УЭФА

Зьвя́з эўрапе́йскіх футбо́льных асацыя́цыяў (па-ангельску: Union of European Football Associations, скар. UEFA, у беларускай трансьлітарацыі УЭФА) — арганізацыя, якая кіруе футболам у Эўропе. Яна аб’ядноўвае нацыянальныя футбольныя асацыяцыі эўрапейскіх краін, а таксама Ізраілю й Кіпру. УЭФА займаецца арганізацыяй усіх эўрапейскіх спаборніцтваў клюбаў і зборных, разьмяркоўвае прыбыткі ад рэклямы й трансьляцыяў паміж клюбамі й нацыянальнымі асацыяцыямі, якія ўваходзяць у яе склад.

УЭФА зьяўляецца адной з шасьці кантынэнтальных канфэдэрацыяў, уваходных у ФІФА, прычым УЭФА зь іх найболей уплывовая й багатая. Амаль усе наймацнейшыя футбалісты сьвету гуляюць у Эўропе з-за таго, што менавіта ў ёй самыя вялікія зарплаты, асабліва ў Ангельшчыне, Італіі, Гішпаніі й Нямеччыне. Таксама УЭФА прадстаўляюць шматлікія моцныя зборныя сьвету, што прадвызначае вялікае прадстаўніцтва краін гэтай канфэдэрацыі на сусьветных першынствах: так, з 32 камандаў на чэмпіянаце сьвету 2006 году УЭФА прадстаўлялі 14.

УЭФА была заснаваная 15 чэрвеня 1954 году ў Базэлі (Швайцарыя) пасьля кансультацыяў, пачатых фэдэрацыямі футболу Францыі, Італіі й Бэльгіі. Першапачаткова ва УЭФА уваходзілі 25 краін, цяпер гэтая лічба дасягнула 53-х. Штаб-кватэра УЭФА разьмяшчалася ў Парыжы да 1959 году, калі яна пераехала ў Бэрн. З 1995 году яна грунтуецца ў швайцарскім Ньёне. Першым генэральным сакратаром УЭФА быў Анры Дэлёнэ, а прэзыдэнтам — Эбэ Шварц.

УЭФА часта меў канфлікты з Эўракамісіяй, прадстаўляючы інтарэсы нацыянальных асацыяцыяў. У 1990-х гадах рознагалосьсі тычыліся правоў на тэлетрансьляцыі й асабліва міжнародных трансфэраў (справа Босмана).

Прэзыдэнты УЭФА

• Эбэ Шварц (1954—1962)
• Густаў Відэркер (1962—1972)
• Артэміё Франкі (1972—1983†)
• Жак Жорж (1983—1990)
• Ленарт Юхансан (1990—2007)
• Мішэль Плятыні (з 2007 году)

Генэральныя сакратары УЭФА

З сьнежня 1999 году пасада завецца «выканаўчы дырэктар»:

• Анры Дэлёнэ (1954—1955)
• П'ер Дэлёнэ (1955—1960)
• Ганс Бангертэр (1960—1989)
• Гергард Айгнэр (1989—2003)
• Лярс-Крыстэр Ольсан (з 2003 году)

Спаборніцтвы

Зборных камандаў

Галоўнае спаборніцтва зборных, якое праводзіць УЭФА — Чэмпіянат Эўропы, які вядзе сваю гісторыю з 1958 году (першы фінальны турнір прайшоў у 1960), і да 1964 году зваўся «Кубак эўрапейскіх нацыяў». Таксама пад эгідай УЭФА праходзяць моладзевы чэмпіянат Эўропы й юніёрскія чэмпіянаты для гульцоў да 19 і да 17 гадоў. Для жанчын таксама праводзяцца чэмпіянат Эўропы й чэмпіянат да 19 гадоў.

УЭФА таксама арганізуе УЭФА / КАФ «Мэрыдыян» Кубак з АКР для моладзевых камандаў.

Таксама праводзіцца чэмпіянат Эўропы па футзале.

Клюбныя

Пад эгідай УЭФА праводзяцца тры клюбныя спаборніцтвы:

• Ліга чэмпіёнаў
• Ліга Эўропы УЭФА
• Супэркубак Эўропы

Глядзіце таксама

• Юбілейныя ўзнагароды УЭФА

Вонкавыя спасылкі

 УЭФА — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

• Сайт УЭФА
• Эўракубкі ў лічбах (карысныя спасылкі)