Радзівіл Осьцікавіч

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Радзівіл Осьцікавіч
POL COA Trąby.svg
герб «Трубы»
Асабістыя зьвесткі
Памёр: 1477
Вільня
Род: Радзівілы
Бацькі: Крысьцін Осьцік
Ганна
Дзеці: Мікалай, Ганна

Радзівіл Осьцікавіч (? — 1477, Вільня) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Маршалак гаспадарскі (14401466) і земскі (14331434 і 14631474), адначасна ваявода троцкі1463) і кашталян віленскі1475).

Валодаў маёнткамі на тэрыторыі сучаснай Летувы (Біржы, Кейданы, Шырвінты і інш.), Нягневічамі пад Наваградкам, Харашэвічамі пад Слонімам, Бостынем на Піншчыне.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Партрэт мітычнай князёўны Эўдакіі зь Сьвятаполкаў-Чарцьвярцінскіх, якая лічылася жонкай Радзівіла Осьцікавіча

Сын літоўскага баярына Осьціка гербу «Трубы», і Ганны зь нявызначанага роду. Пачынальнік роду Радзівілаў.

У 14201428 роках згадваецца як маршалак гаспадарскі вялікага князя Вітаўта. У якасьці сьведкі падпісаў акт уніі Вялікага Княства Літоўскага з Каралеўствам Польскім (15 кастрычніка 1432). Маршалак земскі (вялікі) у 14331434 і 14631474 роках[1].

У 1440 року па сьмерці вялікага князя Жыгімонта Кейстутавіча падтрымаў абраньне Казімера, таго ж року атрымаў пасаду маршалка гаспадарскага і дзяржаўцы анікштынскага[1].

У 1443 быў накіраваны з войскам у Крым, дзе пасадзіў на крымскі сталец Хаджы-Гірэя[2].

Удзельнічаў у выправе на Маскву (1445), каб дапамагчы Васілю III аднавіць сваю ўладу. У 1448 року браў удзел у складаньні мірнай дамовы паміж Вялікім Княствам Літоўскім, Каралеўствам Польскім і Нямецкім ордэнам у Растэнбургу.

У 1449 року з дапамогай Васіля III пасьпяхова дзейнічаў супраць мяцежнага князя Міхала Жыгімонтавіча, адваяваў Старадуб, Ноўгарад-Северскі, Радагашч, Поціўль, Бранск[1].

У 1-й палове 1450-х узначаліў магнацкую апазыцыю супраць вялікага князя Казімера і быў ёй прапанаваны як кандыдат на вялікакняскі сталец. Шукаў падтрымкі ў хана Залатой Арды Сэід-Ахмэда, але таго разьбіў Хаджы-Гірэй. У 1455 року вярнуўся на радзіму, дзе яго пазбавілі ўсіх пасадаў. Пасьля адышоў ад апазыцыі, зноў зрабіўся маршалкам земскім, ад 1463[1] — ваявода троцкі. У 1474 року[3] (або 1475[1]) атрымаў пасаду кашталяна віленскага.

Разам з М. Кезгайлам кіраваў дзяржавай у адсутнасьць вялікага князя, у 1470-я ачольваў дэлегацыю ў разьвязваньні памежных спрэчак з Псковам і Інфлянцкім ордэнам.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б в г д Пазднякоў В. Радзівіл Осцікавіч // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 501.
  2. ^ А.Р. Андреев. Крым — улус Золотой Орды. Венеция и владения Генуи в Крыму. Создание Крымского ханства. XIII—XV века // История Крыма. — М.: Белый волк, 2002.
  3. ^ Pietkiewicz K. Radziwiłł Ościkowicz // Polski Słownik Biograficzny / Pol. Akad. nauk, inst. Historii. T. 30. — Wrocław; Warszawa; Kraków; Gdańsk; Lódz, 1987. S. 133.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]