Соф’я Слуцкая

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Соф’я Слуцкая
SofiaSlutsk.jpg
Сьвятая
Імя Соф’я Юр’еўна Алелькавіч-Радзівіл, княгіня Слуцкая і Капыльская
Нарадзілася 1 траўня 1585
Памерла 19 сакавіка 1612 (26 гадоў)
Амелева, каля Ігумена, Рэч Паспалітая (цяпер Беларусь)
Шануецца Беларуская Праваслаўная Царква
Кананізаваная 1984 год
Галоўная сьвятыня Мошчы ў Сьвята-Духавым катэдральным саборы
Дзень памяці 1 красавіка альбо трэці тыдзень па Сёмухе
Патрон цяжарных жанчынаў, парадзіхаў, немаўлятаў і дзяцей, сірацінаў. Лекарка галаўных болей. Ахоўніца ад пажараў і голаду. Ахоўніца пабожных шлюбаў. Заступніца пры цяжбах з уладамі і міратворыца.

Соф’я Радзівіл (Слуцкая, у дзявоцтве Алелькавіч; 1 траўня 1555 — 9 (19) сакавіка 1612) — рэлігійная дзяячка Вялікага Княства Літоўскага, асьветніца, беларуская праваслаўная сьвятая[1].

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дачка слуцкага князя Юрыя III і Барбары з Кішкаў[1], апошняя з княскага роду Алелькавічаў. Выхоўвалася ў праваслаўі.

У раньнім веку страціла бацьку, адразу за ім сыйшла з жыцьця і маці. Па сьмерці дзядзькоў Аляксандра (1591) і Яна Сымона (1592) да Соф’і адыйшло ўсё Слуцкае княства зь местамі Слуцак і Капыль, мястэчкамі Раманаў, Старобін, Любань, Пясочнае і Ленін, 32 фальваркі.

Сіратой апекваліся сваякі Хадкевічы: староста жамойцкі Юры, па ягонай сьмерці — кашталян віленскі і староста берасьцейскі Геранім. Яны запазычылі князям Радзівілам значныя грашовыя сумы і вырашылі выплаціць даўгі пасагам Соф’і, якую сасваталі за нясьвіскага князя Януша Радзівіла, сына ваяводы віленскага Крыштапа. Напярэдадні вясельля абвастрыліся фінансавыя спрэчкі двух кланаў, і Хадкевічы скасавалі заручыны сваёй выхаванкі. Аднак Радзівілы рашуча абвясьцілі, што не жадаюць адмаўляцца ад нявесты і падалі на Хадкевічаў у суд. Вырак суду на карысьць Радзівілаў вельмі ўдарыў па гонару апекуна Соф’і. Новы дзень вясельля прызначылі на 1 кастрычніка 1600, на сьвята Пакрова Багародзіцы. Хоць муж вызнаваў кальвінізм, Соф’я заставалася праваслаўнай[1].

Шмат увагі надавала дабрачынным справам, падтрымлівала праваслаўныя цэрквы і манастыры ў Слуцкім княстве. Ахвяравала сродкі для пабудовы лякарань для бедных, учыняла паломніцтвы ў сьвятыя мясьціны.

Памерла 19 сакавіка 1612, нарадзіўшы нежывое дзіця. Княгіню пахавалі ў Слуцкім Трайчанскім манастыры.

Кананізацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Неўзабаве сярод месьцічаў пайшлі чуткі пра дзівосы, што адбываліся ля труны. Менавіта тады Соф’ю пачалі ўшаноўваць як сьвятую, але кананізавалі княгіню значна пазьней, у 1984.

У 2000 годзе да 2000-годзьдзя хрысьціянства быў усталяваны помнік Соф’і Слуцкай.[2] У 2009 у Менску асьвяцілі новую царкву ў гонар сьвятой Соф’і Слуцкай.

У наш час сьвятыя мошчы Соф’і Слуцкай захоўваюцца ў Катэдральным саборы Сашэсьця Сьвятога Духу ў Менску. Дзень яе памяці адзначаецца 1 красавіка.

Цікавыя факты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • У наш час беларускі архівіст Вольга Бабкова выявіла гістарычныя дакумэнты, дзе Соф’я Алелькавіч беручы шлюб зь Янушам Радзівілам сьцьвярджае, што яна зьяўляецца каталічкай[3][4].

Радавод[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Соф’я Слуцкаясховішча мультымэдыйных матэрыялаў