Ян Цзэнсінь

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку

Ян Цзэнсінь (па-кітайску: 楊增新) (1859-1928) — палітычны дзеяч Кітая, губернатар Сіньцзян-Уйгурскага аўтаномнага раёна.

Нарадзіўся ў 1859 годзе ў уездным горадзе Мэнцзы правінцыі Юньнань. У 1889 годзе атрымаў навуковую ступень цзіньшы (进士). Займаў пасаду начальніка адміністрацыі Лінься-Хуэйскай аўтаномнай акругі (чжычжоў, 知州) у правінцыі Ганьсу, вырашаў пытанні кітайскіх уйгураў правінцыі, пазней працаваў дырэктарам вучылішча сухапутных войскаў. Потым пры падтрымцы шычжэншы (布政使, кіраўнік муніцыпалітэта) Ван Шунаня (王树枏) прызначаўся на розныя пасады ў гарадах Аксу, Урумчы, Балікунь.

У 1911 годзе ў Кітаі пачалася Сінхайская рэвалюцыя супраць маньчжурскай дынастыі Цын. Напярэдадні буржуазнай рэвалюцыі ў Сіньцзяне быў створаны шэраг таемных брацтваў — падпольных рэвалюцыйных антыманьчжурскіх аб'яднанняў, самым моцным з якіх было брацтва Гэлаохуэй (哥老会). Неўзабаве пасля пачатку Сінхайскай рэвалюцыі паўстанні ўскалыхнулі і Сіньцзян, успыхнуўшы спачатку ў Урумчы, затым у Кульджы і ахапіўшы значную частку рэгіёна. Губернатар Сіньцзяна Юань Дахуа (袁大化) накіраваў цынскае войска ў захоплены паўстанцамі Ілі, дзе ўрадавае войска было разбіта. У 1912 годзе пасля адрачэння ад імператарскага трона апошнім Цынскім імператарам, першым прэзідэнтам Кітайскай Рэспублікі быў абраны Юань Шыкай. Перамена ўлады памяркоўна прывяла да спаду супрацьстаяння ваюючых бакоў ў Сіньцзяне і да пачатку мірных перамоў. Юань Дахуа быў змешчаны з пасады губернатара Сіньцзяна, а на яго месца Юань Шыкай прызначыў Ян Цзэнсіня.

У 1928 годзе Ян Цзэнсінь быў забіты і губернатарскую пасаду Сіньцзяна заняў Цзінь Шужэнь (金樹仁).