Эўрапейскі Зьвяз
| Эўрапейскі Зьвяз European Union |
|||
|
|||
| Дзяржаўны гімн «An die Freude (Ода да радасьці)» |
|||
 |
|||
| Плошча • агульная |
на сёмым месцы ў сьвеце месца ў сьвеце 4 455 789 км² км² |
||
| Насельніцтва • агульнае • шчыльнасьць |
3 месца ў сьвеце 497 379 074 (25 краінаў) на трэцім месцы ў сьвеце/км² |
||
| СУП • агульны • на душу насельніцтва |
Сьпіс краінаў паводле СУП € 9,61·10¹² € 21 125 |
||
| Валюта | Эўра (EURO) |
||
| Часавы пас • улетку |
CET (UTC+1) CEST (UTCUTC 0 + 2) |
||
| Незалежнасьць | 1951 | ||
| Аўтамабільны знак | EU | ||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .eu | ||
 |
|||
Эўрапе́йскі Зьвяз (Эўразьвя́з) — эканамічнае і палітычнае аб’яднаньне краінаў Эўропы, у якое цяпер уваходзяць 27 дзяржаваў кантынэнту. Зьвяз накіраваны на рэгіянальную інтэграцыю, зьвяз быў юрыдычна замацаваны Маастрыхцкай дамовай у 1992 годзе на прынцыпах Эўрапейскіх супольнасьцяў[1]. Агульнае насельніцтва ЭЗ складае 500 млн чалавек[2], што прыкладна адпявядае 7,3% насельніцтву ўсёй плянэты.
З дапамогай стандартызаванай сыстэмы законаў, якія дзейнічаюць ва ўсіх краінах зьвяза, быў створаны агульны рынак[3], які гарантуе свабодны рух людзей, тавараў, капіталу і паслуг[4], уключаючы адмену пашпартнага кантролю ў межах Шэнгенскай зоны, у якую ўваходзяць як краіны-сябры , гэтак і іншыя эўрапейскія дзяржавы[5]. Эўразьвяз прымае законы (дырэктывы, заканадаўчыя акты і пастановы) у сфэры правасудзьдзя і ўнутраных справаў, а таксама выпрацоўвае агульную палітыку ў галіне гандлю[6], сельскай гаспадаркі, рыбалоўства[7] і рэгіянальнага разьвіцьця[8]. Сямнаццаць краінаў зьвяза ўвялі ў зварот адзіную валюту, эўра, утварыўшы эўразону.
Зьяўляючыся суб’ектам міжнароднага публічнага права, Эўразьвяз мае паўнамоцтвы на ўдзел у міжнародных адносінах і складаньне міжнародных дамоваў[9]. Сфармаваная агульная зьнешняя палітыка і палітыка бясьпекі, якая прадугледжвае правядзеньне ўзгодненай зьнешняй і абароннай палітыцы. Па ўсім сьвеце заснаваны сталыя дыпляматычныя місіі ЭЗ, дзейнічаюць прадстаўніцтвы ў Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, СГА, Вялікай васьмёрцы і Групе дваццаці. Дэлегацыі ЭЗ узначальваюцца амбасадарамі ЭЗ.
ЭЗ зьяўляецца міжнародным утварэньнем, якое спалучае прыкметы міжнароднай арганізацыі і дзяржавы[10], аднак фармальна ён не зьяўляецца ні тым, ні іншым. У пэўных галінах рашэньні прымаюцца незалежнымі наднацыянальнымі інстытутамі, а ў іншых — ажыцьцяўляюцца з дапамогай перамоваў паміж дзяржавамі-чальцамі зьвязу. Найбольш важнымі інстытутамі ЭЗ зьяўляюцца Эўрапейская камісія, Савет Эўрапейскага зьвязу, Эўрапейскі савет, Суд Эўрапейскага зьвязу і Эўрапейскі цэнтральны банк. Эўрапейскі парлямэнт абіраецца кожныя пяць гадоў грамадзянамі ЭЗ.
Зьмест |
Гісторыя [рэдагаваць]
Гісторыя аб’яднаньня пачалася з Парыскай дамовы 1951 году аб утварэньні Эўрапейскай супольнасьці вуглю і сталі, сябрамі якой сталі Бэльґія, Францыя, Нямеччына, Італія, Люксэмбург і Нідэрлянды. У 1957 годзе была падпісаная Рымская дамова аб стварэньні Эўрапейскай эканамічнай супольнасьці. У 1992 годзе паводле Маастрыхсцкай дамовы 15 удзельніцаў Эўразьвязу істотна падвысілі палітычны статус свайго аб’яднаньня, пагадзіўшыся праводзіць агульную абаронную, фінансавую й эканамічную палітыку. Базавая структура Эўразьвязу ўключае ў сябе Эўракамісію (своеасаблівая Рада міністраў), эўрапейскі парлямэнт і суд. Асноўныя кіраўнічыя структуры Эўразьвязу знаходзяцца ў Брусэлі.
На цяперашні момант 13 краінаў аб’яднаньня маюць адзіную валюту — эўра. Фінансавую палітыку рэгулюе Эўрапейскі цэнтральны банк. Найважнейшыя рашэньні прымаюцца на самітах кіраўнікоў дзяржаваў-удзельніц зьвязу. Шэсьць краінаў заснавальнікаў Эўразьвязу: Бэльґія, Італія, Люксэмбург, Нідэрлянды, Нямеччына й Францыя.
У 1973 годзе да Зьвязу далучыліся Вялікабрытанія, Данія й Ірляндыя. У 1981 годзе — Грэцыя. У 1986 годзе — Гішпанія й Партуґалія. У 1995 годзе — Аўстрыя, Фінляндыя, Швэцыя. 1 траўня 2004 году да Эўразьвязу далучыліся яшчэ 10 новых сябраў: Вугоршчына, Кіпр, Латвія, Летува, Мальта, Польшча, Славаччына, Славенія, Чэская Рэспубліка й Эстонія. У 2007 годзе — Баўгарыя й Румынія.
Грэнляндыя, якая атрымала пэўны сувэрэнітэт ад Даніі у 1979 годзе, пакінула Эўразьвяз у 1985 годзе па правядзеньні рэфэрэндуму. Бягучыя кандыдаты на ўступленьне ў Эўразьвяз: Турцыя, Харватыя й Македонія.
Глядзі таксама [рэдагаваць]
Крыніцы [рэдагаваць]
- ^ «Treaty of Maastricht on European Union». Europa portal.
- ^ Total population as of 1 January. Eurostat.
- ^ «European Commission: Internal Market». European Commission.
- ^ «Activities of the European Union: Internal Market». European Commission.
- ^ Schengen area. European Commission.
- ^ «Common commercial policy». Glossary.
- ^ «Consilium: Agriculture and Fisheries». Consilium.
- ^ Activities of the European Union: Regional Policy. European Commission.
- ^ Aurel Sari. «The Conclusion of International Agreements by the European Union in the Context of the ESDP». International and Comparative Law Quarterly
- ^ European Union. The World Factbook. Central Intelligence Agency.
Вонкавыя спасылкі [рэдагаваць]
Эўрапейскі Зьвяз — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
 |
Гэта — накід артыкула пра Эўрапейскі Зьвяз. Вы можаце дапамагчы Вікіпэдыі, пашырыўшы яго. |
|
||||||||
|
|||||
