Англіканства

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Біблія Лютэра з друкарні Ганса Люфта

Англіканства (па-ангельску: Anglicanism) — хрысьціянская царква, якая зьмяшчаюць Царкву Ангельшчыны й цэрквы, якія гістарычна зьвязаныя зь ёй ці маюць падобныя вераваньні, пакланеньні, практыкі й царкоўныя структуры[1]. Слова бярэ свой пачатак ад ecclesia anglicana, сярэднявечнай лацінскай фразы вядомай па меншай меры з 1246 году, што азначае ангельскую царкву. Прыхільнікі англіканства называюцца англіканамі. Пераважная большасьць англіканаў зьяўляюцца чальцамі цэркваў, якія уваходзяць у склад міжнароднай Англіканскай царквы[2]. Ёсьць, аднак, шэраг цэркваў па-за межамі Англіканскай царквы, якія таксама лічаць сябе англіканскімі, у першую чаргу тыя, які адносяцца да Падоўжанага англіканскага руху[3].

Вера англіканаў заснаваная на Бібліі, традыцыяў апостальскай царквы, апостальскай пераемнасьці («гістарычны эпіскапат») і раньніх бацькоў царквы[1]. Англіканства ўтварае адну з галінаў заходняга хрысьціянства, калі Ангельская царква канчаткова атрымала незалежнасьць ад рымскага пантыфікату ў часы панаваньня каралева Лізаветы[4][5]. Многія з новых фармуляраў англіканства зь сярэдзіны XVI стагодзьдзя пачалі набліжацца да структураў сучаснага пратэстанцтва й рэфармацкіх рухаў. Дзякуючы арцыбіскупу Кэнтэрбэрыйскаму Томасу Кранмэру, англіканства атрымала пратэстанцкія традыцыі, як зьвязаныя зь лютэранствам, гэтак і кальвінізмам[6]. канца стагоддзя, захаванне ў англіканства многіх традыцыйных літургічных формаў і эпіскапату ужо разглядаецца як непрымальнае тыя, хто прасоўвае найбольш развітых пратэстанцкіх прынцыпаў.

Ступень адрозьненьня паміж рэфармацкай і заходняй каталіцкай тэндэнцыямі ў англіканскай традыцыі звычайна зьяўляецца прадметам дыскусаў унутры асобных англіканскіх цэркваў. Унікальным для англіканства зьяўляецца «Кніга агульнай малітвы», набор малітваў, якія вернікі ў большасьці англіканскіх цэркваў выкарыстоўваюць на працягу стагодзьдзяў. Хоць з часоў свайго напісаньня ён зьведаў мноства зьменаў, гэты малітоўнік па-ранейшаму прызнаецца адным з тых атрыбутаў, якія зьвязваюць англіканскія цэрквы разам. Кожная нацыянальная або рэгіянальная царква мае поўную аўтаномію, аднак пасада арцыбіскупа Кэнтэрберыйскага традыцыйна зьяўляецца цэнтрам англіканскага адзінства. Колькасьць вернікаў складае каля 80 млн чалавек[7], што ставіць Англікнскую царкву на трэцяе месца сярод хрысьціянскіх цэркваў пасьля Рымскай каталіцкай й Праваслаўнай цэрквамі.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б «What it means to be an Anglican». Church of England.
  2. ^ The Anglican Communion
  3. ^ Continuing Anglican. USA Churches
  4. ^ Green, Jonathon (1996). «Chapter 2: The Middle Ages». Chasing the Sun: Dictionary Makers and the Dictionaries They Made (1st USA ed.). New York, USA: Henry Holt. pp. 58–59. ISBN 0-8050-3466-8.
  5. ^ Thomas Dudley Fosbroke (1802), «British Monachism», 2 Volumes.
  6. ^ Diarmaid MacCulloch, Thomas Cranmer: A Life, Yale University Press, p.617 (1996).
  7. ^ Provincial Registry. The Anglican Communion

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]