Эмілі Дыкінсан

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Эмілі Дыкінсан
Emily Elizabeth Dickinson
Black-white photograph of Emily Dickinson2.png
Асабістыя зьвесткі
Імя пры нараджэньні Emily Elizabeth Dickinson
Нарадзілася 10 сьнежня 1830
Амхэрст, Масачусэтс
Памерла 15 траўня 1886
Амхэрст, Масачусэтс
Грамадзянства Злучаныя Штаты Амэрыкі
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці паэтка
Гады творчасьці 1860-1886
Дэбют «Poems by Emily Dickinson»

Эмілі Элізабэт Дыкінсан (па-ангельску: Emily Elizabeth Dickinson, нар. 10 сьнежня 1830 году ў Амхэрстце, Масачусэтс, пам. 15 траўня 1886 году там жа) — амэрыканская паэтка.

Эмілі нарадзілася другой з трох дзяцей у пурытанскай сям’і Эдварда Дыкінсана, багатага адваката, кангрэсмэна і Эмілі Норкрас. Дзедам Эмілі быў Самюэль Фаўлер Дыкінсан, заснавальнік Коледжу Амхерст. У доме Дыкінсаў прытрымліваліся строгіх пратэстанцкіх правілаў. Эмілі наведвала пачатковую школу на Плэзэнт Стрыт, у 1840 годзе паступіла разам з сястрой у Коледж Амхэрст, які за два гады да гэтага стаў прыймаць дзяўчынак. У каледжы Эмілі вывучала ангельскую мову, латынь, літаратуру, батаніку, геалёгію, псыхалёгію і арыфмэтыку. Скончыла каледж у 1847 годзе, а потым, з 10 жніўня да 25 сакавіка 1848 года, вучылася ў жаночай сэмінарыі Маўнт-Холіноўк, у 16 км ад Амхэрсту. Прычыны яе сыходу з сэмінарыі невядомыя. Пасьля сэмінарыі Эмілі вярнулася ў бацькоўскі дом. Да канца жыцьця Эмілі Дыкінсан так і ня выйшла замуж і засталася ў доме бацькоў[1]. Родны горад Амхэрт Эмілі пакідала толькі некалькі разоў для падарожжаў у Філядэльфію, Вашынгтон і Бостан. Пісаць вершы яна пачала ў 30 гадоў. У 1862 годзе Эмілі даслала некалькі сваіх вершаў у выдавецтва «Atlantic Monthly», але рэдактар Томас Хігінсан адмовіўся іх друкаваць па прычыне неадпаведнасьці прынятым стандартам вершаў таго часу. Аднак яны пасябправалі і яшчэ шмат гадоў яны перапісваліся, ў лістах Хігінсан даваў парады Дыкінсан ў справах паэзіі.

У гады жыцьця Эмілі Дыкінсан было надрукавана толькі сем яе вершаў. Пасьля яе сьмерці 15 траўня 1886 года яе малодшая сястра Лавінія знайшла ў закрытай на ключ шафе рукапісы 1775 вершаў Эмілі.

Лавінія папрасіла дапамогі ў выданьні вершаў сястры ў Мабэль Люміса Тода, жонкі мясцовага прафэсара астраноміі, таленавітай мастачкай і сяброўкай Эмілі. Пасьля шматлікіх спробаў і пры дапамозе Томаса Хігінсана атрымалася выдаць творы Эмілі (у 1890 годзе), але вершы былі адрэдагаваны, каб дапасаваць іх да прынятых у той час эстэтычных правілаў для вершаў. Публікацыя некаторых з вершаў была адхілена з-за асьцярогі публічнага меркаваньня. Аднак, ня гледзячы на асьцярогі, вершы хутка атрымалі папулярнасьць. Толькі ў 1955 годзе быў надрукаваны поўны збор твораў паэткі[2]. Гэта дапамагло грамадзкасьці больш поўна ацаніць мэдытацыйную лірыку творчасьці Эмілі, а аўтарка была прызнана як самая таленавітая амэрыканская паэтка[3].

Вершы Эмілі Дыкінсан ня маюць аналягаў у паэзіі таго часу. Іх радкі кароткія, назвы, як правіла, адсутнічаюць, і часта сустракаецца незвычайная пунктуацыя і выкарыстаньне загалоўных літар. Шматлікія яе вершы ўтрымліваюць матывы неўміручасьці і сьмерці, гэтыя ж сюжэты ёсьць і ў яе лістах да сяброў.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ http://www.bielarus.org/open.php?n=530&a=12 Bielarus.org №530
  2. ^ http://www.bielarus.org/open.php?n=530&a=12 Bielarus.org №530
  3. ^ Bloom (1999), 9; Ford (1966), 122.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Эмілі Дыкінсансховішча мультымэдыйных матэрыялаў