Тоомпэа

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Панарама Тоомпэа
Выгляд Таліну напрыканцы XIX стагодзьдзя

То́омпэа (ад ням. Domberg — «катэдральны ўзгорак») — вапняковы холм у цэнтральнай частцы Таліну (Эстонія). Гэта працяглае плято памерамі прыкладна 400х250 мэтраў, плошчай 7 га і вышэйшае на 20—30 м за вакольную тэрыторыю. У фальклёры пагорак вядомы як курган над магілай Калева, узьведзены ягонай смуткуючай жонкай.

Мінуўшчына Тоомпэа шчыльна зьвязаная з гісторыяй уладароў Эстоніі[1]. У цяперашні час тут разьмяшчаюцца урад і парлямэнт Эстоніі, якіх часта таксама называюць проста Тоомпэа[2].

На паўднёва-заходняй ускраіне пагорку знаходзіцца замак Тоомпэа зь вежай Германа. Гэтая вежа са сьцягам Эстоніі — адзін з найбольш вядомых сымбаляў Эстоніі[3].

Геалёгія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Назва Тоомпэа паходзіць ад Домскага сабору

Тоомпэа паўстаў каля 10 000 рокаў таму як востраў Балтыйскага ледніковага возера[4]. З прычыны нязьменнага постледавіковага дрэйфаваньня ён злучыўся з кантынэнтам падчас стадыі Літарынава мора[5]. Яшчэ ў 6-м тысячагодзьдзі да Н. Х. мора абмывала аснаваньне Тоомпэа[6]. Цяпер берагавая лінія праходзіць больш як за 1 км ад яго, а яго падножжа на 17—20 м вышэй за ўзровень мора[7].

Крыніцы і заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ History of the Riigikogu > Toompea Castle(анг.). RiigikoguПраверана 20 December 2009 г.
  2. ^ Miljan, Toivo. Historical dictionary of Estonia. — Oxford: Scarecrow Press, 2004. — С. 474. — ISBN 0-8108-4904-6
  3. ^ Miljan, Toivo. Historical dictionary of Estonia. — Oxford: Scarecrow Press, 2004. — С. 373. — ISBN 0-8108-4904-6
  4. ^ Tallinn Klint(анг.) North Estonian Klint — as a symbol of Estonian nature. Estonian Ministry of the Environment. Праверана 16 December 2009 г.
  5. ^ Mare Isakar. Toompea aluspõhjakõrgendik(эст.). Museum of Geology of the University of TartuПраверана 16 December 2009 2003 г.
  6. ^ Vabaduse väljak. Eesti mahukaim arheoloogiline uurimisobjekt (эст.) // Horisont. — 2009. — В. 5.
  7. ^ Map of Tallinn(эст.). Tallinn City Planning Department. Праверана 16 December 2009 г.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Dmitri Bruns Tallinn : linnaehituslik kujunemine. — Tallinn: Valgus, 1993. — 284 с. — ISBN 5-440-01328-8
  • Valter Lang Baltimaade pronksi — ja rauaaeg. — Tartu: Tartu University Press, 2007. — 309 с. — ISBN 978-9949-11-525-9
  • Juhan Maiste, Silja Vohli Toompea uusaegsest topograafiast // Vana Tallinn VI (X) / Raimo Pullat. — Tallinn: Estopol, 1996.
  • Toivo Miljan Historical dictionary of Estonia. — Oxford: Scarecrow Press, 2004. — 558 с. — ISBN 0-8108-4904-6
  • Tallinna ajalugu 1860-ndate aastateni / Raimo Pullat. — Tallinn: Eesti Raamat, 1976. — 430 с.
  • Neil Taylor Estonia. — 5. — Chalfont St Peter: Bradt Travel Guides, 2007. — 288 с.
  • Evald Tõnisson Eesti muinaslinnad. — 20. — Tartu: Tartu University, 2008. — 357 с. — (Muinasaja teadus). — ISBN 978-9985-4-0538-3
  • Rein Zobel Tallinn (Reval) in the middle ages : town building in the 13th-14th centuries. — Tallinn: Estonian Academy of Arts, 2008. — 190 с. — ISBN 978-9985-9841-4-7

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Тоомпэасховішча мультымэдыйных матэрыялаў


Каардынаты: 59°26′13″ пн. ш. 24°44′24″ у. д. / 59.43694° пн. ш. 24.74° у. д. / 59.43694; 24.74