Стаўпецкі раён

Адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка
Стаўпецкі раён (Стаўбцоўскі раён)
Краіна	Беларусь
Уваходзіць у	Менская вобласьць
Адміністрацыйны цэнтар	Стоўпцы
Дата ўтварэньня	15 студзеня 1940
Насельніцтва (2009)	42 007
Шчыльнасьць	23,42 чал./км²
Плошча	1881,96 км²
Месцазнаходжаньне Стаўпецкага раёну
Мэдыя-зьвесткі
Часавы пас	UTC +3
Тэлефонны код	+375-17-17
Паштовыя індэксы	222 6хх, 222 7хх
Афіцыйны сайт
Дадатковыя мультымэдыйныя матэрыялы

Стаўпе́цкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Менскай вобласьці Беларусі. Плошча раёну складае 1,9 тыс. км². Насельніцтва — 42 007 чалавек (2009). Адміністрацыйны цэнтар — места Стоўпцы.

Геаграфічнае становішча

Мяжуе з Валожынскім, Койданаўскім, Узьдзенскім, Нясьвіскім, Капыльскім раёнамі Менскай вобласьці і Карэліцкім, Наваградзкім і Іўеўскім раёнамі Гарадзенскай вобласьці.

Рэльеф і карысныя выкапні

Значную частку раёну займае Стаўпецкая раўніна, якая на паўночным захадзе пераходзіць у Верхнянёманскую нізіну, на паўночным усходзе разьмяшчаецца частка Менскага ўзвышша. Пераважаюць вышыні 180—200 м, максымальная 340 м (гара Дубовая каля вёскі Вірлавічы).

Клімат і расьліннасьць

Клімат умерана кантынэнтальны. Сярэдняя тэмпэратура студзеня -6,4 °С, ліпеня 17,7 °С. Сярэдняя колькасьць ападкаў складае 635 мм. Вэгетацыйны пэрыяд — 190 дзён.

Лясы (44% тэрыторыі раёну) хваёвыя, яловыя, бярозавыя, чорнаалешнікавыя. На паўночным захадзе раёну частка Налібоцкай пушчы. Ляндшафтавы заказьнік дзяржаўнага значэньня «Налібоцкі» (частка).

Гідраграфія

Галоўная рака — Нёман з прытокамі Сула і Вуса. Найбольшае возера — Кромань.

Гаспадарчая дзейнасьць

Сельская гаспадарка спэцыялізуецца на мяса-малочнай жывёлагадоўлі і вырошчваньні буракоў. Вырошчваюць зерневыя і кармавыя культуры, бульбу. Прадпрыемствы харчовай, дрэваапрацоўчай, паліўнай, машынабудаўнічай прамысловасьці.

Па тэрыторыі раёну праходзяць чыгунка і аўтамабільная дарога Менск — Берасьце, аўтадарога Валожын — Стоўпцы, газаправоды Таржок (Расея) — Менск —Івацэвічы з адгалінаваньнямі на Стоўпцы, Новы і Стары Сьвержань, Ямал (Расея) — Заходняя Эўропа.

Турыстычная інфармацыя

Захаваліся помнікі архітэктуры і садова-паркавага мастацтва: былая вуніяцкая Сьвята-Яна-Прадцечанская царква (XVIII ст.) у в. Вішнявец, сядзібна-паркавы комплекс Брахоцкіх (XIX ст.) у в. Вялікі Двор, касьцёл Зьвеставаньня Паньне Марыі (1590) і каталіцкая капліца (XIX ст.) у в. Дзераўная, Сьвята-Георгіеўская царква (канец XIX ст. — пачатак XX ст.) у в. Залужжа, каталіцкая капліца (ХІХ ст.) у в. Куль, касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі (пач. ХХ ст) у в. Налібакі, касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (1588) і былая вуніяцкая Сьвята-Ўсьпенская царква (1590) і Сынагога (ХІХ ст.) у в. Новы Сьвержань, касьцёл Сьвятога Язэпа (пач. ХХ ст.) у в. Рубяжэвічы, Сьвята-Раства-Багародзіцкая царква (1770) у в. Стары Сьвержань, Сядзібна-паркавы комплекс Ленскіх (XIX ст.) у в. Сула.

Вядомыя асобы

Вёска Мікалаеўшчына — радзіма беларускага дзяржаўнага дзеяча, навукоўцы, пісьменьніка Аляксандра Сянкевіча (1884—1938) і беларускага грамадзкага і палітычнага дзеяча, пісьменьніка, пэдагога Язэпа Лёсіка (1883—1940).

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел

У склад раёну ўваходзяць 200 сельскіх населеных пунктаў. Адміністрацыйна падзяляецца на 15 сельсаветаў: Аталескі, Варацішчанскі, Вішнявецкі, Залускі, Засульскі, Заямнаўскі, Літвенскі, Мікалаеўшчынскі, Навасьвержанскі, Налібацкі, Рубяжэвіцкі, Слабадзкі, Хатаўскі, Цясноўскі, Шашкоўскі.

Літаратура

• Столбцовский район // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн., 2007.— 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9.

Вонкавыя спасылкі

 Стаўпецкі раён — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

• Стаўпецкі раён на Радзіма.org
• Стаўпецкі раён ^(рас.) на «Глёбусе Беларусі»
• Характарыстыка раёну