Рэспубліка Ірляндыя
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
|
|
Гэта — накід артыкула. |
|---|
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: няма | |||||
 |
|||||
| Афіцыйная мова | ірляндзкая, ангельская | ||||
| Сталіца | Дублін | ||||
| Найбуйнейшы горад | Дублін | ||||
| Урад | Рэспубліка Мэры МакАліс Браян Коўэн |
||||
| Плошча - Агульная - % вады |
117-е месца ў сьвеце 70 273 км² 2% |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2005) - Шчыльнасьць |
122-е месца ў сьвеце 4 130 000 57/км² |
||||
| СУП - Агульны (2005) - на душу насельніцтва |
50-е месца ў сьвеце $164,190 млрд $40 003 |
||||
| Валюта | Эўра (€) |
||||
| Часавы пас - улетку |
GMT (UTC+0) IST (UTC+1) |
||||
| Незалежнасьць -Абвешчаная -Прызнаная |
Ад Вялікабрытаніі 21 студзеня 1919 6 сьнежня 1921 |
||||
| Дзяржаўны гімн | «Amhrán na bhFiann» | ||||
| Аўтамабільны знак | IRL | ||||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .ie | ||||
| Тэлефонны код | +353 |
||||
 |
|||||
Рэспу́бліка Ірля́ндыя (па-ірляндзку: Poblacht na hÉireann, па-ангельску: Republic of Ireland) — дзяржава, што пакрывае прыкладна пяць шостых выспы Ірляндыі. Прыкладна шостая частка выспы вядомая пад назвай Паўночная Ірляндыя, і зьяўляецца часткай Злучанага Каралеўства Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірляндыі.
Канстытуцыя абвяшчае, што назва дзяржавы "Éire, альбо па-ангельску, Ireland". Назва Рэспубліка Ірляндыя зьяўляецца афіцыйным апісаньнем дзяржавы, паводле Акту аб Рэспубліцы Ірляндыя.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
Асноўныя артыкулы: Гісторыя Ірляндыі, Гісторыя Рэспублікі Ірляндыя
Ад 1 студзеня 1801 году да 6 сьнежня 1922 году Ірляндыя была часткай Злучанага Каралеўства Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірляндыі. У 1919 годзе шмат ірляндзкіх парлямэнтараў, абраных падчас брытанскіх усеагульных выбараў 1918 году, адмовіліся ад сваіх месцаў у брытанскай House of Commons (?). Замест яны стварылі ірляндзкі парлямэнт, які называўся Dáil Éireann [да́ўіл э́йрайн]. Ён у студзені 1919 году выпусьціў Аднабаковую Дэклярацыю аб Незалежнасьці , якая абвяшчала Ірляндзкую Рэспубліку. Ірляндыя больш не была часткай Брытанскай Імпэрыі. З-за малога прызнаньня ў сьвеце была скліканая ў 1919 годзе Парыская Мірная Канфэрэнцыя. Гэта адбылося з-за моцнай пазыцыі Брытаніі на канфэрэнцыі. Пасьля Англа-Ірляндзкай вайны (таксама вядомай як Ірляндзкая вайна за незалежнасьць>) Брытанскае кіраўніцтва і Кабінэт міністраў (Áireacht) Ірляндзкай Рэспублікі падпісалі Англа-Ірляндзкую дамову, паводле якой Ірляндыя атрымала статус дамініёну.
[рэдагаваць] Палітыка
[рэдагаваць] Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
[рэдагаваць] Геаграфія
- Найважнейшыя гарады
- Дублін (колькасць насельніцтва 495 782, колькасць насельніцтва агламэрацыі 2 186 821)
- Цорк (колькасць насельніцтва 123 062, колькасць насельніцтва агламэрацыі 186 239)
- Галвэй (колькасць насельніцтва 65 832, колькасць насельніцтва агламэрацыі 66 163)
- Лімэрік (колькасць насельніцтва 54 023, колькасць насельніцтва агламэрацыі 86 998)
- Ватерфорд (колькасць насельніцтва 44 594, колькасць насельніцтва агламэрацыі 46 736)
[рэдагаваць] Эканоміка
[рэдагаваць] Дэмаграфія
У 2007 годзе, Ірляндыя зьяўлялася краінай з найхукім ростам насельніцтва ў Эўропе. Прырост ў 2006 годзе быў 2,5%, а тры пяпярэдніх гады каля 2%. Раміж 1841 а 1851 гадамі колькасць насельніцтва паменьшалася з 8,2 мільёнаў да 6,5 мільёнаў чалавек. Прычынай такога моцна спадку насельніцтва была сьмерць ад голаду й эміграцыя, пераважна да Вялікабрытаніі, а таксама да Злучаных Штатаў Амэрыкі. У гэтый час па-за межамі выспы жыве ад 12 да 16 мільёнаў этнічных ірляндцаў.
[рэдагаваць] Культура
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
Рэспубліка Ірляндыя — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
| Краіны Эўропы | |
|---|---|
| Азэрбайджан · Альбанія · Андора · Армэнія · Аўстрыя · Баўгарыя · Беларусь · Босьнія і Герцагавіна · Бэльґія · Ватыкан · Вугоршчына · Вялікабрытанія · Гішпанія · Грузія · Грэцыя · Данія · Ірляндыя · Ісьляндыя · Італія · Казахстан¹ · Кіпр · Латвія · Летува · Ліхтэнштайн · Люксэмбург · Малдова · Мальта · Манака · Нарвэґія · Нідэрлянды · Нямеччына · Партуґалія · Польшча · Расея¹ · Рэспубліка Македонія · Румынія · Сан-Марына · Славаччына · Славенія · Сэрбія · Турцыя¹ · Украіна · Фінляндыя · Францыя · Харватыя · Чарнагорыя · Чэхія · Швайцарыя · Швэцыя · Эстонія | |
| Непрызнаныя: | Акратыры і Дэкелія · Выспа Мэн · Гернсі · Гібральтар · Косава · Ян Маен · Джэрсі · Шпіцбэрген · Фарэрскія выспы |
| ¹ Часткова знаходзіцца ў Азіі | |
