Саляманка

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Саляманка
гішп. Salamanca
Саляманка
Escudo de Salamanca.svg Bandera de Salamanca.svg
Герб Саляманкі Сьцяг Саляманкі
Краіна: Гішпанія
Аўтаномная супольнасьць: Кастылія і Леон
Правінцыя: Саляманка
Плошча: 38,6 км²
Вышыня: 802 м н. у. м.
Насельніцтва
колькасьць: 154 462 чал. (2010)
шчыльнасьць:
Часавы пас: UTC+1
летні час: UTC+2
Тэлефонны код: 923
Паштовы індэкс: 37001-37008
Геаграфічныя каардынаты: 40°58′ пн. ш. 5°40′ з. д. / 40.967° пн. ш. 5.667° з. д. / 40.967; -5.667Каардынаты: 40°58′ пн. ш. 5°40′ з. д. / 40.967° пн. ш. 5.667° з. д. / 40.967; -5.667
Саляманка на мапе Гішпаніі
Саляманка
Саляманка
Саляманка
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы
http://www.salamanca.es/

Саляманка (па-гішпанску: Salamanca) — горад у Гішпаніі, аўтаномная супольнасьць Кастылія і Леон, сталіца аднайменнай правінцыі. Заснаваны ў дарымскую эпоху. Згадваецца як вакійскі горад Гелмантыка пры захопе яго ў 220 да н. э. Ганібалам. У 1218 заснаваны сусьветна вядомы ўнівэрсытэт. У 1985 годзе стары горад аб’яўлены ЮНЭСКО часткай сусьветнай спадчыны чалавецтва. Насельніцтва — 160 тыс. чалавек, маецца чыгуначны вакзал і аэрапорт, дзяржаўны і каталіцкі ўнівэрсытэты.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Горад быў заснаваны ў дарымскую эпоху як кельцкае паселішча, дзеля абароны тэрыторыі на беразе ракі Дуэра. У III стагодзьдзі да н. э. Бэта аблажыў горад. З падзеньнем картагенянаў горад пачаў прымаць большае значэньне як камэрцыйны цэнтар у рымскай Гішпаніі дзякуючы свайму ўдаламу разьмяшчэньню. Праз Саляманку праходзіла рымская дарога, вядомая як Вія-дэ-ля-Плята, якая злучала яго з горадам Эмэрыта Аўгуста (цяпер Мэрыда) на поўдні і Астурыка Аўгуста (цяпер Асторга) на поўначы. Захавалы рымскі моста датуецца I стагодзьдзем і быў часткай гэтай дарогі.

З падзеньнем Рымскай імпэрыі, аланы кантралявалі Лузітанію, і Саляманку была часткай гэтага рэгіёну. Пазьней горад быў заваяваны вэстготамі й быў уключаны ў іхную тэрыторыю. Горад меў свайго біскупа.

Саляманку здаўся маўрам на чале з Муса бін Нусаірам у 712 годзе. На працягу многіх гадоў гэтая вобласьць, паміж поўднем ад ракі Дуэра й да поўначы ад ракі Тормэс, сталася галоўным тэатрам ваенных дзеяньняў паміж хрысьціянскімі каралеўствамі й мусульманскімі кіраўнікамі аль-Андалюса. Сталая барацьба каралеўства Леон а потым і каралеўства Кастыліі й Леона супраць Халіфата спустошыла Саляманку й зьвяла яе да няважнага стану. Пасьля бітвы пры Сыманкаса (939) хрысьціяне пасяліліся ў гэтам месцы. Пасьля ўзяцьця Таледа Альфонсам VI Кастыльскім у 1085 годзе адбылося канчатковае перасяленьне хрысьціянаў у горад. Раймон Бургундзкі ўзначаліў групу пасяленцаў рознага паходжаньня ў 1102 годзе.

Адзін з самых важных момантаў у гісторыі Саляманкі быў 1218 год, калі Альфонса IX Леонскі дараваў Каралеўскую хартыю ўнівэрсытэту Саляманкі, хоць фармальна навучаньнья тут існавала па меншай меры з 1130 году. Неўзабаве ён стаў адным з найбольш значных і прэстыжных акадэмічных цэнтраў у Эўропе.

Славутасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У 1985 годзе стары горад Саляманкі быў абвешчаны ЮНЭСКО часткай Сусьветнай спадчыны чалавецтва. Галоўная гарадзкая плошча, Пляса-Маёр, якая была пабудавана ў 17291733 гадох, аформлена ў стылі радыкальнага барока ягоным найбуйнейшым прадстаўніком, Чурыгерай. На плошчы, акружанай аркадамі з выявамі гішпанскіх каралёў і генэрала Франка (у гады грамадзянскай вайны, якi выбраў сваёй рэзыдэнцыяй эпіскапскі палац у Саляманцы), высіцца ратуша ў стылі чурыгерэска. Быў час, калі перад ёй праводзілі карыду.

У значнай ступені захаваўся старажытнарымскі мост праз раку Тормэс, які даў пачатак сучаснаму гораду. Ад зьнесеных сьценаў сярэднявечнага гораду ацалела толькі гвазьдзіковая вежа канца XV стагодзьдзя. З захавалых гатычных асабнякоў праслаўлены Дом з ракавінкамі, які пабудаваў у XVI стагодзьдзі канцлер найбагацейшага ордэна Сьв. Якава. Каса Ліс — адзін зь лепшых на захадзе Гішпаніі прыкладаў стылю мадэрн.

Гарады-сябры[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Саляманкасховішча мультымэдыйных матэрыялаў