Ґана
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: "Freedom and Justice" (свабода і справядлівасьць) | |||||
 |
|||||
| Афіцыйная мова | ангельская | ||||
| Сталіца | Акра | ||||
| Найбуйнейшы горад | Акра | ||||
| Урад | рэспубліка Джон Куфуор Алхаджы Махама |
||||
| Плошча - Агульная - % вады |
81-е месца ў сьвеце 238 534 км² 3,5 |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2007) - Шчыльнасьць |
48-е месца ў сьвеце 23 000 000 93/км² |
||||
| СУП - Агульны (2007) - на душу насельніцтва |
55 месца ў сьвеце 150 млрд.$ 2 750 $ |
||||
| Валюта | Ганскі сэдзі (GHS) |
||||
| Часавы пас - улетку |
GMT (UTC+0) +0 (UTC+0) |
||||
| Незалежнасьць ад Вялікабрытаніі |
6 сакавіка 1957 | ||||
| Дзяржаўны гімн | ««God Bless Our Homeland Ghana»» | ||||
| Аўтамабільны знак | GH | ||||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .gh | ||||
| Тэлефонны код | +233 |
||||
|
|||||
Га́на, Рэспубліка Гана (па-ангельску: Republic of Ghana) – краіна ў Заходняй Афрыцы, мае выхад да Атлянтычнага акіяна (Гвінэйскай затокі). Мяжуе з Тога, Буркіна Фасо і Кот д'Івуарам. Уваходзіць у брытанскую Садружнасьць Нацый.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
На тэрыторыі сучаснай Ганы першыя эўрапейцы зьявіліся ў XV стагодзьдзі. У той час тут існавалі некалькі племянных і дзяржаўных утварэньняў, самым вялікім зь якіх было Ашанці. У 1482 годзе на ўзьбярэжжы першымі высадзіліся партугальцы, а ў 1631 англічане.
За тэрыторыю Ганы вялася даволі жорсткая барацьба, якая да 1901 года скончылася ўсталяваньнем поўнага брытанскага кантроля над гэтай тэрыторыяй.
У 1940-х г.г. пачалася вызваленчая барацьба ўзначаленая Квамэ Нкрумэ, якая скончылася абвяшчэньнем незалежнасьці 6 сакавіка 1957 года. Квамэ Нкрумэ пачаў праводзіць у краіне рэформы накіраваныя на павялічэньне дзяржаўнага сэктара эканомікі, зьнешняя палітыка кіравалася на СССР і Кітай.
У 1966 годзе Нкрума быў зьвергнуты ў выніку вайсковага перавароту. Пасьля гэтага зьмянілася некалькі вайсковых хунтаў і грамацкіх урадаў. У 1979 годзе да ўлады прыйшоў Джэры Раўлінг, які змог стабілізаваць эканамічнае становішча краіны і пабудаваць дэмакратычную сыстэму дзяржаўнай улады.
[рэдагаваць] Палітыка
Гана зьяўляецца рэспублікай, якую ўзначальвае прэзыдэнт. Яму належыць уся выканаўчая ўлада. Парлямэнт краіны аднапалатны і у наш час ў ім прадстаўлены дзьве партыі: Новая Патрыятычная Партыя і Народны Дэмакратычны Кангрэс.
Былы сакратар ААН Кофі Анан паходзіць з Ганы.
[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел
Гана падзелена на 10 рэгіёнаў, якія ў сваю чаргу падзелены на 138 акругаў:
| Вобласьць | Вобласьць (English) | Цэнтар | Плошча, км² | Насельніцтва, тыс.чал. |
|---|---|---|---|---|
| Ашанці | Ashanti | Кумасі | 24 535 | 3 600,358 |
| Вялікая Акра | Greater Accra | Акра | 3 685 | 2 903,753 |
| Бронг-Ахафа | Brong Ahafo | Сун'яні | 39 557 | 1 798,058 |
| Верхняя Ўсходняя | Upper East | Балгатанга | 8 842 | 919,549 |
| Верхняя Заходняя | Upper West | Ва | 20 814 | 575,579 |
| Вольта | Volta | Хо | 20 572 | 1 630,254 |
| Усходняя | Eastern | Кафарыдуа | 19 977 | 2 101,650 |
| Заходняя | Western | Такарадзі | 24 292 | 1 916,748 |
| Паўночная | Northern | Тамале | 70 383 | 1 805,428 |
| Цэнтральная | Central | Кэйп-Кост | 9 826 | 1 593,888 |
[рэдагаваць] Геаграфія
Гана мае выхад да Гвінэйскай затокі на некалькі градусаў паўночней экватара. Клімат краіны экватарыяльны. Самая высокая кропка краіны – Маўнт Афаджата (880 м). У Гане знаходзіцца возера Вольта – самае вялікае па плошчы штучнае возера ў сьвеце. Самая вялікая рака краіны – Вольта.
[рэдагаваць] Эканоміка
Сельская гаспадарка не атрымала значнага разьвіцьця. Асноўнай сельскагаспадарчай культураў зьяўляецца какава бабы, экспарт якіх складае 35% агульнага экспарту краіны. Гана зьяўляецца асноўным вытворцам гэтай сыравіны у сьвеце. Для ўнутраных патрэбаў вырошчваюцца так сама: цытрусы, рыс, тытунь, кукуруза, бавоўна, проса, цукровы трысьнёг, гародніна.
Прамысловасьць зьвязана ў асноўным з лесанарыхтоўкамі (35% тэрыторыі краіны займаюць трапічныя лясы).
Цяжкая прамысловасьць накіравана на забесьпячэньне патрэбаў здабываючай галіны. Існуюць радовішчы: золата, баксытаў, магнію і дыямэнтаў.
[рэдагаваць] Дэмаграфія
[рэдагаваць] Спорт
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
