Уганда

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

	Файл:Uganda Coat of Arms large.jpg
(Сьцяг)	(Герб)

Нацыянальны дэвіз: For God and My Country

Афіцыйная мова ангельская, сўахілі

Сталіца

Кампала

Найбуйнейшы горад Кампала

Урад

Прэзыдэнт

Дэмакратычная рэспубліка
Ёвэры Масэвэні

Плошча
- Агульная
- % вады 81 месца ў сьвеце
236.040 км²
15,39

Насельніцтва
- Агульнае (- ліпень 2005 атакс.)
- Шчыльнасьць 39 месца ў сьвеце
28.816.000
119/км²

СУП
- Агульны (2005 атакс.)
- на душу насельніцтва 83 месца ў сьвеце
$ 45.970 мільёнаў
$ 1.700

Валюта Угандыйскі шылінг (UGX)

Часавы пас
- улетку (UTC+3)
(UTC+3)

Незалежнасьць 9 кастрычніка 1963 году

Дзяржаўны гімн «Oh Uganda, Land of Beauty»

Дамэн верхняга ўзроўню

.ug

Тэлефонны код +256

Уганда — анкляўная дзяржава ва ўсходняй Афрыцы. На поўначы мяжуе з Суданам, на ўсходзе — з Кеніяй, на поўдні — з Танзаніяй і Руандай, на захадзе — з Дэмакратычнай Рэспублікай Конга. Сталіца — Кампала.

Зьмест

1 Гісторыя
- 1.1 Кароткая храналёгія
2 Палітыка
- 2.1 Унутраная палітыка
- 2.2 Вонкавая палітыка
3 Геаграфія
4 Эканоміка
5 Дэмаграфія
6 Рэлігія
7 Культура
8 Спорт
9 Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць] Гісторыя

Сваё імя Ўганда пераняла ад каралеўства Буганда, якое месьцілася ў паўднёвай частцы сучаснай краіны. Сталіца Ўганды — Кампала таксама находзіцца на былой тэрыторыі Буганды.

[рэдагаваць] Кароткая храналёгія

1894—1962 — пратэктарат (генэрал-губэрнатарства) Вялікабрытаніі;
1962—1971 — першае кіраванне Мільтана Аботэ;
1971—1979 — дыктатура Ідзі Аміна. Выгнаньне «азіятаў» (выхадцаў з Індыі, пасяліўшыхся ў ва Угандзе ў гады брытанскага уладарства і складаўшых угандыйскую дробную буржуазыю);
1979 — інтэрвэнцыя Танзаніі. Ідзі Амін уцёк у Лібію;
1980—1985 — другое кіраваньне Мільтана Аботэ, ускладненае партызанскай вайной з паўстанцамі з Войска Нацыянальнага Супраціву;
1985 — Зьвяржэньне Мільтана Аботэ ўласнымі генэраламі на чале з Ціта Акела. Захоп улады Войскам Нацыянальнага Супраціву;
1986 — Рух Сьвятога Духу Эліса Ляквены;
1987 — разгром Руху Сьвятога Духу. Утварэньне Войскі Супраціву Госпада;
1998 — бамбардыроўкі суданскай авіяцыі ў сувязі з уцягнутасьцю Ўганды ў Афрыканскую сусьветную вайну;
2002 — мір з Суданам;
2006, люты — вулічныя сутыкненьні апазыцыі (прыхільнікі палкоўніка Кіцы Бысайджы з «Форума за дэмакратычныя перамены») з сіламі правапарадку. Прэзідэнт Масэвэні абвінаваціў апазыцыю ў сувязях з тэрарыстычнымі групоўкамі.

У краіне аўтакратычны рэжым, уся ўлада засяроджаная ў руках прэзыдэнта. Розныя супольнасьці прадстаўленыя ў 303 мясцовым парлямэнце — Нацыянальнай Асамблеі. У краіне дзейнічае паўстаніцкі рух — Войска Супраціву Госпада.

[рэдагаваць] Вонкавая палітыка

[рэдагаваць] Геаграфія

На тэрыторыі Ўганды находзяцца возера Джордж і возера Кьёга, а таксама часткова возера Вікторыя, возера Альбэрт і возера Эдвард. Галоўная рака краіны — Ніл — працякае ад возера Вікторыя да суданскай мяжы. Тэрыторыя краіны мае даволі разнастайны рэльеф: ад горных плята да засушлівых нізін, ад вялікіх лясоў да балотаў. На паўднёвым-захадзе краіны разьмешчаны горны ланцуг Рувэнзоры, дзе находзіцца найвышэйшая кропка краіны гара Маргарыта (5109 м). Вялікая частка паўднёвага рэгіёна пакрытая лясамі, на поўначы жа пераважаюць саваны.

[рэдагаваць] Эканоміка

Уганда — аграрная краіна. Асноўны артыкул экспарту — кава. Маюцца паклады медзі і кобальту.

[рэдагаваць] Дэмаграфія

Этнічныя групы: ганда, сога, ньёра, нколе, тора (жывуць на поўдні краіны) — каля 70%, аколі, лянго, карамаджонг (пражываюць на поўначы краіны) — каля 30%.