УЭФА
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
Зьвя́з Эўрапе́йскіх Футбо́льных Асацыя́цый (па-ангельску: Union of European Football Associations, скар. UEFA, у беларускай транслітарацыі УЭФА) — арганізацыя, якая кіруе футболам у Эўропе. Яна аб'ядноўвае нацыянальныя футбольныя асацыяцыі эўрапейскіх краін, а таксама Ізраілю й Кіпру. УЭФА займаецца арганізацыяй усіх эўрапейскіх спаборніцтваў клюбаў і зборных, разьмяркоўвае прыбыткі ад рэклямы й трансляцый паміж клюбамі й нацыянальнымі асацыяцыямі, уваходнымі ў яе склад.
УЭФА зьяўляецца адной з шасьці кантынэнтальных канфэдэрацый, уваходных у ФІФА, прычым УЭФА зь іх найболей уплывовая й багатая. Амаль усе наймоцныя футбалісты сьвету гуляюць у Эўропе з-за таго, што менавіта ў ёй самыя вялікія зарплаты, асабліва ў Ангельшчыне, Італіі, Гішпаніі й Нямеччыне. Таксама УЭФА уяўляюць шматлікія моцныя зборныя сьвету, што прадвызначае вялікае прадстаўніцтва краін гэтай канфэдэрацыі на сусьветных першынствах: так, з 32 каманд на чэмпіянаце сьвету 2006 году УЭФА уяўлялі 14.
УЭФА была заснаваная 15 чэрвеня 1954 года ў Базэлі (Швайцарыя) пасьля кансультацый, пачатых фэдэрацыямі футбола Францыі, Італіі й Бэльгіі. Першапачаткова ва УЭФА уваходзілі 25 краін, цяпер гэтая лічба дасягнула 53-х. Штаб-кватэра УЭФА разьмяшчалася ў Парыжы да 1959 году, калі яна пераехала ў Бэрн. З 1995 году яна грунтуецца ў швайцарскім Ньёне. Першым генэральным сакратаром УЭФА быў Анры Дэлёнэ, а прэзыдэнтам — Эбэ Шварц.
УЭФА часта меў канфлікты з Эўракамісіяй, уяўляючы інтэрасы нацыянальных асацыяцый. У 1990-х гадах рознагалосьсі дакраналіся праў на тэлетрансляцыі й асабліва міжнародных трансфэраў (справа Босмана).
Зьмест |
[рэдагаваць] Прэзыдэнты УЭФА
Эбэ Шварц (1954—1962)
Густаў Відэркер (1962—1972)
Артэміё Франкі (1972—1983†)
Жак Жорж (1983—1990)
Ленарт Юхансан (1990—2007)- Мішэль Плятыні (з 2007 году)
[рэдагаваць] Генэральныя сакратары УЭФА
З сьнежня 1999 году пасада завецца «выканаўчы дырэктар»:
- Анры Дэлёнэ (1954—1955)
- П'ер Дэлёнэ (1955—1960)
- Ганс Бангертэр (1960—1989)
Гергард Айгнэр (1989—2003)- Лярс-Крыстэр Ольсан (з 2003 году)
[рэдагаваць] Спаборніцтвы
[рэдагаваць] Зборных каманд
Галоўнае спаборніцтва зборных, якое праводзіць УЭФА — Чэмпіянат Эўропы, які вядзе сваю гісторыю з 1958 году (першы фінальны турнір прайшоў у 1960), і да 1964 году зваўся «Кубак эўрапейскіх нацый». Таксама пад эгідай УЭФА праходзяць моладзевы чэмпіянат Эўропы й юніёрскія чэмпіянаты для гульцоў да 19 і да 17 гадоў. Для жанчын таксама праводзяцца чэмпіянат Эўропы й чэмпіянат да 19 гадоў.
УЭФА таксама арганізуе УЭФА / КАФ "Мэрыдыян" Кубак з АКР для моладзевых каманд.
Таксама праводзіцца чэмпіянат Эўропы па футзале.
[рэдагаваць] Клюбныя
Пад эгідай УЭФА праводзяцца чатыры клюбных спаборніцтва:
[рэдагаваць] Глядзіце таксама
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
УЭФА — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
| Турніры УЭФА | |
|---|---|
| Нацыянальныя: Чэмпіянат Эўропы па футболе Клюбныя: Ліга Чэмпіёнаў — Кубак УЭФА — Супэркубак УЭФА — Кубак Інтэртота — Кубак Кубкаў Аматарскія й юнацкія: ЧЭ (моладзевы) — ЧЭ (юнакі-19) — ЧЭ (юнакі-17) — Кубак рэгіёнаў — Кубак Мэрыдыяна |
| Эўрапейскія футбольныя зборныя (УЭФА) | |
|---|---|
| Сучасныя зборныя:
Азэрбайджан | Альбанія | Ангельшчына | Андора | Армэнія | Аўстрыя | Баўгарыя | Беларусь | Босьнія і Герцагавіна | Бэльгія | Валія | Вугоршчына | Гішпанія | Грузія | Грэцыя | Данія | Ізраіль | Ірляндыя | Ісьляндыя | Італія | Казахстан | Кіпр | Латвія | Летува | Ліхтэнштайн | Люксэмбург | Македонія | Малдова | Мальта | Нарвэгія | Нідэрлянды | Нямеччына | Партугалія | Паўночная Ірляндыя | Польшча | Расея | Румынія | Сан-Марына | Славаччына | Славенія | Сэрбія | Турцыя | Украіна | Фарэрскія выспы | Фінляндыя | Францыя | Харватыя | Чарнагорыя | Чэхія | Шатляндыя | Швайцарыя | Швэцыя | Эстонія Былыя зборныя: Вялікабрытанія | ГДР | Саар | СНД | СР Югаславія (Сэрбія і Чарнагорыя) | СССР | СФРЮ | Чэхаславаччына |
| Міжнародны футбол | |
|---|---|
ФІФА | Чэмпіянат сьвету | Жаночы ЧС | Алімпіяда | Кубак Канфэдэрацыяў | Рэйтынг зборных | Гулец году | Чэмпіянат сьвету (моладзевы) | Чэмпіянат сьвету (юнакі) | Клюбны чэмпіянат сьвету па футболе | Сьпіс зборных
|
