Чарнаўцы

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Чарнаўцы
укр. Чернівці
Меская ратуша
Меская ратуша
Chernovtsy.jpg Cernauti.png
Герб Чарнаўцоў Сьцяг Чарнаўцоў
Першыя згадкі: 1408
Магдэбурскае права: 1488
Краіна: Украіна
Вобласьць: Чарнавіцкая
Плошча: 153 км²
Насельніцтва (2009)
колькасьць: 251 500 чал.
шчыльнасьць: 1643,79 чал./км²
Часавы пас: UTC+2
летні час: UTC+3
Тэлефонны код: +380-0372(2)
Паштовы індэкс: 58000
КОАТУУ: 7310100000
Геаграфічныя каардынаты: 48°17′27″ пн. ш. 25°56′4″ у. д. / 48.29083° пн. ш. 25.93444° у. д. / 48.29083; 25.93444Каардынаты: 48°17′27″ пн. ш. 25°56′4″ у. д. / 48.29083° пн. ш. 25.93444° у. д. / 48.29083; 25.93444
Чарнаўцы на мапе Ўкраіны
Чарнаўцы
Чарнаўцы
Чарнаўцы
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы
Чарнавіцкая меская рада

Чарнаўцы (па-ўкраінску: Чернівці) — места на поўдні заходняй часткі Ўкраіны, на рацэ Прут. Адміністрацыйны цэнтар Чарнавіцкай вобласьці. Плошча 153 км². Насельніцтва 251 500 чал. (2009). Знаходзяцца за 408 км на паўднёвы захад ад Кіева, за 40 км ад украінска-румынскай граніцы. Вузел чыгуначных і аўтамабільных шляхоў.

Чарнаўцы — палітычны, культурны і рэлігійны цэнтар Букавіны.

Этымалёгія назвы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Назва места пайшла ад фартэцыі, якая ў «Сьпісе гарадоў рускіх далёкіх і блізкіх» згадваецца як Чэрн на Пруце.

Тапонім Чарнаўцы на розных мовах:

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • XII: узьнікненьне Чарнаўцоў згодна з археалягічнымі зьвесткамі.
  • XIV: у складзе Малдовы, памежнае паселішча.
  • 1408: першы ўспамін пра Чарнаўцы ў грамаце малдаўскага гаспадара Аляксандра Добрага ў зьвязку з мытнай дамовай, якую ён склаў зь Львоўскімі купцамі.
  • 1488: цэнтар павету, атрымалі Магдэбурскае права.
  • XVXVIII стагодзьдзі: места неаднаразова цярпела ад ваенных канфліктаў, у выніку чаго прыйшло ў заняпад.
  • 1538: апынуліся пад уладай Турэччыны.
  • 1775: перайшлі да Аўстрыі, цэнтар вайсковай адміністрацыі Букавіны.
  • 1786: цэнтар вобласьці ў складзе Галічыны.
  • 1849: цэнтар аўтаномнага краю Букавіна.
  • 1866: адкрыцьцё чыгункі Чарнаўцы — Львоў.
  • 1875: заснаваньне Чарнавіцкага ўнівэрсытэту.
  • 1873: рэзыдэнцыя Букавінскіх мітрапалітаў.
  • 3 лістапада 1918: згодна з рашэньнем народнага веча Чарнаўцы далучыліся да Ўкраіны.
  • 11 лістапада 1918: места заняла румынскае войска, з 28 лістапада — у складзе Румыніі.
  • 1940: СССР анэксаваў Чарнаўцы разам з паўночнай Букавінаю, у складзе УССР.
  • 6 ліпеня 1941 1941 — 29 сакавіка 1944: знаходзіліся пад нямецка-румынскай акупацыяй.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Эканоміка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прадпрыемсты лёгкай, машынабудаўнічай і мэталаапрацоўчай, харчовай, хімічнай і дрэваапрацоўчай прамысловасьці.

Выдатныя мясьціны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Тэатральная плошча

Галерея[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Месты-сябры[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Выдомыя асобы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Грігорий Купчанко. Буковина и еи русски жители. — Видень, 1895. — С. 15.
  2. ^ Черновцы // Большая советская энциклопедия, 3-е изд.: в 30 т. / Гл. ред. А.М. Прохоров. — М.: Сов. энциклопедия, 1969—1978.
  3. ^ Чернавцы // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.
  4. ^ Дністрянський М. С. Етнополітична географія України. — Львів: Літопис, 2006. С. 477.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Чарнаўцысховішча мультымэдыйных матэрыялаў