Санэт

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку

Санэ́т (ад італьянскага sonetto – песенька) — адна з так званых цьвёрдых форм лірычнай паэзіі. Зьявіўся ў Італіі ў XIII стагодзьдзі, першыя санэты стварыў Гвітонэ Дарэцца, найбольшую вядомасьць набылі санэты Франчэска Пятраркі.

Санэт складаецца з 14 радкоў па 11 складоў у кожным, са строгай рытмічнай ды лягічнай структурай. Вылучаюць некалькі асобных формаў санэту. Італьянскі санэт складаецца зь дзьвюх частак: першая з васьмі радкоў (у ёй фармулюецца праблема твору), другая з шасьці (вырашэньне праблемы). Парадак рыфмаў — a-b-a-b a-b-b-a c-d-e-c-d-e (ці c-d-c-c-d-c), 9-ы радок вылучаецца інтанацыйна. Нязначна адрозьніваецца ад яго францускі санэт са схемай a-b-b-a a-b-b-a c-d-d c-e-e. У Англіі XVI стагодзьдзя склалася альтэрнатыўная форма санэту (вядомая як «шэксьпіраў санэт») з рыфмамі a-b-a-b c-d-c-d e-f-e-f g-g. У паэзіі мадэрнізму санэтамі часта называюцца вершы з чатырнаццаці радкоў больш вольнай структуры.

Санэт зьяўляецца базаю для больш буйной вершаванай формы — вянку санэтаў (15 санэтаў, у санэтах зь 2-га па 14-ы першы радок супадае з апошнім радком папярэдняга санэту, 15-ы санэт – магістрал — складаецца з запісаных па парадку першых радкоў 1-га – 14-га санэтаў).

У беларускай літаратуры першы ўжыў форму санэту Максім Багдановіч, шырока вядомыя санэты Янкі Купалы (выдаваліся асобнай кнігай).

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]