Верхаянск

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку

Верхаянск (па-расейску: Верхоянск, па-якуцку: Верхоянскай) — места (з 1817) ў Расейскай Фэдэрацыі ў складзе Верхаянскага ўлуса (раёна) Рэспублікі Саха (Якуція). Насельніцтва 1201 чал. (2010 г.). Разьмешчаны за Паўночным палярным колам, на правым беразе ракі Яна, у 92 км на паўднёвы захад ад адміністрацыйнага цэнтра Верхаянскага ўлуса рабочага пасёлка Батагай.

Заснаваны ў 1638 годзе атрадам енісейскіх казакоў на чале з Посьнікам Івановым Губаром, як казацкае зімоўе.

Верхаянск — адно з самых, нараўне з сялом Аймякон [Аймяконскі ўлус РС(Я)] халодных месцаў на Зямлі. Самая нізкая зарэгістраваная тут тэмпэратура −67,8 С [Яе зафіксаваў 15 студзеня 1885 г. Сяргей Кавалік, ураджэнец Магілёўскай губэрні], сярэдняя тэмпэратура студзеня −49,5 °C. У 1969 г. усталяваны абэліск «Полюс холаду».

Быў месцам выгнаньня.

Гаспадарчы цэнтар лесапрамысловага пункта. Рачная прыстань.

Маецца Дом культуры, сярэдняя агульнаадукацыйная, спартовая ды музычная школы, краязнаўчы музэй.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Верхаянск. // Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. ІІІ. Мінск. 1971. С. 42.
  • Верхаянск. // Беларуская энцыклапедыя ў 18 тамах. Т. 4. Мінск. 1997. С. 108.
  • Верхоянск. // Энциклопедия Якутии. Т. 1. Москва. 2000. С. 31.