Харон (карлікавая плянэта)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Гэтая назва мае некалькі сэнсаў. Калі вас цікавяць іншыя сэнсы, глядзіце таксама Харон (неадназначнасьць).

Харон  Гісторыя адкрыцьця Адкрыў Джэймс У. Крысьці Дата адкрыцьця 22 чэрвеня 1978 Арбітальныя характарыстыкі Нахіл арбіты да плоскасьці экліптыкі 112,78 ± 0,02° Арбітальны пэрыяд 6,387230 ± 0,000001 дзён (6 дзён 9 г 17 м 36,7 с ± 0,1 с) Зьяўляецца спадарожнікам Плютон Фізычныя характарыстыкі Дыямэтар 1207 км ± 3 км Маса (1,52 ± 0,06)×1021 кг Шчыльнасьць 1,65 ± 0,06 г/см³ Хуткасьць уцяканьня (другая касьмічная хуткасьць) 0,580 км/с Гравітацыя на паверхні 0,278 м/с² Тэмпэратура паверхні −220°C (53°K) Атмасфэра Адсутнічае (ціск менш 0,11 мкбар, або 11 мПа)

Харо́н (134340 I) — спадарожнік Плютона (па іншай вэрсіі — меншы кампанэнт падвойнай карлікавай плянэтнай сыстэмы Плютон-Харон). Названы ў гонар Харона — перавозьніка душ мёртвых праз раку Стыкс у старажытнагрэцкай міталёгіі.

Харон быў адкрыты амэрыканскім астрафізыкам Дж. Крысьці (James W. Christy) 22 чэрвеня 1978 на здымку, атрыманым у Ваенна-марской абсэрваторыі ЗША, Флагстаф, Арызона.

Зьмест 1 Статус 2 Характарыстыкі 3 Глядзіце таксама 4 Крыніцы 5 Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць] Статус

Традыцыйна Харон лічыцца спадарожнікам Плютона. Аднак, існуе меркаваньне, што паколькі цэнтар мас сыстэмы Плютон-Харон знаходзіцца па-за Плютонам, Плютон і Харон павінны разглядацца ў якасьці падвойнай карлікавай плянэтнай сыстэмы.

Паводле праекту Рэзалюцыі 5 XXVI Генэральнай асамблеі МАЗ (2006) Харону (нараўне з Цэрэрай і аб'ектам 2003 UB₃₁₃) меркавалася прысвоіць статус плянэты. У зацемках да праекту рэзалюцыі паказвалася, што ў такім разе Плютон—Харон будзе лічыцца падвойнай плянэтай^[1].

Аднак, у канчатковым варыянце рэзалюцыі ўтрымлівалася іншае рашэньне: было ўведзенае паняцьце карлікавая плянэта. Да гэтага новага клясу аб'ектаў былі аднесеныя Плютон, Цэрэра і Эрыс (раней: аб'ект 2003 UB₃₁₃). Харон ня быў уключаны ў лік карлікавых плянэт^[2].

[рэдагаваць] Характарыстыкі

Харон разьмешчаны ў 19 640 км ад цэнтра Плютона; арбіта нахіленая на 55° да экліптыкі. Дыямэтар Харона 1212±16 км, маса — 1,9×10²¹ кг, шчыльнасьць — 1,72 г/см³^[3]. Адно абарачэньне Харона займае 6,387 сутак (з прычыны прыліўнога тармажэньня ён супадае з пэрыядам кручэньня Плютона), таму Плютон і Харон стала зьвернутыя адзін да аднаго адным і тым жа бокам.

Адкрыцьцё Харона дазволіла астраномам вылічыць сапраўдную масу Плютона. Асаблівасьці арбіт вонкавых спадарожнікаў паказваюць, што маса Харона складае прыблізна 11,65 % масы Плютона.

Харон прыкметна цямней Плютона. Падобна, што гэтыя аб'екты істотна адрозьніваюцца па складзе. У той час як Плютон пакрыты азотным лёдам, Харон пакрыты вадзяным лёдам, і яго паверхня мае больш нэўтральны колер. У цяперашні час лічаць, што сыстэма Плютон-Харон утварылася ў выніку сутыкненьня Плютона і прота-Харона; сучасны Харон утварыўся з аскепкаў, выкінутых на арбіту вакол Плютона; пры гэтым таксама маглі ўтварыцца некаторыя аб'екты поясу Койпэра.

[рэдагаваць] Глядзіце таксама

• Спадарожнікі Плютона

[рэдагаваць] Крыніцы

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

 Харон (карлікавая плянэта) — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

• Правадыр халодных міроў. «Вокруг Света», №1 (2784)

п • а • р Сонечная сыстэма
Сонца • Геліясфэра Геліяабалонка Геліяпаўза Hydrogen wall	Плянэты ☾ = спадарожнік(-і) ∅ = кольца (-ы)		Мэркурый	Вэнэра	Зямля ☾	Марс ☾
			Юпітэр ☾ ∅	Сатурн ☾ ∅	Уран ☾ ∅	Нэптун ☾ ∅
	Карлікавыя плянэты		Цэрэра	Плютон ☾	Эрыс ☾
	Малыя целы Сонечнай сыстэмы	Астэроіды (малыя плянэты)	Групы й сямействы: Вулканоіды • Калязямныя астэроіды • Галоўны пояс астэроідаў Траянскія астэроіды • Кентаўры • Нэптунскія траянцы • Спадарожнікі астэроідаў • Мэтэароіды
			Глядзіце таксама сьпіс астэроідаў, а таксама значэньні імёнаў астэроідаў.
		Транс- нэптунавыя аб'екты	Пояс Койпэра — Плютына: Аркус • Іксіён — Кьюбівана: 2002 UX25 • Варуна • 1992 QB1 • 2002 TX300 • 2003 EL61 • Квавар • 2005 FY9 • 2002 AW197
			Расьсеяная кружэлка: 2002 TC302 • 2004 XR190 • Сэдна
		Камэты	Сьпісы пэрыядычных і непэрыядычных камэт • Дамоклоіды • Воблака Аорта
Глядзіце таксама астранамічныя аб'екты, сьпіс аб'ектаў сонечнай сыстэмы і Партал:Астраномія