Старажытны Эгіпет

Піраміды — адзін з сымбаляў Старажытнага Эгіпту.

Старажытны Эгіпет — антычная цывілізацыя на поўначы Афрыкі, якая разьмяшчалася ў нізоўях і дэльце Ніла на тэрыторыі сучаснага Эгіпту. Цывілізацыя паўстала ў 3150-х гадах да нашай эры пасьля яднаньня Верхняга і Ніжняга Эгіпту пад уладай першага фараона і разьвівалася тры тысячагодзьдзі.

Старажытны Эгіпет разьвіваўся ў ніжняй і сярэдняй плыні Ніла. У эпоху Новага царства ўлада фараонаў распасьціралася да чацьвёртага нільскага парога на поўдні і распаўсюджвалася на значныя тэрыторыі ва Ўсходнім Міжземнамор'і, а таксама на ўзьбярэжжы Чырвонага мора. Увесь Эгіпет пажхяляўся на дзьве вялікія вобласьці: Верхні і Ніжні Эгіпет. А тыя, у сваю чаргу, мелі па некалькі дзесяткаў вобласьцей, якія грэкі назвалі номамі. Больш 90% тэрыторыі Эгіпта займае пустыня, так званая «Чырвоная зямля». Жыцьцё там была магчымая толькі ў аазісах і ў далінах перасохлых рэк. Эканоміка Эгіпта засноўвалася на прадуктыўнай сельскай гаспадарцы ва ўрадлівай даліне Ніла.

Пэрыядызацыя

1. Дадынастычны — пачатак IV — III тысячагодзьдзе да н. э.
2. Раньнедынастычны — III тысячагодзьдзе да н. э. — 2800 да н. э.
3. Старажытнае царства — 2800 — 2300 гады да н. э.
4. Сярэдняе царства — 2100 — 1800 гады да н. э.
5. Новае царста — 1600 — 1100 гады да н. э.
6. Позьняе царства — 1000 — 332 гады да н. э.
7. Эліныстычны перыяд — 320 — 30 гады да н. э.
8. Рымскі — 30 да н. э. — 395

Агульная характарыстыка старажытнай Эгіпецкай цывілізацыі

Агульная характарыстыка старажытнай Эгіпецкай цывілізацыі Цывілізацыя ўзьнікае рана. Рачная цывілізацыя ў даліне ракі Ніл. У сувязі зь неабходнасьцю стварэньня ірыгацыйных сыстэмаў была вялікая патрэба ў арганізацыі. Гэта прывяло да зьяўленьня раньняй дзяржавы. Спачатку гэта былі номы. Цар номы (намарх) часта быў жрэц. Неабходнасьць стварэньня ірыгацыйнай сыстэмы, а таксама аб’яднаньне даліны з дэльтаю патрабавала стварэньня адзінай цэнтралізаванай дзяржавы. Дэльта мела больш прагрэсіўны характар. Там разьвіваліся зносіны з цывілізацыямі Міжземнамор’я. Даліна разьвівала зносіны з Нубіей (Эгіпет атрымоўваў лес, золата, каштоўныя каменьні збольшага захопам). Пераходныя пэрыяды азначаюць распад дзяржавы. Уся гісторыя Эгіпта ў суадносінах з стварэньнем цэнтралізаванай дзяржавы й яе распаду.

Дадынастычны пэрыяд

Дадынастычны перыяд (40 номаў) — вядзецца барацьба за яднаньне Верхняга й Ніжняга Эгіпта. Верхні яднаецца хутчэй. У 3000 годзе да н. э. фараон Верхняга Эгіпта Нармен, стаўся аб’яднальнікам Эгіпта са сталіцаю ў Мэмфісе.

Раньнедынастычны перыяд

Фараон Міна лічыцца заснавальнікам дынастыі. Будуюцца піраміды (мастабы).

Старажытнае царства

Старажытнае царства гэта гісторыя клясычнага Эгіпта. Аснова эканомікі-палацавая эканоміка. Тып улады — усходняя дэспатыя (неабмежаваная ўлада, сакралізацыя, апора на разгалінаваны бюракратычны апарат).

Ланцуг улады: Фараон — родавая знаць — чыноўнікі (служылая знаць) — сяляне, рамесьнікі-рабы (рабоў было мала, рабства мела патрыярхальны характар). Эпоха будаваньня пірамідаў (Хеопса, Хефрэна, Мікірына). Чыньнікі распаду — вялікія затраты на будаваньне пірамідаў.

Сярэдняе царства

Сярэдняе царства-гэта узнаўленьне цэнтралізаванай дзяржавы, адраджэньне эканомікі. Будуецца заупакойны храм Ментухатэпа (Лябірынт). Заняпад дзяржавы зьвязаны з гексосамі. Але дзякуючы ім у Эгіпце зьявілася бронза й калясьніцы, коні...

Новае царства

1600 — 1100 гады да н. э. — новая дзяржава, сталіца Фівы. Гэта першая імпэрыя.

Пасьля надыходу жалезнага веку Эгіпет хутка губляе свой уплыў і трапляе ў залежнасьць ад Асырыі ў VII стагодзьдзі да н. э., затым (525 год да н. э.) — ад Пэрсіі. У 332 годзе да н. э. Эгіпет быў канчаткова захоплены Аляксандрам Македонскім.

Літаратура

Крыніцы

• Богословский Е.С. Статуэтка дворцового служителя времени Тутанхамона (Stat. Louvre I 852). // ВДИ. 1990. 2.
• Геродот. История в девяти книгах. / Перевод и комментарии Г. А. Стратановского. — М., 2002. ISBN 5-17-005085-2
• Источниковедение истории Древнего Востока. — М., 1984.
• Коростовцев М. А. Путешествие Ун-Амуна в Библ. — М., 1960.
• Коростовцев М.А. Египетский иератический папирус № 167 Государственного Музея Изобразительных Искусств им. А.С. Пушкина в Москве. // Древний Египет / Сб. статей. – М., 1960.
• Лирика древнего Египта. – М., 1965.
• Максимов Е.Н. Папирус № 1115 из собрания государственного Эрмитажа. (Перевод и некоторые замечания). // Древний Египет и древняя Африка. – М., 1967.
• Повесть Петеисе III. Древнеегипетская проза. / Пер. М. А. Коростовцева. — М., 1978.
• Рубинштейн Р. И. Поучение гераклеопольского царя своему сыну (Эрмитажный папирус № 1116 А). // ВДИ. 1948. 4.
• Савельева Т.Н. Надписи из гробницы Мечена (Перевод и комментарий). // Древний Египет и древняя Африка. – М., 1967.
• Сказки и повести Древнего Египта. / Пер. и комм. И.Г. Лившица. – СПб., 2004. ISBN 5-02-026987-5
• Сказки Древнего Египта. / Сост. Беловой Г. А., Шерковой Т. А. — М., 1998.
• Струве В.В. Речение Ипувера. Лейденский папирус № 344. Социальный переворот в Египте в конце Среднего царства. – М.; Л., 1935.
• Хрестоматия по истории Древнего мира. / Под ред. В.В. Струве. – М., 1951.

Гістарыяграфія

• Брэстед Дж. История Египта с древнейших времен до персидского завоевания. — М., 1915.
• Древние цивилизации. — М., 1989.
• Котрелл Л. Во времена фараонов. — М., 1982.
• Масперо Г. Египет. — М., 1915.
• Перепелкин Ю. Я. Древний Египет. – СПб., 2000. ISBN 5-89740-011-3
• Тураев Б. А. История Древнего Востока. Т. II. — Л., 1935.
• Шоу Я. Древний Египет. - М., 2006. ISBN 5-17-031742-5

Рэлігія

• Антес Р. Мифология в древнем Египте. // Мифология древнего мира. — М., 1977.
• Ассман Я. Египет. Теология и благочестие ранней цивилизации. — М., 1999.
• Берлев О. Д. «Золотое имя» египетского царя». // Ж.-Ф. Шампольон и дешифровка египетских иероглифов. — М., 1979.
• Коростовцев М. А. Религия древнего Египта. М., 1976.
• Солкин В.В. Египет: вселенная фараонов. - М., 2001.
• Солкин В.В. Столпы небеса. Сокровенный Египет. - М., 2006.

Вонкавыя спасылкі

 Старажытны Эгіпет — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў