Сурынам

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.


(Сьцяг)	(Герб)

Нацыянальны дэвіз: Justitia - Pietas - Fides (Справядлівасьць - Абавязак - Адданасьць»)

Афіцыйная мова

нідэрляндзкая

Сталіца

Парамарыба

Найбуйнейшы горад Парамарыба

Урад

Прэзыдэнт

рэспубліка
Рональд Вэнэтыаан

Плошча
- Агульная
- % вады 91-е месца ў сьвеце
163 820 км²
1,1

Насельніцтва
- Агульнае (2005)
- Шчыльнасьць 170-е месца ў сьвеце
470 784
2,7/км²

СУП
- Агульны (2005)
- на душу насельніцтва 160-е месца ў сьвеце
2,898 млрд.$
5 683 $

Валюта Сурынамскі даляр (SRD)

Часавы пас
- улетку UTC-3 (UTC-3)
-3 (UTC-3)

Незалежнасьць
ад Нідэрляндаў 25 лістапада 1975

Дзяржаўны гімн

"God zij met ons Suriname"

Аўтамабільны знак SME

Дамэн верхняга ўзроўню

.sr

Тэлефонны код +597

Сурына́м (па-нідэрляндзку: Suriname) – краіна ў паўднёва-усходняй частцы Паўднёвай Амэрыкі, мае выхад да Атлянтычнага акіяна. Да 25 лістапада 1975 года гэта была нідэрляндзкая калёнія з назвай Галяндзкая Гвіяна.

[рэдагаваць] Гісторыя

Тэрыторыя сучаснага Сурынама была заселеная галяндцамі ўжо ў канцы XVI стагодзьдзя, што прывяло да некалькіх узброеных канфліктаў з ангельскімі і францускімі калянізатарамі. У 1667 годзе, пасьля мірнай дамовы Сурынам быў канчаткова прызнаны галяндзкай калёніяй. У 1954 годзе гэта тэрыторыя атрымала статус паўнапраўнай часткі Нідэрляндаў, на правах аўтаноміі з уласнай адміністрацыяй. Незалежнасьць Сурынам атрымаў у 1975 годзе, але ўсе грамадзяне новай краіны захавалі нідэрляндзкае грамадзянства і у наступныя гады трэць насельніцтва выехала ў Эўропу. У 1980 годзе да ўлады прыйшла вайсковая дыктатура пад кіраўніцтвам Дэсі Боутэрсэ. Звяржэньне дыктатуры адбылася ў 1988 годзе.

[рэдагаваць] Палітыка

Сурынам – парлямэнцкая рэспубліка. Парлямэнт аднапалатны, складаецца з 51 дэпутата.

[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел

Сурынам дзеліцца на 10 акругаў (distrikt):

1. Бракапонда

2. Камэвійнэ

3. Кароніе

4. Маровійнэ

5. Нікерые

6. Пара

7. Парамарыба

8. Сарамака

9. Сыпалівіні

10. Ваніка

[рэдагаваць] Геаграфія

Даўжыня мяжы краіны складае 1707 км, зь якой з Бразыліяй - 597 км, з Францускай Гвіянай – 510 км, з Гаянай – 600 км, марская мяжа – 386 км. Самай высокай кропкай Сурынама зьяўляецца гара Джуліана Топ (1280 м). Асноўнымі рэкамі зьяўляюцца: Карантынэ, Мароні, Сурынам, Сарамака, Літані і Тапанахоні. Большая частка тэрыторыі краіны пакрытая трапічнымі лясамі.

[рэдагаваць] Эканоміка

Сурынам зьяўляецца самым значным у сьвеце вытворцам баксытаў. Адначасова здабываецца невялікая колькасьць золата, нафты, нікелю, медзі, плаціны і жалезнай руды. Прамысловасьць канцэнтруецца вакол пераапрацоўкі здабываючай галіны. Баксыты, алюміній і каалін складаюць 70% экспартнага прыбытку краіны.

Сельская гаспадарка прадстаўленая вытворчасьцю цукру, тытуню, цытрусаў, бананаў, рыбнай лоўляй.

[рэдагаваць] Дэмаграфія

Этнічная будова насельніцтва выглядае наступным чынам: індусы – 37%, крэолы – 31%, яванцы – 15%, мурыны – 10%, індзейцы – 2%, кітайцы – 2%, астатнія – 3%.

Асноўнай рэлігіяй краіны зьяўляецца індуізм (27,4%), пратэстанты складаюць 25,2%, каталікі – 22,8%, мусульмане – 19,6%, мясцовыя веравызнаньні – 5%.

Афіцыйнай мовай зьяўляецца нідэрляндзкая, але часта ўжываецца і ангельская. Значная колькасьць навучальных установаў карыстаецца крэольскай мовай. Часта ўжываецца і сурынамі хіндустані (дыялект хіндзі) і яванская.

[рэдагаваць] Культура

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

У ВікіСховішчы можна знайсьці мультымэдыйныя матэрыялы па тэме:

«Сурынам»

	Краіны Паўднёвай Амэрыкі
	Аргентына · Балівія · Бразылія · Вэнэсуэла · Гаяна · Калумбія · Панама · Парагвай · Пэру · Сурынам · Уругвай · Чылі · Эквадор
	Залежныя тэрыторыі: Аруба (Нідэрлянды) · Фальклендзкія выспы (Вялікабрытанія) · Француская Гвіяна · Нідэрляндзкія Антылы · Паўднёвая Георгія і Паўднёвыя Сэндвічавыя выспы (Вялікабрытанія)