Пашпарт

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Перайсьці да: навігацыя, пошук

Пашпарт 1917 году

Пашпарт БНР 1918 году

Пашпарт 1942 году, Гарадзішча

Узор пашпарту РБ 1993 году

Пашпарт (іт. passaporto — дазвол на прыбыцьцё ў порт, фр. passeport) - дакумэнт, што выдаецца дзяржаваю, для сьведчаньне асобы сваіх грамадзян. Пашпарт надае права легальна перасякаць дзяржаўную граніцу і пазначае грамадзянства яго ўласьніка.

Звычайна пашпарт ўтрымлівае асноўныя дадзеныя грамадзяніна, яго імя, прозьвішча, год нараджэньня, фотаздымак. Некаторыя краіны выдаюць біямэтрычныя пашпарты, што маюць вышэйшую абарону ад падробкі й утрымліваюць дадатковую інфармацыю пра грамадзяніна. На Беларусі аабавязковая замена пашпарту адбываецца ў 16, 25, 45, 100, 125 гадоў.

[рэдагаваць] Гісторыя

У сярэднявяковай Эўропе, збольшага ў Францыі і некаторых італьянскіх княствах назвай "пашпарт" акрэсьлівалі розныя дакумэнты, што дазвалялі купцам наведваць гарады. Праз шмат стагодзьдзяў у большасьці краін не існавала абавязковага дакумэнту, які б быў патрэбны для замежных падарожжаў. Выключэньнем была царская Расея і Асманская імпэрыя. Расейскія пагранічныя ваяводы прапускалі замежнікаў толькі пры наяўнасьці ў іх "проезжих" грамат. Пётр І наяўнасьць такіх грамат абаснаваў заканадаўча ў 1719 годзе.

Заканадаўства і дакумэнты у Эўропе для замежных вандровак пачалі ўводзіць толькі ў 19 ст. Першыя агульныя пашпарты і неабходнасьць валоданьня імі для пераходу праз граніцу заснавала Францыя (1867), Брытанская Імпэрыя (1873), Італьянская Каралеўства (1873) ды ЗША (1889). Пасьля 1-й Сусьветнай вайны ў Эўропе паўстала патрэба пашпартнага і мытняга рэгуляваньня.

Пасьля 2-й Сусьветнай вайны ў краінах Савецкага блоку было абмежавана выдача дазволаў на выезд за мяжу. У СССР для вандроўкі за межы краіны патрабаваўся "замежны пашпарт". У калгасах пашпарты не выдавалі наогул да сярэдзіны 60-х гадоў 20 стагодзьдзя, каб стрымаць адток насельніцтва ў гарады.

[рэдагаваць] Гісторыя беларускага пашпарту

Першыя пашпарты на беларускай мове (лацінцы) пачала выдаваць у Обер Осьце Нямецкая адміністрацы ў вакрузе Галоўнакамандуючага на Ўсходзе ў 1916-1917 гадах. Яны былі на нямецкай і беларускай мовах. На 5 старонках утрымліваліся асабістыя зьвесткі асобы, месца нараджэньня, дзе жыве, чым займаецца, веравызнаньне, фотаздымак ў рост чалавека, асаблівыя прыкметы, адбіткі "правага паказнога пальца", подпіс прадстаўніка мясцоваў улады альбо двух сьведак.

У 1993 годзе быў зацьверджаны ўзор беларускага пашпарту (Пастанова Савета Міністраў РБ 14 ліпеня 1993 г. N 463 "Аб Зацьвярджэньні палажэньня аб пашпарце грамадзяніна РБ, узору гэтага пашпарту і апісаньня яго").

Пасьля рэферэндуму 15 мая 1995 году, былі зьменны дзяржаўныя сымбалі Рэспублікі Беларусь. Таму ў 1996 годзе былі ўведзены новыя ўзоры беларускага пашпарту.