Уроцлаў

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Уроцлаў
Wrocław
Уроцлаў
Herb wroclaw.svg Wroclaw horizontal flag.svg
Герб Уроцлава Сьцяг Уроцлава
Першыя згадкі: 9 стагодзьдзе
Ваяводзтва: Ніжнесылескае
Плошча: 292,82 км²
Насельніцтва
• колькасьць:
• шчыльнасьць:

683 700
2163,77
Тэлефонны код: +48 71
Паштовы індэкс: ад 50-041 да 54-612
Геаграфічныя каардынаты: 51°07′ пн. ш. 17°02′ у. д. / 51.117° пн. ш. 17.033° у. д. / 51.117; 17.033Каардынаты: 51°07′ пн. ш. 17°02′ у. д. / 51.117° пн. ш. 17.033° у. д. / 51.117; 17.033
Уроцлаў на мапе Польшчы
Уроцлаў
Уроцлаў
Уроцлаў
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Уроцлаў (па-польску: Wrocław, па-лацінску: Wratislavia ці Vratislavia, па-чэску: Vratislav, па-нямецку: Breslau) — сталіца Сылезіі, адзін з найбольшых (чацьверты па колькасьці насельніцтва) і найстарэйшых гарадоў Польшчы, разьмешчаны па абодвух берагах Одры, на нізіне Сылезіі.

На цяперашні момант Уроцлаў зьяўляецца сталіцай Ніжнесылескага ваяводзтва, горадам-паветам і сталіцай Уроцлаўскага гарадзкога павету, які складаецца з 9 навакольных гмінаў.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Уроцлаў

Першы раз згадваецца ў 1000 годзе ў сувязі з закладаньнем біскупства, але славянскае паселішча на Тлумскай высьпе існавала паўтары стагодзьдзі раней. З канца X стагодзьдзя знаходзіўся пад панаваньнем Пястаў. У 1261 годзе атрымаў Магдэбурскае права, у 1335 годзе горад патрапіў пад уладу Чэскага каралеўства, пазьней (па кароткім часе пад акупацыяй Вугоршчыны) разам з Чэскім каралеўствам далучаны да Манархіі Габсбургаў. У 1741 з большасьцю тэрыторыі Сылезіі здабыты Прусіяй. Пасьля другой сусьветнай вайны Ўроцлаў паводле Патсдамскай канфэрэнцыі далучыўся да Польшчы.

Культура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Музэі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Muzeum Narodowe we Wrocławiu
    • Panorama Racławicka
    • Etnograficzne
  • Muzeum Miejskie we Wrocławiu
    • Archeologiczne
    • Historyczne
    • Militariów
    • Sztuki Medalierskiej
    • Sztuki Mieszczańskiej
    • Sztuki Cmentarnej
  • Akademii Sztuk Pięknych
  • Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu|Archidiecezji Wrocławskiej
  • Muzeum Architektury we Wrocławiu
  • Geologiczne
  • Mineralogiczne (Uniwersytetu Wrocławskiego)
  • Poczty i Telekomunikacji
  • Przyrodnicze (Uniwersytetu Wrocławskiego)

Тэатры[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Ad Spectatores (Scena w Starym Spichlerzu)
  • Gest (Teatr Mimu Politechniki Wrocławskiej)
  • Filharmonia
  • Impart (Centrum Sztuki WOK)
  • K2
  • Kalambur
  • Kameralny
  • Opera Wrocławska
  • Teatr Laboratorium (obecnie Centrum Badania Twórczości Jerzego Grotowskiego)
  • Teatr Polski ze scenami: Teatr Kameralny, Scena na Dworcu Świebodzkim
  • Muzyczny (Operetka Wrocławska)
  • Teatr Formy
  • Teatr Państwowy Wyższej szkoły Teatralnej
  • Teatr Lalek
  • Teatr Współczesny
  • Teatr Pantomimy (Dyrekcja)

Адукацыя й навука[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вышэйшыя дзяржаўныя навучальныя ўстановы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Uniwersytet Wrocławski (www)
  • Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu|Uniwersytet Przyrodniczy (www)
  • Politechnika Wrocławska (www)
  • Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich (www)
  • Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu (www)
  • Akademia Sztuk Pięknych (www)
  • Akademia Wychowania Fizycznego we Wrocławiu|Akademia Wychowania Fizycznego (www)
  • Akademia Muzyczna im. K. Lipińskiego (www)
  • Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych (www)

Вышэйшыя недзяржаўныя навучальныя ўстановы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Dolnośląska Szkoła Wyższa Edukacji TWP
  • Dolnośląska Wyższa Szkoła Służb Publicznych "Asesor"
  • Ewangelikalna Szkoła Teologiczna (dawniej Biblijne Seminarium Teologiczne)
  • Metropolitalne Wyższe Seminarium Duchowne we Wrocławiu
  • Międzynarodowa Wyższa Szkoła Logistyki i Transportu
  • Papieski Wydział Teologiczny
  • Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej
  • Szkoła Wyższa Rzemiosł Artystycznych i Zarządzania
  • Wyższa Szkoła Bankowa
  • Wyższa Szkoła Filologiczna
  • Wyższa Szkoła Fizjoterapii
  • Wyższa Szkoła Handlowa
  • Wyższa Szkoła Humanistyczna
  • Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania "Copernicus"
  • Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej
  • Wyższa Szkoła Zarządzania "Edukacja"
  • Wyższa Szkoła Zarządzania i Finansów
  • Wyższa Szkoła Zarządzania i Bankowości w Poznaniu, Filia we Wrocławiu

Знакамітасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ляўрэаты Нобэлеўскай прэміі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Архітэктура і ўрбаністыка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Уроцлаў па-за зруйнаваньнем 1940-х гадоў (70% будынкаў зьнішчана) захаваў шмат пабудоваў у арыгінальным стане, адрэстаўраваных, ці адбудаваных пасьля вайны. Да архітэктурных асаблівасьцяў належаць: гатычная Ратуша на Рынку, гатычныя касьцёлы: Уроцлаўская Архікатэдра, Сьвятога Крыжа, касьцёл Найвышэйшай дзевы Марыі на Пяску; аб’яднаньне галоўных будынкаў Унівэрсытэту Ўроцлаўскага ў стылі барока з заляй Леапальдына; нэагатычны будынак Цэнтральнага вакзалу; мадэрнісцкая Hala Ludowa (архітэктар — Макс Бэрг). Акрамя таго ў горадзе існуе больш за 8000 старажытных здабыткаў. Уроцлаў зьяўляецца найбольшым архітэктырным носьбітам Польшчы. Тыя гмахі прэзэнтуюць стылі ад барока, клясыцызму, гістарызму да мадэрнізму.

Найвядомейшыя мясьціны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • выспы одранскія:
    • Купа Мяшчанская
    • Выспа Тумская (раней асобная выспа)
    • Выспа Пяску
    • Салодкая выспа
    • Вялікая выспа
  • Стары горад
    • Рынак
    • пляц Сольны
    • Новы Тарг
    • вуліца Сьвідніцка
  • Батанічны сад
  • Парк Шчытніцкі зь Японскім садам
  • Заапарк (створаны ў 1865 годзе — найбольшы ў Польшчы, каля 7100 жывёл)
  • Старыя жыдоўскія могілкі

Транспарт[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Праз Уроцлаў праходзяць трасы 261, 67, 40. Структура сеткі гарадзкіх дарог моцна арыентавана на цэнтар гораду, мае прамяністы выгляд. Да канца XX стагодзьдзя сума даўжынь усіх мастоў складала 2500 мэтраў. З 1980-х гадоў паступова будуецца колавая дарога вакол цэнтру. На сёньняшні дзень на тэрыторыі гораду адбываюцца велізарныя пабудовы новых трас, якія вызваляць увесь горад ад корак.

Гаспадарка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На ўроцлаўскіх прадпрыемствах вырабляюцца аўтобусы, вагоны, электратэхніка, хімічныя вырабы. Колькі год дынамічна разьвіваецца сэктар IT, таксама шмат замежных прадпрыемстваў (Siemens, LG (LG Philips + 6 podwykonawców + LG Electronics), Volvo, HP, QAD, Bombardier Transportation, Whirpool, 3M, Bosch, Wabco, Fagor etc.). Siemens, дарэчы, пераносіць свой інфармацыйны цэнтар ва Ўроцлаў. Вялікае фармацэўтычнае асяродзьдзе: US Pharmacia, Hasco-Lek, Galena, 3M, Labor, S-Lab, Herbapol.

Гарады-пабрацімы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Фотаздымкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Уроцлаўсховішча мультымэдыйных матэрыялаў