Мар’іна Горка

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Мар’іна Горка
Статуя Мар'i - сымбаль горада на ўездзе з боку Менску
Статуя Мар'i - сымбаль горада на ўездзе з боку Менску
Coat of Arms of Marjina Horka, Belarus.png Flag of Marjina Horka.png
Герб Мар’інай Горкі Сьцяг Мар’інай Горкі
Краіна: Беларусь
Вобласьць: Менская
Раён: Пухавіцкі
Насельніцтва: 21 446 чал. (2009)[1]
Часавы пас: UTC+3
Тэлефонны код: +375 1713
Паштовыя індэксы: 222810, 222811, 222827
Нумарны знак: 5
Геаграфічныя каардынаты: 53°31′0″ пн. ш. 28°8′50″ у. д. / 53.51667° пн. ш. 28.14722° у. д. / 53.51667; 28.14722Каардынаты: 53°31′0″ пн. ш. 28°8′50″ у. д. / 53.51667° пн. ш. 28.14722° у. д. / 53.51667; 28.14722
Мар’іна Горка на мапе Беларусі ±
Мар’іна Горка
Мар’іна Горка
Мар’іна Горка
Мар’іна Горка
Мар’іна Горка
Мар’іна Горка
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Ма́р’іна Го́рка — места ў Беларусі, на рацэ Цітаўка. Адміністрацыйны цэнтар Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва 21 446[1] чал. (2009). Знаходзіцца за 63 км на паўднёвы ўсход ад Менску. Чыгуначная станцыя Пухавічы на лініі Менск — Асіповічы, аўтамабільныя дарогі на Менск, Бабруйск, Ігумен, Узду.

Назва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У тапоніме «Мар’іна Горка» спалучаецца паняцьце «Горка» (невялікая гара) і азначэньне «Мар’іна», якое паходзіць ад асабістага імя[2]. Існуе некалькі меркаваньняў пра паходжаньне назвы места. Адзінай афіцыйнай пазыцыі на гэты конт у наш час няма. Паводле першага паданьня, назва мясьціны пайшла ад узвышша, на якім павесілася дачка абшарніка Мар’я (дзяўчына ня вытрымала разлукі з каханым па зьвінавачваньні ўласным бацькам у стасунках з прастачынай). Згодна зь іншай легендай, паселішча назвалі «Мар’інай Горкай» ад суседняй царквы, дзе знаходзіўся цудоўны абраз Божай Маці[3]. Таксама існуе паданьне, што назва паселішча ўтварылася ад паганскай традыцыі, бо некалі тут было капішча, дзе паганцы маліліся сваёй багіні Мары[4].

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Упершыню Мар’іна Горка згадваецца ў XVI ст. У розныя часы мясьціна знаходзілася ў валоданьні Радзівілаў, Бужынскіх, Ратынскіх, Крупскіх і іншых.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Мар’іна Горка апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Ігуменскім павеце Менскай губэрні. Баніфацы Крупскі, уладальнік паселішча, быў адным з арганізатараў нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (18631864) у краі, па здушэньні якога расейскія ўлады канфіскавалі ягоную маёмасьць, а самога выслалі ў Сыбір. За верную службу «царю и отечеству» Мар’іну Горку перадалі царскаму чыноўніку Макаву. Будаваньне Лібава-Роменскай чыгункі (1873) паспрыяла разьвіцьцю паселішча. 30 жніўня 1880 тут адкрылася сельскагаспадарчая школа. Паводле вынікаў перапісу (1897) у вёсцы было 24 двары.

17 чэрвеня 1924 Мар’іна Горка зрабілася цэнтрам Пухавіцкага раёну БССР. 27 верасьня 1938 паселішча атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу. У Другую сусьветную вайну з 28 чэрвеня 1941 да 3 ліпеня 1944 мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. 22 ліпеня 1955 Мар’іна Горка атрымала статус места.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Адукацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У Мар’інай Горцы працуюць аграрна-тэхнічны каледж імя У. Лабанка, гімназія, 4 сярэднія, музычная і спартовая школы, 6 дашкольных установаў.

У месьце знаходзіцца вёска дзетак-сірацінаў ГА «Беларускі фонд SOS-Дзіцячая вёска».

Мэдыцына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Мэдычныя паслугі надаюць лякарня і 2 паліклінікі.

Культура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дзейнічаюць палац культуры, 3 бібліятэка.

Эканоміка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прадпрыемствы машынабудаўнічай, лёгкай, харчовай, мэблевай прамысловасьці.

Транспарт[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Чыгуначны вакзал

Мескі й прымескі транспарт улучае аўтобусы і маршрутныя таксі. Асноўнымі транспартнымі вузламі зьяўляюцца пляц перад чыгуначным вакзалам і разьмешчаны непадалёк аўтавакзал. Набыць квіткі на праезд у аўтобусе можна ў кандуктара, у маршрутцы — у кіроўцы (аплачваць праезд прынята адразу па пасадцы).

Чыгункай безь перасадак можна даехаць на электрацягніку да Менску (паўночна-заходні кірунак, каля 80 хвілінаў) або да Асіповічаў (паўднёва-ўсходні кірунак, каля 60 хвілінаў).

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Спыніцца можна ў мескай гасьцініцы[9].

Помнікі архітэктуры[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Сядзібна-паркавы комплекс Макавых (1876)

Страчаная спадчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Царква Нараджэньня Божай Маці (1874)
  • Царква Сьв. Аляксандра Неўскага (1871)

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вядомыя асобы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Ігар Лучанок (нар. 1938) — беларускі кампазытар, народны артыст Беларускай ССР, народны артыст СССР

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б в Перепись населения — 2009. Минская область(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  2. ^ Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. — Мн.: Изд-во БГУ, 1974. С. 79.
  3. ^ Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Пухавіцкага раёна / Укл. А. А. Прановіч. — Мн., 2003.
  4. ^ Галіна Калевіч. Мар’іна Горка. Духоўнае Адраджэньне // «Ave Maria» № 1—2 (166—167), 2009.
  5. ^ Буйныя населеныя пункты Пухавiцкага раена (паводле перапiсу 1897 г.) // Расiйскi дзяржаўны гiстарычны архiў. Ф. 1290. Воп. 11. Спр. 1306
  6. ^ Марьина Горка // Большая советская энциклопедия, 3-е изд.: в 30 т. / Гл. ред. А.М. Прохоров. — М.: Сов. энциклопедия, 1969—1978.
  7. ^ Марьина Горка // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.
  8. ^ Мар’іна Горка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 5: М — Пуд / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1999. С. 74.
  9. ^ Марьина Горка // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн., 2007.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Мар’іна Горкасховішча мультымэдыйных матэрыялаў