Юзэф Казімер Касакоўскі

Юзэф Казімер Касакоўскі
Юзэф Казімер Корвін-Касакоўскі з Косакаў
Юзэф Казімер Касакоўскі
Герб «Сьлепаўрон»
Тытулярны біскуп цыненскі
1775 — 1781
Біскуп-суфраган троцкі
1775 — 1781
Папярэднік:	-
Наступнік:	Францішак Алёіз Гзоўскі
Інфлянцкі біскуп
1781 — 1794
Папярэднік:	Антоні Мацей Серакоўскі
Наступнік:	Ян Непамуцэн Касакоўскі
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся:	16 сакавіка 1738 Шылы, ВКЛ
Памёр:	9 траўня 1794 Варшава
Род:	Касакоўскія
Бацькі:	Дамінік Касакоўскі Марыяна з Забелаў

Юзэф Казімер Касакоўскі (польск. Józef Kazimierz Korwin Kossakowski; 16 сакавіка 1738, Шылы Ковенскага павету, цяпер Янаўскі раён Ковенскага павету Летувы — 9 траўня 1794, Варшава, цяпер Польшча) — рымска-каталіцкі й дзяржаўны дзяяч Рэчы Паспалітай. Пісар вялікі літоўскі (з 1775), тытулярны біскуп цыненскі і біскуп-суфраган троцкі (1775—1781), біскуп інфлянцкі (з 1781).

Сям’я

З шляхецкага роду Касакоўскіх гербу «Сьлепаўрон», сын Дамініка і Марыяны з Забелаў. Меў братоў: гетмана Сымона, кашталяна Антонія й ваяводу Міхала.

Дзейнасьць

Скончыў Ковенскі езуіцкі калегіюм. Падчашы ковенскі ад 1758, потым судзьдзя земскі, пасол на сойм. У 1761 высьвечаны на сьвятара, навучаўся ў Віленскай акадэміі, дзе атрымаў ступень доктара філязофіі, і Варшаве. Выконваў абавязкі пробашча ў Воўпе й каноніка ў Вільні. Ад 1764 кусташ віленскі. Прыхільна ставіўся да Барскае канфэдэрацыі, для яе падтрымкі разам з братам Шыманам спрабаў стварыць Генэральную канфэдэрацыю Вялікага Княства Літоўскага, за што яго ўзялі пад арышт расейскія ўлады.

13 сакавіка 1775 прызначаны тытулярным біскупам Цыну з абавязкамі біскупа-суфрагана троцкага Віленскае дыяцэзіі, адначасна — пісар вялікі літоўскі. Варагаваў з Антоніем Тызэнгаўзам, пасьля адстаўкі якога перавёў шмат рамесьнікаў з Горадні ў свае маёнткі. 17 верасьня 1781 прызначаны інфлянцкім біскупам, быў таксама адміністратарам Курляндзкае дыяцэзіі. У 1783 інфлянцкая дыяцэзія на кароткі час увайшла ў склад Магілёўскае архідыяцэзіі.

У 1778 годзе атрымаў Ордэн сьвятога Станіслава, а ў 1781 годзе — Ордэн Белага Арла.

Для ўласнага ўзбагачэньня шмат займаўся фінансавымі махінацыямі й ашуканствам. Быў прыхільнікам прарасейскае партыі, у 1787 пачаў атрымліваць сталую пэнсію з расейскае амбасады, быў пратэжэ амбасадара Ота Магнуса фон Штакельбэрга, зь яго намінацыі засядаў у 1782—1786 у Пастаяннай Радзе (у 1784—1786 старшыня дэпартамэнту справядлівасьці). Удзельнічаў у працы Чатырохгадовага сойму 1788—1792. 19 сьнежня 1791 прызначаны біскупам-каад’ютарам віленскім.

Ю. К. Касакоўскі. Невядомы мастак, пасьля 1780

Супрацьстаяў Канстытуцыі 3 траўня, разам з братам Сымонам узначальваў Таргавіцкую канфэдэрацыю ў Вялікім Княстве Літоўскім. З дапамогай расейскіх войскаў фактычна атрымаў уладу на Літве, якую намагаўся далучыць да Расеі. Для адарваньня Вялікага Княства ад Кароны спрыяў утварэньню асобных дзяржаўных камісіяў ВКЛ, якімі фактычна кіраваў.

Падчас паўстаньня на чале з Касьцюшкам 22 красавіка 1794 ягоны маёнтак сканфіскаваў паўстанцкі ўрад, а самога яго неўзабаве асудзілі й павесілі ў Варшаве як здрадніка.

Творчасьць

Займаўся літаратурнай творчасьцю. У 1786 надрукаваў два раманы Ксёндз Плябан (польск. Ksiądz Pleban), у якім паказаў найдасканальнейшую парафію эпохі Асьветніцтва, і «Паніч гаспадар» (польск. Panicz gospodarz). У 1787 напісаў раман «Абывацель» (польск. Obywatel), а ў 1791 — Czarownica (Чараўніца). Перакладаў з францускае мовы, аўтар мэмуараў.

Літаратура

• Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — 788 с.: іл. ISBN 985-11-0378-0.

Вонкавыя спасылкі

• Józef Kazimierz Korwin-Kossakowski z Kossaków h. Ślepowron ^(пол.)