Украінская мова

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

	У дадзеным артыкуле няма спасылак на крыніцы інфармацыі. Вы можаце палепшыць артыкул, дадаўшы спасылкі на аўтарытэтныя крыніцы.

Украінская Українська
Ужываецца ў	Украіне, Расеі, Беларусі, Польшчы, Славаччыне, Малдове, Канадзе, ЗША
Рэгіён	Усходняя Эўропа
Колькасьць карыстальнікаў	каля 41 мільёну
Клясыфікацыя	Індаэўрапейскія  Славянскія   Усходнеславянскія    Украінская
Афіцыйны статус
Афіцыйная мова ў	Украіне, Прыднястроўі (Малдова)
Рэгулюецца	Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Код мовы
ISO 639-1	uk
ISO 639-2(B)	ukr
ISO 639-2(T)	ukr
SIL	UKR

Украінская мова (па-ўкраінску: українська мова) — усходнеславянская мова індаэўрапейскай моўнай сям’і. Каля 41 000 000 носьбітаў, галоўным чынам ва Ўкраіне, дзе зьяўляецца дзяржаўнай мовай. Носьбіты ўкраінскай мовы жывуць таксама ў Польшчы, Расеі, Беларусі, Славаччыне, Канадзе, ЗША і іншых краінах. Графіка кірылічная.

Зьмест 1 Клясыфікацыя 2 Гісторыя 2.1 Даўнаўкраіская мова 2.2 Стараўкраінскі перыяд 2.3 ХІХ стагодзьдзе 2.4 ХХ стагодзьдзе ды сучаснасьць 3 Лексыка 4 Альфабэт 5 Некаторыя фразы на ўкраінскай мове 6 Распаўсюджваньне ўкраінскай мовы 7 Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць] Клясыфікацыя

Украінская мова належыць да славянскай групы (а менавіта да яе ўсходнеславянскай падгрупы) індаэўрапейскай моўнай сям’і. Бліжэйшай да ўкраінскай зьяўляецца беларуская мова, бо абодзьве мовы паходзяць ад рускай мовы, і іхні падзел адбыўся вельмі нядаўна — ў 15—17 стагодзьдзях.

[рэдагаваць] Гісторыя

[рэдагаваць] Даўнаўкраіская мова

[рэдагаваць] Стараўкраінскі перыяд

У 14-18 стагодзьдзях на тэрыторыі сучасных Украіны, Беларусі, ды навакольных земляў Малдовы ды Польшчы была распаўсюджана Стараўкраінская мова. (Таксама вядома як «Старабеларуская мова», «Руская мова», «Літоўская мова»; ў Расеі яе таксама называюць па-расейску: Западнорусский письменный язык/Заходнерасейская пісьмовая мова) Гэта была пісьмовая мова. На ёй ёсьць шмат дакументаў. У ёй зьявіліся элементы народнай, гутарковай мовы.

[рэдагаваць] ХІХ стагодзьдзе

[рэдагаваць] ХХ стагодзьдзе ды сучаснасьць

[рэдагаваць] Лексыка

Бліжэй за ўсё лексыка ўкраінскай мовы да беларускай (каля 75 % агульнай лексыкі). Ёсьць запазычаньні з латыні (магчыма праз нямецкую і (альбо) польскую ці расейскую) Ў сучаснай мове назіраецца тэндэнцыя запазычваньня новых словаў з ангельскай. (напрыклад, кампутарная тэрміналёгія)

[рэдагаваць] Альфабэт

па-ўкраінску: абетка

літара	назва		гучаньне ў беларускай мове
	па-ўкраінску	па-беларуску
Аа	А	А	А
Бб	Бе	Бэ	Б
Вв	Ве	Вэ	В
Гг	Ге	Гэ	Г
Ґґ	Ґе	Ґэ	Ґ
Дд	Де	Дэ	Д
Ее	Е	Э	Э
Єє	Є		Йэ
Жж	Же	Жэ	Ж
Зз	Зе	Зэ	З
Іі	І	І	І
Її	Ї		Йі
Ии	И	Ы	Ы
Йй	Йот	і нескладовае	Й
Кк	Ка	Ка	К
Лл	Ел	Эл	Л
Мм	Ем	Эм	М
Нн	Ен	Эн	Н
Оо	О	О	О
Пп	Пе	Пэ	П
Рр	Ер	Эр	Р
Сс	Ес	Эс	С
Тт	Те	Тэ	Т
Уу	У	У	у
Фф	Еф	Эф	Ф
Хх	Ха	Ха	Х
Цц	Це	Цэ	Ц
Чч	Ча	Чэ	Ч
Шш	Ша	Ша	Ш
Щщ	Ща		Шч
ь	М`який знак	Мяккі знак	ь
Юю	Ю	Ю	Ю
Яя	Я	Я	Я

[рэдагаваць] Некаторыя фразы на ўкраінскай мове

Фраза па-беларуску	Фраза па-ўкраінску	Вымаўленьне
Добрага дня	До́брого дня
Добры дзень	До́брий день	Файл:Uk-Добрий день.ogg
Да пабачэньня	До поба́чення
Да сустрэчы	До зу́стрічі
Дабранач	(На) Добра́ніч
Я хацеў бы пазнаёміцца з вамі	Я хо́тів би познайо́митися з ва́ми
Мяне зваць...	Мене́ зва́ти...
Калі ласка...	Будь ла́ска...
Вельмі прыемна	Ве́льми приє́мно

[рэдагаваць] Распаўсюджваньне ўкраінскай мовы

	Гэта — накід артыкула пра адну з моваў сьвету. Вы можаце дапамагчы Вікіпэдыі, напісаўшы яго.

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

Вікіпэдыя мае вэрсію на ўкраінскай мове

У ВікіКнігах можна знайсьці дадатковыя матэрыялы па тэме артыкула: Украінская мова

 Украінская мова — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

п • а • р Славянскія мовы
Усходнеславянскія	беларуская • старабеларуская† • расейская • русінская • украінская
Заходнеславянскія	чэская • сылеская • кашубская • Сорбскія мовы (горнасорбская, дольнасорбская) • палабская† • польская • славацкая •
Паўднёваславянскія	баўгарская • царкоўнаславянская • македонская • стараславянская† • сэрбская • басьнійская • харвацкая • чарнагорская • славенская
Іншыя	праславянская† • русенорск† • славянасэрбская† • словіё
†мёртвая мова

п • а • р Дыялекты ўкраінскай мовы
Паўночныя	Усходнепалескі  • Сярэднепалескі   Заходнепалескі  •
Паўднёва-усходнія	Дыялект сярэдняй Наддняпряншчыны · Слабажанскі дыялект · Стэпавы ( ў тым ліку Кубанскі)
Паўднёва-заходнія	Лемкаўскі  • Надсянскі  Закарпацкі  • Букавінскі  • Гуцульскі дыялект  • Бойкаўскі • Валынскі  • Падольскі дыялект  • Львоўская «ґвара»  • Канадзкі варыянт украінскай мовы
Мікрамовы (Наконт таго, ці ёсьць гэта дыялекты ўкраінскай мовы, ці асобныя мовы, ці яны зьяўляюцца дыялектамі іншых моваў, адзінай думкі сярод навукоўцаў няма)	Русінская мова  • Палеская мікрамова