Цеплаправоднасьць
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
Цеплаправо́днасьць – перадача (перанос) цеплыні з адной часткі цела ў іншую. Прычынай цеплаправоднасьці зьяўляецца ўзаемадзеяньне малекулаў цела і абмен кінетычнай энэргіяй паміж імі.
Колькасьць цяпла, якая пераносіцца праз паверхню dS за час dt, вызначаецца законам Фур'е:
дзе λ – каэфіцыент цеплаправоднасьці; 
– градыент тэмпэратуры (у напрамку пераносу).
[рэдагаваць] Каэфіцыент цеплаправоднасьці
Каэфіцыент цеплаправоднасьці зьяўляецца фізычнай уласьцівасьцю рэчыва і характарызуе яго здольнасьць праводзіць цеплыню.
Каэфіцыент цеплаправоднасьці роўны колькасьці цеплыні, якая праходзіць у адзінку часу праз адзінку плошчы ізатэрмічнай паверхні пры тэмпэратурным градыенце роўным аднаму.
Абазначаецца як λ, адзінка вымярэньня - Вт/(м·К).
Для розных рэчываў каэфіцыент цеплаправоднасьці розны і ў агульным выпадку залежыць ад структуры, тэмпэратуры, ціску, вільготнасьці, шчыльнасьці. Для многіх матэрыялаў залежнасьць каэфіцыента цеплаправоднасьці ад тэмпэратуры мае лінейны характар:
- λ = λ0(1 + b(T − T0)),
(дзе λ0 - каэфіцыента цеплаправоднасьці матэрыяла пры тэмпэратуры T0, b - пастаянная, якая розная для розных рэчываў).
[рэдагаваць] Каэфіцыент цеплаправоднасьці газаў
Каэфіцыент цеплаправоднасьці газаў знаходзіцца ў межах 0,005-0,5 Вт/(м·К). Для ідэальных газаў ён вызначаецца суадносінай:
,
(дзе - сярэдняя хуткасьць малекулаў газа; - сярэдняя даўжыня свабоднага прабегу малекулаў газа паміж двума сутыкненьнямі; - цеплаёмістасьць газа пры пастаянным аб'ёме; - шчыльнасьць газа).
Паколькі шчыльнасьць ідэальнага газа прама прапарцыйная, а даўжыня свабоднага прабегу малекулаў адваротна прапарцыйная яго ціску, дык каэфіцыент цеплаправоднасьці газаў значна не залежыць ад ціску.
Пры павышэньні тэмпэратуры каэфіцыент цеплаправоднасьці газаў таксама павялічваецца, бо з павышэньнем тэмпэратуры павялічваеца хуткасьць малекулаў і цеплаёмістасьць газаў.
Пералічаныя вышэй залежнасьці ня маюць месца пры малых і вялікіх цісках. У першым выпадку газ трэба разглядаць як сыстэму целаў, а замест працэса цеплаправоднасьці ў ім трэба разглядаць цеплаабмен паміж асобнымі малекуламі. У другім - газ зьяўляецца рэальным і залежнасьць каэфіцыенту цеплаправоднасьці ад ціску і тэмпэратуры ўяўляе сабой складаную функцыю (пры гэтым λ ўзрастае з ростам p і T).
