Літоўскае
Каралеўства Польскае
Адміністрацыйны цэнтар Дарагічын
Ваяводы Ваяводы падляскія
Кашталяны Кашталяны падляскія
Час існаваньня 15131795
Месцазнаходжаньне Падляскага ваяводзтва
Падляскае ваяводзтва на мапе

Падляскае ваяводзтва[а 1] — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Вялікага Княства Літоўскага1569 року ў складзе Каралеўства Польскага). Сталіца — места Дарагічын.

Сымболіка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Сьпярша гербам ваяводзтва была Пагоня, па ўлучэньні ў склад Каралеўства Польскага — аб’яднаныя польскі і літоўскі гербы: арол без кароны ў чырвоным полі і Пагоня.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Утварылася 29 жніўня 1513 як Падляска-Берасьцейскае ваяводзтва[1] шляхам вылучэньня з Троцкага. Колішні ваявода віцебскі Іван Сапега атрымаў прывілей ад вялікага князя Жыгімонта Старога «на ваяводзтва падляскае, берасьцейскае і інш.», таксама ён называўся ваяводам наднарвенскім.

Ахоплівала Падляшша (Дарагічынскі, Мельніцкі і Бельскі паветы) і Берасьцейскую зямлю (Берасьцейскі, Камянецкі і Кобрынскі паветы).

Паводле адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы (15651566) на аснове Берасьцейскай зямлі і тэрыторыі колішняга Тураўска-Пінскага княства ўтварылася Берасьцейскае ваяводзтва (імаверна, яшчэ раней гэтая тэрыторыя вярнулася ў склад Троцкага ваяводзтва).

У 1569, згодна з умовамі Люблінскай уніі, апынулася пад уладай Каралеўства Польскага.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) спыніла сваё існаваньне.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Па адміністрацыйнай рэформе (15651566) падзялялася на тры паветы: Дарагічынскі, Мельніцкі і Бельскі.

Ваяводзкі соймік праводзіўся ў Дарагічыне, тамака ж склікалася паспалітае рушаньне. Павятовыя соймікі праходзілі ў Дарагічыне, Мельніку і Бельску.

Мясцовая шляхта абірала шасьцёх паслоў на Вальны сойм Рэчы Паспалітай Абодвух Народаў, а таксама шасьцёх дэпутатаў на Галоўны Трыбунал.

Ураднікі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўныя артыкулы: ваяводы падляскія і кашталяны падляскія

У Сэнаце Рэчы Паспалітай Падляскае ваяводзтва мела двух прадстаўнікоў — ваяводу і кашталяна.

Заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ ст.-бел. Воеводство Подляшское; лац. Palatinatus Podlachiae, польск. Województwo podlaskie

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Падляшскае ваяводства // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 384.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]