Гантэр Томпсан

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Гантэр Стоктан Томпсан
Hunter Stockton Thompson
Hunter S. Thompson, 1988.jpg
Асабістыя зьвесткі
Імя пры нараджэньні Гантэр Стоктан Томпсан
Нарадзіўся Сьцяг ЗША 18 ліпеня 1937
Льюісьвіль, Кентукі, ЗША
Памёр Сьцяг ЗША 20 лютага 2005
Вудзі Крык, Каларада, ЗША
Грамадзянства ЗША
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці пісьменьнік, журналіст
Жанр ґонза-журналістыка
Значныя творы Страх і нянавісьць у Лас-Вэгасе

Гантэр Стоктан Томпсан (18 ліпеня 1937, Льюісьвіль, штат Кентукі, ЗША20 лютага 2005, Вудзі Крык, штат Каларада) — амэрыканскі пісьменьнік і журналіст. Менавіта Гантэра Томпсана лічаць заснавальнікам ґонза-журналістыкі, адметнай рысай якой ёсьць увядзеньне рэпартэра ў самы гушчар падзеяў да такой ступені, што ён сам робіцца цэнтральнай фіґурай апавяданьня. Томпсан таксама вядомы сваёй прыхільнасьцю да алкаголю, ЛСД, мэскаліну, какаіну (і іншым рэчывам); ягонай любоўю да пальнай зброі; сваёй закасьцянелай нянавісьцю да Рычарда Ніксана; ды пагардай да аўтарытарызму. Пакутваючы ад спохвата, Гантэр скончыў жыцьцё самагубствам у 2005, ва ўзросьце 67 гадоў.

Раньнія гады[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Томпсан нарадзіўся ў Льюсьвіле, Кентукі. Ён быў першым з трох сыноў ў Джэка Робэрта Томпсана і Вэрджыніі Рэй Дэйвісан. Бацька Гантэра Томпсана быў вэтэранам Першай сусьветнай вайны, а маці працавала ў кнігарне. Ягоныя бацькі пазнаёміліся ва Ўнівэсытэце Кентукі ў верасьне 1934 і пабраліся шлюбам 2-га лістапада 1935. Другога сьнежня 1943 году, калі Томпсану было 6 год, ягоная сям'я асталявалася на 2437 Рэнсдэл Авэню, што ў Трохкутніку Чэрокі. Чацьвёртага ліпеня, калі Томпсану ўжо было 14 год, ягоны бацька ва ўзросьце 58 год памёр ад міястэніі. Па сьмерці Джэк пакінуў трох сыноў: Гантэра, Дэйвісана і Джэймза - на выхаваньне іхняй маці, якая стала "буйнай алкагалічкай".

Служба ў войску[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гантэр быў арыштаваны ў 1956 за рабаваньне. Пасля таго, як ён разбіў грузавік для дастаўкі, прыналежнага яго працадаўцу, ён уступіў у шэрагі Ваенна-паветраных сіл ЗША яшчэ да абавязковага вайсковага закліку. Пасьля працы ў дэпартамэнце інфармацыйнай службы на авіябазе Эглін у Фларыдзе ў 1956, ён стаў спартовым рэдактарам уласнай ґазэты базы "Галоўны кур'ер". Ён гэтак жа пісаў у некалькі мясцовых ґазет, што было супраць правілаў Паветраных сіл.

Ён сышоў у адстаўку ў 1958 як пілёт другой клясы з рэкамэндацыяй аб раньняй адстаўцы ад ягонага камандыра. "Такім чынам, гэты пілёт, пры тым таленавіты, не будзе перасьледаванны паліцыяй" - У. З. Эванс, начальнік інфармацыйнай службы напісаў у Энглінскі галоўны офіс - "Часам яго мяцежная і напышлівая пазыцыя, быццам, перадаецца на іншых лётчыкаў у штаце" Пасьля Ваенна-паветраных сіл ён пераехаў у Нью-Ёрк і па салдацкім білі аб правах стаў наведваць школу асноўных дысцыплін пры калюмбійскім унівэрсытэце, дзе ён наведваў заняткі па кароткім аповядзе.

На працягу гэтага часу ён нядоўга працаваў у часопісе The Time за 50 даляраў у тыдзень. Падчас працы ён перадрукоўваў на машынцы "Вялікі Гэтсбі" Ф. Скота Фіцджэральда і "Бывай зброя" Эрнэста Гэмінгўэя, тлумачачы, што ён жадае пазнаць пісьменьніцкі стыль аўтараў. У 1956 Time звольніла яго за непадпарадкаваньне. Пазьней у тым годзе ён працаваў рэпартэрам для Middletown Daily Record у Нью-Ёрку. Ён быў звольнены з гэтай працы пасля разбурэньня аўтамата з лядзяшамі і бойкі з уладальнікам мясцовага рэстарана, які апынуўся разносчыкам улётак.

У 1960 Томпсан пераехаў у Сан Хуан, Пуэрта-Рыка, каб прыняць працу ў спартовым часопісе El Sportivo, які неўзабаве зачыніўся. Але пераезд у Пуэрта-Рыка дазволіў Томпсану зьдзейсьніць вандраваньне па Карыбскім моры і Паўднёвай Амэрыцы, робячы незалежныя артыкулы для некалькіх Амэрыканскіх Штодзённых газэт. Знаходзячыся ў Пуэрта-Рыко, ён пасябраваўся з журналістам Ўільямам Кэнэдзі. Томпсан гэтак жа пабываў Паўднёва-амэрыканскім карэспандэнтам для штотыднёвіка Dow Jones "National Observer". На працягу васьмі месячнага перыяду ў 1961 ён жыў і працаваў ахоўнікам і наглядчыкам у Big Sur Hot Springs перад тым, як яно стала Эзалінскім інстытутам. Жывячы ў Сан-Францыска ў 1960-х, Томпсан атрымаў доктарскую ступень у Багаслоўі ад паштовай царквы.

На працягу гэтага часу Томпсан напісаў два рамана (Прынц Джевелфіш і Ромавы дзёньнік) і прапанаваў выдаўцам мноства кароткіх аповядаў. Ромавы Дзённік быў, у выніку, апублікаваны ў 1998 пасля таго, як Томпсан набыў вядомасць. Пазьней Кэнэдзі адзначыў, што яны абодва з Томпсанам былі няўдалымі раманістамі, якія зьвярнуліся да журналістыкі, каб зарабіць на жыцьцё.

9 траўня 1963 году ён ажаніўся са сваёй даўняй дзяўчынай Сандры Канклін (яна жа Сэндзі Канклін Томпсан, цяпер Сандзі Райт). 23 Марта 1964 гады ў іх нарадзіўся сын Хуан Фіцджэральд Томпсан. Пара спрабавала завесьці дзіцей 5 разоў: тры выкідка і двое памерлі неўзабаве пасля нараджэння. У нэкралёгу Гантэру ў артыкуле 970 у Ролінґ Стоўнз, Сэндзі напісала: "Я жадаю пацьвердзіць, што мы з Гантэрам страцілі пецярых дзяцей - дваіх паўнавартасных дзяцей і траіх выкідкаў… Я так жадала яшчэ Гантэраў! Адзін з найлепшых дарункаў з усіх, якія рабіў мне Гантэр… Сара, наша паўнавартаснае васьмі фунтавае малое пражыло каля 12 гадзін. Я ляжала тамака ў Лякарні Аспэнскай Даліны, чакаючы, і калі я ўбачыла твар доктара, ён быў невыносным. Я думала, што здурэю. Гантэр схіліўся да майго ложка і сказаў: "Сэндзі, калі ты жадаеш наведацца на той бок - давай, толькі ведай, што ты нам з Хуанам насамрэч патрэбная" - і я вярнулася". Пасьля 19 гад сумеснага жыцьця і 17 гад шлюбу, Гантэр і Сэндзі развяліся ў 1980, застаючыся добрымі сябрамі да самой сьмерці Гантэра.

У 1965 рэдактар The Nation Кэры Макўільямс прапанавала Томпсану магчымасць пісаць гісторыі, заснаваныя на яго досьведзе пра банду байкераў "Анёлы Пекла" (Hell's Angels). Перад гэтым Томпсан правёў год, жывячы і катаючыся разам з Анёламі Пекла, але іхнія стаўленьня разваліліся, калі байкеры западозрылі, што Томпсан робіць грошы на сваім пісьменьніцтве. Банда запатрабавала дзель прыбытку, і, у выніку, Томпсана зьбілі або "здратавалі", як кажуць Анёлы. Пасля таго, як The Nation апублікаваў артыкул (17 траўня, 1965), Томпсан атрымаў некалькі прапаноў на напісаньне кнігі, і Random House выдаў у цьвёрдым пераплёце "Hells Angels: The Strange and Terrible Saga of the Outlaw Motorcycle Gangs]" у 1966 (выдадзена на рускай мове пад назовам "Анёлы Пекла").

Сьпелыя гады[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Большасць лепшых прац Томпсана было апублікавана ў часопісе Rolling Stones, яго першым артыкулам, надрукаваным у часопісе была "Улада фрыкаў у горах", артыкул, які апісвае ягоную спробу атрымаць пасаду шэрыфа акругі Піткін, Каларада ад партыі "Улада фрыкаў ". Томпсан патрываў няўдачу на выбарах, запусьціўшы плятформу, якая прапагандуе дэкрыміналізацыю наркотыкаў (але толькі для выкарыстання, не для гандлю, бо ён не ўхваляе спекуляцыі), перакопваючы вуліцы і ператвараючы іх у здзірванелыя пешаходныя алеі, выступаючы супраць любога будынка досыць высокага, каб зачыніць выгляд на горы і пераназываючы Асьпен, штат Каларада ў "Горад Жірдяев" - у дзейснага шэрыфа-рэспубліканца, з кім ён супернічаў, была стрыжка вожыкам, што заахвоціла Томпсана пагаліцца нагала і зьвярнуцца да яго апазыцыі такім чынам: "мой доўгавалосы апанент".

Томпсан працягнуў працу палітычным карэспандэнтам для Rolling Stones. Дзве яго кнігі, Fear and Loathing in Las Vegas і Fear and Loathing on the Campaign Trail '72 былі ўпершыню апублікаваныя ў ім.

Апублікаваная ў 1971, "Страх і агіда ў Лас-Вегасе: Вар'яцкая паездка ў сэрца Амерыканскай Мары" - гэта справаздача ад першай асобы журналіста (Сам Томпсан пад псеўданімам "Раўль Дюк") аб паездцы ў Лас-Вегас з "300-фунтовым самоанскім" адвакатам "Доктарам Гонза" (герой, прыдуманы сябрам Томпсана, амерыканскім мексіканцам (чікано) адвакатам Оскарам Зета Акоста), каб асвятліць легендарную гонку на матацыклах "Мінт 400", а затым паліцэйскую наркаканферэнцыю. Падчас паездкі, яны з адвакатам займаюцца пошукам Амерыканскай Мары, стала знаходзячыся пад уздзеяннем наркотыкаў. "Багажнік нашай машыны нагадваў перасоўную паліцэйскую наркалабараторыю. У нас у распараджэнні апынулася дзве кайстры травы, семдзесят пяць шарыкаў мескална, пяць прамакатак лютай кіслаты, сальніца з дзірачкамі, поўная какаіну, і цэлы міжгалактычны парад планет усякіх стымулятараў, транка ў, в і згуноў, хохотунда... а таксама кварта текілы,кварта рому, скрыня Бадвайзера, пінта волкага эфіру і дзве тузіна ам ла". (Хантэр З. Томпсан, "Страх і агіда ў Лас-Вегасе: Вар'яцкая паездка ў сэрца Амерыканскай Мары") Ральф Стедман, які супрацоўнічаў з Томпсанам у некалькіх праектах, пасадзейнічаў са свайго боку пяром экспрэсіяніста і ілюстрацыямі тушшу.

Fear and Loathing on the Campaign Trail '72 гэты збор артыкулаў у Rolling Stones, якія ён пісаў, пакуль асвятляў перадвыбарную кампанію прэзідэнта Рычарда М. Ніксана і яго няўдачлівага апанента, Сенатара Джорджа Макгаверна. Кніга акцэнтаваная ў асноўным на папярэдніх выбарах дэмакратычнай партыі (Ніксан, які займае пост у той момант правёў невялікую працу над кампаніяй) і яе правале, дзякуючы расколу паміж рознымі кандыдатамі; Макгаверна ўсхвалялі, у то час як Эд Маскі і Хьюберт Хемфрі былі абсмяяныя. Томпсан імкнуўся стаць цвёрдым крытыкам Ніксана, як на працягу, так і пасля яго прэзідэнцтва. Пасля смерці Ніксана ў 1994, Томпсан выдатна апісаў яго ў Rolling Stones як чалавека, які "можа паціснуць табе руку і ўсадзіць нож у спіну адначасова" і ён казаў "яго дзелавыя паперы варта спусціць па адным з тых адчыненых сцёкавых канаў, што ўліваюцца ў акіян на поўдні Лос-Анджэлеса. Ён быў свіннёй, а не чалавекам і разявакам, а не прэзідэнтам. Ён быў злым чалавекам - злым у тым сэнсе, што толькі тыя, хто верыць у фізічнае існаванне Д'ябла могуць яго зразумець".

Позьнія гады[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На працягу 1980х і 1990х, Томпсан працягваў зрэдку пісаць у Rolling Stones і напісаў кароткі раман пад назовам Праклён Гаваяў аб распусным гавайскім адпачынку, які быў падрабязна ілюстраваны Ральфам Стедманам.

Вялікая частка яго літаратуры выпушчанай пасля 1980 прыняло форму 4-х тамоў кнігі, званай "The Gonzo Papers". Томы ўяўлялі сабой вялікая складанка старых артыкулаў у Rolling Stones і іншых цяжка даступных прац Томпсана, напісаных у 1960х і 1970х, кніга гэтак жа ўлучыла ў сябе некаторыя новыя і/або раней не апублікаваныя кароткія гісторыі і нарысы. Хтосьці крытыкаваў Томпсана, маўляў ён пасля Страху і агіды'72 і проста паўтарае або эксплуатуе свае ранейшыя працы. Сам Томпсан адзначае перараджэнне ва ўводзінах да першага таго "Вялікае паляванне на Акул" , дзе ён апісвае думкі аб суіцыдзе і аб'яўляе, што стары Хантэр Томпсан памёр.

Адна з апошніх кніг Томпсана, Царства Страху, якая выйшла ў 2003 і ўтрымоўвальная самы новы матэрыял, гэта злы каментар да што сыходзіць Амерыканскага Стагоддзя. Томпсан гэтак жа вёў спартовую інтэрнэт-калонку Hey, Rube, for ESPN "Page 2,", якая пазней была сабраная ў кнігу Hey Rube : Blood Sport, the Bush Doctrine, and the Downward Spiral of Dumbness Modern History from the Sports Desk (2005). Гэтак жа, часам ён ездзіў з лекцыямі, адзін раз з Джонам Бэлушы. Томпсан захапляўся агнястрэльнай зброяй і быў адчайным энтузіястам з вялікай калекцыяй ручной зброі, вінтовак, драбавікоў, газавай зброі, аўтаматычнага і паўаўтаматычным зброі і практычна ўсіх выглядаў выбухоўкі, вырабленай у прамысловых або сямейніках умовах, вядомых чалавеку.

Брат Томпсана Джэймс (нарадзіўся ў 1949 і памёр ад ускладненняў Сніду ў 1994) казаў, што Томпсан абражаў яго з-за гомасэксуальнасці, і яны ніколі не былі блізкія. Джэймс жаліўся на цяжкую ношку неабходнасці заляцацца за якая п'е маці на працягу доўгіх гадоў, пакуль Хантэр быў далёка, уключаючы абавязак перыядычна выклікаць таксі, каб падняць яе з тратуара, на якім яна высякалася. Хантэр ажаніўся на яго даўняй асістэнтцы Аніце Бэжмук 24 красавіка 2003.

Сьмерць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Томпсан памёр у сваім добра ўмацаваным жыллі ў Вудзі Крык, Каларада, у 5:42 раніцы 20 лютага 2005, ад стрэлу самому сабе ў галаву. Яму было 67 гадоў.

Сын Томпсана (Хуан),ятроўка (Джэніфер Вінкел Томпсан) і ўнук (Уілл Томпсан) гасцявалі ў яго на выходных падчас самагубства. Уілл і Джэніфер былі ў суседнім пакоі, калі яны пачулі стрэл, тым не менш, стрэл быў прыняты за ўпалую кнігу і яны працягнулі свае зносіны, перш, чым праверыць; "Вінкель Томпсан працягвала гуляць у 20 пытанняў з Уіллам, Хуан працягваў фатаграфаваць" Томпсан сядзеў за сваёй друкаванай машынкай са словам "дараднік", напісанай у цэнтры другой старонкі. Яны паведамілі ў прэсу, што не вераць, што яго самагубства было выклікана адчаем, а было добра-абдуманым актам пасля мноства хваравітых медыцынскіх працэдур. Жонка Томпсана, Аніта, якая падчас смерці мужа знаходзілася ў спартзале, размаўляла з Томпсанам па тэлефоне, калі ён завяршыў сваё жыццё.

Мастак і сябар Ральф Стэдман напісаў: "…25 гадоў назад ён сказаў мне, што ён адчуў бы сябе сапраўды ў пастцы, калі бы не ведаў, што можа забіць сябе ў любы момант. Я не ведаю, адвага гэта або дурасць або што яшчэ, але гэта было непазбежна. Я думаю, праўда, якая аб'ядноўвала ўсё, што ён пісаў, у тым, што ён меў на ўвазе менавіта тое, што ён казаў. Калі для Вас гэтае паданне, што ж, добра. Калі вы думаеце, што гэта як-то адукавала вас, што ж, гэта яшчэ лепш. Калі вы варожыце, ці адправіўся ён у рай або пекла - будзьце ўпэўненыя, ён праверыць іх абодвух, высвятліць да каму з іх адправіўся Рычард Мілхаус Ніксан - і адправіцца туды. Ён ніколі не трываў нуды. Але тамака павінен быць і футбол таксама - і паўліны…" Праз 3 месяца Rolling Stones выпусціў тое, што было абвешчана апошнімі словамі Томпсана, напісанымі маркерам за чатыры дня да яго смерці. Цыдулка была азагалоўленая "Футбольны сезон скончаны": "Ніякіх больш гульняў. Ніякіх бомбаў. Ніякіх шпацыраў. Ніякай весялосці. Ніякага плавання. 67. Гэта на 17 гадоў больш, чым 50. На 17 больш, чым я патрабаваўся або жадаў. Сумна. Я заўсёды зласлівы. Ніякай весялосці ні для каго. 67. Ты становішся прагным. Паводзь сябе на свой век. Паслабся - Будзе не балюча".

Кнігапіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Hell's Angels. A Strange and Terrible Saga of the Outlaw Motorcycle Gangs (1967)
  • Fear and Loathing in Las Vegas. A Savage Journey to the Heart of the American Dream (1971)
  • Fear and Loathing: On the Campaign Trail '72 (1973)
  • The Curse of Lono (1984)
  • Generation of Swine: Tales of Shame and Degradation in the 80s (1989)
  • Songs of the Doomed: More Notes on the Death of the American Dream (1990)
  • The Great Shark Hunt: Strange Tales from a Strange Time (1991)
  • Better than Sex (1995)
  • The Proud Highway: Saga of a Desperate Southern Gentleman (1998)
  • The Rum Diary. A Novel (1999; напісаная 1959)
  • The Fear and Loathing Letters (2000)
  • Screwjack. A Short Story (2000)
  • Fear and Loathing in America. The Brutal Odyssey of an Outlaw Journalist (2001)
  • Kingdom of Fear: Loathsome Secrets of a Star-Crossed Child in the Final Days of the American Century (2003)
  • Hey Rube: Blood Sport, the Bush Doctrine and the Downward Spiral of Dumbness (2004)

Экранізацыі твораў[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]