Тэрарыстычны акт у менскім мэтро

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Выбух на станцыі мэтро «Кастрычніцкая»
TerrorMinsk.jpg
Ачэплены выхад са станцыі мэтро «Кастрычніцкая» праз 2 гадзіны пасьля трагедыі
Месца атакі Беларусь, Менск, ст. м. Кастрычніцкая
Дата 11 красавіка 2011
17:55:50 (EEST)
Зброя бомба магутнасьцю ад 5 да 7 кг у тратылавым эквіваленце, начыненая цьвікамі 80×8мм і мэталічнымі шарыкамі дыямэтрам каля 15 мм (паводле ЦІГС КДБ)[1]
Колькасьць ахвяраў 15[2]
Колькасьць параненых 204[3]
Тэрарысты Уладзіслаў Кавалёў, Дзьмітры Канавалаў
Геаграфічныя каардынаты 53° пн. ш. 27° у. д. / 53° пн. ш. 27° у. д. / 53; 27Каардынаты: 53° пн. ш. 27° у. д. / 53° пн. ш. 27° у. д. / 53; 27
Выбух на станцыі мэтро «Кастрычніцкая» на мапе Беларусі
Выбух на станцыі мэтро «Кастрычніцкая»
Выбух на станцыі мэтро «Кастрычніцкая»
Выбух на станцыі мэтро «Кастрычніцкая»

Выбух на станцыі мэтро «Кастрычніцкая» — тэрарыстычны акт[4][5], што адбыўся 11 красавіка 2011 году ў 17:55:50[6] паводле мясцовага часу ў Менску, сталіцы Беларусі. У выніку тэракту загінулі 15 чалавек[2], 204 былі параненыя[3].

Выбух адбыўся каля другога вагона ў цягніку, які мусіў рухацца на станцыю «Інстытут Культуры»[7]. Магутнасьць выбуховага прыстасаваньня, паводле папярэдніх зьвестак, склала ад 5 да 7 кг у тратылавым эквіваленце[8][9], і была начыненая мэталічнымі элемэнтамі, каб павялічыць паражальнае ўзьдзеяньне і выклікаць шматлікія аскепкавыя раненьні[10]. Па факце выбуху была распачатая крымінальная справа па частцы 3 артыкула 289 («Тэрарызм») Крымінальнага кодэксу Рэспублікі Беларусь[11]. Паводле рашэньня Менскага гарадзкога выканаўчага камітэту, 13 красавіка быў абвешчаны днём жалобы па загінулых[12].

13 красавіка прэзыдэнт Беларусі Аляксандар Лукашэнка абвясьціў пра раскрыцьцё тэракту ў менскім мэтро і затрыманьне яго выканаўцаў[13]. 30 лістапада 2011 году намесьнік старшыні Вярхоўнага суда Рэспублікі Беларусь Аляксандар Федарцоў агучыў вырак Уладзіславу Кавалёву і Дзьмітрыю Канавалаву, якіх прызналі вінаватымі і прыгаварылі да найвышэйшай меры пакараньня — расстрэлу[14].

17 сакавіка 2012 году, пасьля адмовы ў памілаваньні 14 сакавіка,[15] стала вядома пра выкананьне прысуду абвінавачаным.[16][17]

Храналёгія падзеяў[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

11 красавіка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Пацярпелыя ад выбуху на скрыжаваньні Энгельса і Маркса

Паводле запісаў камэраў назіраньня менскага мэтрапалітэну, выбух на станцыі мэтро «Кастрычніцкая» адбыўся а 17 гадзіне 55 хвіліне 50 сэкундзе паводле мясцовага часу[6]. Пазьней было абвешчана, што здэтанавала невядомае прыстасаваньне[18]. Выбуховая хваля даляцела да суседніх станцыяў мэтро. А ў вэстыбюлі «Кастрычніцкай» сарвала бляшаныя падвясныя столі[19]. Спачатку Беларускае тэлеграфнае агенцтва паведаміла пра наяўнасьць загінулых, але колькасьць не ўдакладнялася[18]. Нягледзячы на моцнае задымленьне, людзі бяз панікі пакідалі мэтро, адначасова надаючы дапамогу жанчынам і дзецям[20]. На выхадах з мэтро ў бок ГУМу і ў бок Дому афіцэраў разьмясьціліся параненыя, некаторыя ў непрытомнасьці, зь вельмі цяжкімі раненьнямі[19].

Брыгады хуткай дапамогі на месцы здарэньня

Выбух, імаверна, выклікаў абвал канструкцыяў. Фігуравала інфармацыя пра тое, што ад выбуху над эскалатарам абвалілася столь[21], але пазьней яна была зьняпраўджана[22]. Да станцыі мэтро прыбылі пажарныя адзінкі, больш за дваццаць брыгадаў хуткай дапамогі і мэдычная служба МНС. На месцы здарэньня працуюць супрацоўнікі МНС, КДБ і МУС. Паводле словаў відавочаў, ад выбуху на пэроне ўтварылся варонка дыямэтрам каля 80 см[23], наяўнасьць якой пацьвердзіў прэсавы сакратар менскай міліцыі Аляксандар Ластоўскі[18].

Паранены ад выбуху атрымлівае мэдычную дапамогу на месцы

Памочнік начальніка Менскага гарадзкога ўпраўленьня Віталь Дзімбоўскі паведаміў, што «на станцыі мэтро „Кастрычніцкая“ быў чутны моцны хлапок»[24].

У прэсавай службе кіраўніка краіны паведамілі, што Аляксандар Лукашэнка мусіць правесьці экстраную нараду з прычыны выбуху ў мэтро. Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь паведаміла, што на месца здарэньня прыбыў прэзыдэнт, які заявіў, што «ўзяў сытуацыю ў Менску пад асабісты кантроль»[19]. Кіраўнік дзяржавы разам са сваім малодшым сынам усклаў кветкі на месца здарэньня.

Старшыня камітэту па ахове здароўя Дзьмітры Піневіч паведаміў, што інфармацыю пра пацярпелых у менскім мэтро можна атрымаць у службе 103[25]. Агенцтва «Інтэрфакс-Захад» з спасылкай на крыніцы ў праваахоўных органах паведаміла, што асноўнай вэрсіяй выбуху ў менскім мэтро зьяўляецца тэракт[4]. Пазьней гэтая інфармацыя пацьвердзілася заявай Генэральнай пракуратуры Беларусі[5].

Неўзабаве пасьля здарэньня ўзьніклі збоі ў рабоце інтэрнэту і мабільнай сувязі празь вялікую колькасьць запытаў на сайты навінаў і тэлефонных званкоў беларускіх грамадзянаў[26]. Празь некалькі гадзінаў сытуацыя нармалізавалася.

Рух цягнікоў мэтро[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Nuvola apps kview.svg Вонкавыя выявы
Searchtool.svg Пашкоджаньні станцыі і цягніка мэтрапалітэну ў выніку выбуху — скрыншоты, зробленыя на аснове відэа ГУУС

Пасьля выбуху рух па праспэкце Незалежнасьці каля станцыі мэтро для аўтамабіляў быў перакрыты[19], а рух цягнікоў на Маскоўскай лініі быў спынены[19].

Рух цягнікоў на другой лініі мэтро ажыцьцяўляўся, але без спыненьня на перасадкавай станцыі «Купалаўская», злучанай вэстыбюлем з «Кастрычніцкай». Станцыя «Купалаўская» была адкрытая 12 красавіка а 13:50, але дзейнічаў толькі адзін выхад — у бок вуліцы Карла Маркса[27].

Старшыня Менгарвыканкаму Мікалай Ладуцька паведаміў 12 красавіка, што першая лінія мэтро адновіць сваю працу з раніцы 13 красавіка, але без спыненьня цягнікоў на станцыі «Кастрычніцкая», а станцыя «Кастрычніцкая» пачне функцыянаваць удзень 14 красавіка[28]. 13 красавіка адкрыцьцё Маскоўскай лініі было перанесенае на 14 красавіка праз «узьніклыя дадатковыя тэхнічныя пытаньні». Мэр Менску паведаміў, што «заўтра раніцай» (14 красавіка) рух на першай лініі будзе адноўлены[29].

У сувязі з спыненьнем функцыянаваньня мэтрапалітэну ў горадзе была павялічаная колькасьць адзінак і маршрутаў наземнага транспарту[30].

Першая лінія Менскага мэтрапалітэну запрацавала а 17:00 гадзіне 13 красавіка, раней за папярэдне агучаны час, але станцыя «Кастрычніцкая» на той час яшчэ не была адкрыта[31]. 14 красавіка ў чацьвер менскі мэтрапалітэн запрацаваў у поўным аб’ёме[32].

Пасьля тэракту[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Мужчына ўскладае кветкі па заўчасна загінулых

На наступны дзень пасьля выбуху менскі мэтрапалітэн узяты пад узмоцненую ахову. На ўваходах станцыяў другой лініі мэтро («Аўтазавадская») у турнікетаў дзяжураць супрацоўнікі міліцэйскага спэцназу, пры гэтым першая лінія мэтро не працуе, а на станцыі «Купалаўская» другой лініі не ажыцьцяўляецца пасадка і высадка пасажыраў[33]. Таксама на ўваходах у станцыі беларускага мэтрапалітэну ўсталёўваюцца мэталадэтэктары[34]. Раніцай былі апазнаныя 8 з 12 загінулых[35]. А 11:00 гадзіне быў апазнаны яшчэ адзін, дзявяты, загінулы[36]. Увечары 12 красавіка былі апазнаныя ўсе ахвяры тэракту[37].

А 11:00 гадзіне зьявілася інфармацыя пра новы выбух, цяпер у аўтобусе нумар №100, але пазьней гэтая інфармацыя была абвергнутая[35]. Мэр Менску правёў апэратыўную нараду на месцы трагедыі і заявіў пра адсутнасьць панікі ў насельніцтве[38]. Тым часам у менскіх школах вучняў не адпускаюць дамоў пасьля заняткаў, асьцерагаючыся чутак пра выбухі[39].

Паводле словаў старшыні Менгарвыканкаму Мікалая Ладуцькі, станцыю мэтро «Купалаўская» адчыняць 12 красавіка ў 14 гадзінаў. Першая лінія мэтро пачне працаваць 13 красавіка[35].

Праваахоўнымі органамі Беларусі былі затрыманыя і зьмешчаныя ў СІЗА трое распаўсюднікаў правакацыйных чутак, якія пасродкам інтэрнэт-форумаў і сацыяльных сетак распаўсюджвалі заведама ілжывыя зьвесткі пра быццам бы зьдзейсьненыя ў Беларусі тэрарыстычныя акты[40]. Пазьней былі ўстаноўленыя яшчэ дзесяць[41] распаўсюджвальнікаў чутак. Раней паведамлялася, што за распаўсюд ілжывай інфармацыі пра тэракт пагражае да пяці гадоў зьняволеньня. Таксама супрацоўнікі міліцыі зладжваюць для аўтобусных кандуктараў інструктажы, у якіх тлумачаць, якім чынам патрэбна аглядаць пасажыраў, і просяць зьвяртаць увагу на сумкі і пакеты[42].

9 чэрвеня 2011 году Ганаровымі граматамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь былі ўзнагароджаныя працаўнікі мэдыцынскай дапамогі, якія памагалі пацярпелым[43].

Наступствы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Пацярпелыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Кветкі і зьнічы на месцы здарэньня ў знак спачуваньня ахвярам выбуху

Паводле Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь, апоўдні 12 красавіка колькасьць загінулых склала 12 чалавек[35], пацярпелых — 204 чалавекі[3]. Траўмы — пераважна апёкі і пашкоджаньне ніжніх канечнасьцяў — сьведчаць пра выбух магутнай сілы[19]. Неўзабаве пасьля здарэньня пацярпелыя накіроўваліся ў найбліжэйшыя да станцыі мэтро Кастрычніцкая шпіталі, пасьля — ў 1-ю, 2-ю, 3-ю і 6-ю клінікі сталіцы[44]. Так, напрыклад, у другую клінічную лякарню Менску даставілі 23 чалавекі[18]. Адзін з мэдсупрацоўнікаў паведаміў, што большасьць зь іх знаходзіцца ў моцным псыхаэмацыйным узрушэньні.

Папярэднія сьпісы пацярпелых ад выбуху ў менскім мэтро былі апублікаваныя газэтай «Комсомольская правда в Белоруссии». Інфармацыя была пададзеная 2-й гарадзкой лякарняй, 1-й гарадзкой клінічнай лякарняй і дзіцячым хірургічным цэнтрам пры гэтай клініцы[45].

Акцыя салідарнасьці з ахвярамі тэракту каля ўсталяваных стэндаў са зьвесткамі пра загінулых

13 красавіка прэс-служба Міністэрства замежных справаў Рэспублікі Беларусь прывяла сьпіс пацярпелых замежных грамадзянаў[46]:

Грамадзянства Загінулыя Пацярпелі
Беларусь 15 195
Расея 0 5
Армэнія 0 1
Туркмэнія 0 1
Украіна 0 1
Усяго 15 203

Каля 22:00 11 красавіка міністар аховы здароўя Васіль Жарко паведаміў, што ў цяжкім стане знаходзяцца 22 пацярпелыя пры выбуху, 30 — у сярэднім, астатнія — лёгкай ступені цяжкасьці[47]. Па стане на 6:00 15 красавіка шпіталізаванымі застаюцца 161 пацярпелых, пры гэтым у цяжкім стане — 21[48].

Усім пацярпелым будзе прапанавана бясплатнае аздараўленьне ў санаторыях Фэдэрацыі прафсаюзаў Беларусі ў любы час у 2011 годзе[49].

Таксама сярод пацярпелых пасьля тэракту ў мэтро фігуруюць дзьве грамадзянкі Расейскай Фэдэрацыі[50], пазьней стала вядома пра трэцяга пацярпелага — студэнта Беларускага інстытуту права, прапісанага ў Маскве[51]. Сярод пацярпелых ад тэракта ў менскім мэтро таксама фігуруе грамадзянін Армэніі Самвэл Саакян[52].

Грамадзкая дапамога пацярпелым[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Чорныя стужкі на дзяржаўным сьцягу і сьцягу БТЧК
Чорныя стужкі на бел-чырвона-белым сьцягу, вывешаным на колішняй Управе Партыі БНФ

12 красавіка беларускія мэдыкі зьвярнуліся з просьбай да жыхароў Менску здаваць кроў для пацярпелых напярэдадні пры выбуху ў сталічным мэтро[53]. На гэта адгукнулася некалькі сотняў чалавек: ГУ «РНПЦ гематалёгіі і трансфузіялёгіі» прыняла каля 200 чалавек, яшчэ 160 донараў зьвярнуліся ў аўторак і ў Гарадзкі цэнтар трансфузіялёгіі. Старшыня Менгарвыканкаму Мікалай Ладуцька распавёў, што на донарскія пункты прыязджаюць людзі ў розных вобласьцяў краіны[54]. За ўвесь дзень 12 красавіка было прынята каля 500 чалавек — 202 чалавека здалі кроў непасрэдна ў РНПЦ і ад 253 чалавек была атрымана кроў на выезьдзе. Акрамя плянавых выездаў у Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт і Дзіцячую гарадзкую клінічную лякарню, дадаткова ў сувязі з трагедыяй быў таксама арганізаваны полк МУС. Большасьць з тых, хто здаваў кроў адмовіліся ад грашовай кампэнсацыі[55].

У Берасьці гарадзкая арганізацыя Беларускага таварыства Чырвонага Крыжа (БТЧК) пачала збор сродкаў для рэабілітацыі пацярпелых ад выбуху. Як паведаміла старшыня арганізацыі Ніна Саванеўская, БТЧК накіравала інфармацыю пра пачатак дабрачыннай акцыі ва ўсе перашсныя арганізацыі і мясцовыя СМІ. Сабраныя сродкі будуць пералічаныя на разьліковы рахунак Менскай гарадзкой арганізацыі БТЧК і пасьля вывучэньня патрэбаў пацярпелых — накіраваны на закупку неабходных вырабаў мэдычнага прызначэньня і аказаньне паслугаў па рэабілітацыі[56].

На дабрачынны рахунак пацярпелых ад выбуху ў мэтро за два дні грамадзкасьцю было пералічана амаль паўмільярды рублёў. Паводле інфармацыі Менгарвыканкаму сума ахвяраваньняў склала Br 458 575 848[57] (паводле БелаПАН, на дабрачынны рахунак пацярпелым ад трагедыі Аляксандар Лукашэнка пералічыў два сваіх месячных заробкі, дакладная колькасьць пералічаных грошай не ўдакладняецца)[58]. Па стане на 14.20 14 красавіка на рахунак паступіла Br 819 284 418[59]. Па стане на 9.00 15 красавіка на дабрачынны рахунак было пералічана Br 978 897 105, 155 000 расейскіх рублёў і $100[60], па стане на 17.00 — Br2 079 486 649, 206 500 расейскіх рублёў і $200[61].

У лютым 2012 году кампанія «Белэксімгарант» выплаціла кожнаму пацярпеламу ад выбуху ў мэтро страхоўкі сумай ад 300 да 3000 эўра ў залежнасьці ад ступені цяжкасьці нанесенай шкоды, якую вызначала Дзяржаўная служба мэдычных судовых экспэртызаў[62]. У сярэднім кожны пацярпелы ад тэракта атрымаў ад страхаўніка 8 мільёнаў 400 тысяч рублёў (каля 760 эўра ці 1 тысячы даляраў)[62].

У сярэдзіне сакавіка 2012 году Менскі гарадзкі выканаўчы камітэт выплаціў грашовыя кампэнсацыі 314 пацярпелым і сем’ям 15 загінулых, якія ў агульнай колькасьці склалі 4 мільярды 788,85 мільёнаў рублёў[63].

Усім пацярпелым ад тэракту ў менскім мэтро прапанавалі бясплатна зьезьдзіць у санаторый. Але — толькі па Беларусі. Гэтым правам скарысталіся толькі 10 чалавек (выдаткі дзяржавы склалі 25,2 мільёна рублёў)[63].

Узмацненьне мераў бясьпекі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У сувязі з выбухам у менскім мэтро Міністэрства транспарту і камунікацыяў Рэспублікі Беларусь стварыла апэратыўна-сытуацыйны штаб з мэтай узмацненьня мераў бясьпекі на транспарце[64]. Раней паведамлялася пра ўстанаўленьне на станцыях мэтро мэталадэтэктараў[34]. Мытныя органы Беларусі перайшлі на ўзмоцнены рэжым работы ў пагранічных пунктах пропуску яшчэ з 19:30 11 красавіка. Супрацоўнікамі мытнай службы праводзяцца дадатковыя мерапрыемствы па ўзмацненьні мытнага кантроль дзеля выяўляеньня перавозу выбуховых рэчываў[65].

У сувязі з апошнімі падзеямі ў Менску МУС Украіны 12 красавіка было пераведзенае на ўзмоцнены варыянт нясеньня апэратыўна-службовай дзейнасьці[66].

Расьсьледаваньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

11 красавіка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прэзыдэнт Беларусі Аляксандар Лукашэнка даручыў генэральнаму пракурору стварыць сьледчую групу і ўзмацніць яе супрацоўнікамі МНС і КДБ, кіраўніком групы прызначаны намесьнік генпракурора Андрэй Швед. Паводле А. Лукашэнкі, асабістую адказнасьць за расьсьледаваньне тэракту нясе старшыня Камітэту дзяржаўнай бясьпекі. Таксама кіраўнік дзяржавы даручыў праверыць магчымыя сувязі сёньняшняга выбуху з выбухам на Дзень незалежнасьці ў 2008 годзе. Міністру абароны было загадана праверыць усе склады з баявымі прыпасамі і выбуховымі рэчывамі[67].

12 красавіка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Плянавалася, што ў 12 красавіка ў беларускую сталіцу прыбудуць спэцыялісты па выбуховай тэхніцы зь Вялікабрытаніі, Ізраілю і Расеі, якія маюць досьвед расьсьледваньня падобных справаў[68]. Таксама раніцай гэтага дня ў Менск прыбылі два экспэрты ФСБ РФ для аказаньня дапамогі ў расьсьледаваньні тэракту і адразу пачалі работу ў мэтро[69].

Агенцтва БелаПАН са спасылкай на Цэнтар інфармацыі і грамадзкіх сувязяў беларускага КДБ паведамляе, што па стане на 01:00 12 красавіка ў выніку апэратыўна-сьледчых дзеяньняў былі «атрыманыя зьвесткі ў дачыненьні найбольш імавернага выканаўцы выбуху»[70]. Паводле словаў міністра ўнутраных справаў Анатоля Куляшова, па стане на 12 красавіка ўжо складзеныя фатаробаты двух мужчынаў, якія падазраюцца ў прыналежнасьці да тэракту[71]. Упраўленьне вайсковай контрвыведкі КДБ паабяцала за зьвесткі аб злачынстве «канфідэнцыйнасьць і адэкватную ўзнагароду»[72].

Паводле зьвестак беларускага МУС, тэракт учыніў мужчына сярэдняга росту ў сіняй шапцы. Арыентыроўка на яго разаслалася ва ўсе аддзяленьні міліцыі. Адзін зь міліцыянэраў паведаміў расейскаму рэсурсу Life News, што «апісаньне даволі сьціслае. Гэта мужчына каўкаскай зьнешнасьці, у сіняй вязанай шапцы з высокім адваротам»[73]. Аднак паводле словаў крыніцы, які азнаёміўся з наяўнымі ў сілавікоў відэазапісамі з камэраў назіраньня, чалавек, што разьмясьціў сумку з выбуховым рэчывам пад лавай на станцыі мэтро «на каўказца зусім не падобны». Як адзначае суразмоўнік газэты «Коммерсантъ», «ён спакойна падыйшоў да лавы паклаў пад яе сумку. Не сьпяшаючыся. Але было бачна, што сумку цяжкая. Пасьля бяз сьпешкі сыйшоў»[74].

А 16:00 гадзіне 12 красавіка падчас брыфінгу старшыня КДБ Вадзім Зайцаў заявіў, што не выключае вэрсіі наяўнасьці саўдзельнікаў у падазронага, вэрсія наймітаў не выключаецца таксама. Адказваючы на пытаньне пра сапраўднасьць выкладзенага на расейскіх сайтах фатаробата той заявіў, што гэта сапраўдны фатаробат: «гэта мужчына ўзростам да 27 год, дастаткова моцнага складу цела, рост 175—178 см, апрануты ў карычневую куртку і карычневую шапку. Ён пакуль не затрыманы»[75]

13 красавіка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Nuvola apps kview.svg Вонкавыя выявы
Searchtool.svg Фатаробаты двух затрыманых

Уначы з 12 на 13 красавіка супрацоўнікі галоўнага ўпраўленьня па барацьбе з арганізаванай злачыннасьцю і карупцыяй МУС Беларусі працэсуальна затрымалі першых падазраваных па справе. Намесьнік генэральнага пракурора Андрэй Швед паведаміў, што «гэта дзьве асобы, зь імі праводзяцца сьледчыя дзеяньні, праведзены першыя допыты з удзелам адвакатаў і атрыманы першыя паказаньні»[76]. Абодва затрыманыя грамадзяне Беларусі.

А 13-й гадзіне Аляксандар Лукашэнка заявіў пра раскрыцьцё тэракту ў менскім мэтро і затрыманьні яго выканаўцаў[13]

Сёньня ў 5 гадзінаў раніцы злачынства было раскрыта. Чэкістам і міліцыі спатрэбіліся ўсяго толькі суткі для таго, каб учора ў 9 гадзінаў вечара выдатна правесьці апэрацыю і без шуму, выстралаў і траскатні затрымаць выканаўцаў. Сёньня ў 5 гадзінаў раніцы яны далі свае паказаньні.

Адзін з затрыманых быў вылічаны пасьля прагляду відэазапісаў са ўсіх станцыяў менскага мэтро за некалькі дзён, што папярэднічалі тэракту. З запісаў выявілася, што падазраваны рэгулярна выходзіў з мэтро на станцыі «Фрунзенская». На станцыі было арганізавана знадворнае назіраньне. 12 красавіка супрацоўнікі знадворкі ўбачылі чалавека, падобнага на падазраванага, і праводзілі яго да месца, у якім ён пражываў, а затым выклікалі спэцпадразьдзяленьне беларускага МУС «Алмаз». Байцы «Алмаза» правялі затрыманьне падазраванага[13].

Пазьней А. Лукашэнка паведаміў, што затрыманыя выканаўцы тэракту ў менскім мэтро прызналіся ў ажыцьцяўленьні выбухаў на Дзень незалежнасьці 3 ліпеня 2008 году і раней у Віцебску:[13]

Затрыманыя прызналіся ня толькі ва ўчыненьні тэрарыстычнага акта ў менскім мэтро, але на іх сумленьні і тэракты, учыненыя на Дзень незалежнасьці і яшчэ раней у Віцебску.

Таксама А. Лукашэнка даручыў дапытаць асобных апазыцыйных палітыкаў у сувязі зь іх заявамі, якія тычацца зьдзяйсьненьня тэракту ў менскім мэтро[13], аднак гэта ня тычыцца ўсёй апазыцыйнай супольнасьці:[77]

Неабходна расьсьледаваць ўсе заявы дзеячаў ад палітыкі, якія абвінавачвалі каго не лянота. Мы сёньня шукаем саўдзельнікаў і замоўцаў, можа быць, гэтыя так званыя палітыкі ад пятай калёны нам раскрыюць карты і раскажуць, хто ж замовіў?

У дапаўненьне да вышэйвыказанага на экстранай нарадзе прэзыдэнт Беларусі загадаў міністру абароны цягам двух тыдняў скончыць рэвізію складоў зброі і боепрыпасаў, міністру аховы здароўя загадаў «выратаваць усіх параненых», Менскаму гарадзкому выканаўчаму камітэту загадаў у самы кароткі тэрмін аднавіць працу транспарту і найперш мэтро і «выпрацаваць сыстэму мер бясьпекі па ўсёй краіне, якая дазволіць дапусьціць падобнага ў будучым»[77].

Прэзыдэнт Беларусі загадаў прадставіць да дзяржаўных узнагародаў усіх супрацоўнікаў праваахоўных органаў і іншых структураў, якія садзейнічалі раскрыцьцю тэракту ў менскім мэтро[13].

Пазьней міністар унутраных справаў Анатоль Куляшоў паведаміў пра няўнасьць доказаў віны траіх затрыманых па падазрэньні ў прыналежнасьці да тэракту[78]. Раней Генэральная пракуратура Беларусі паведамляла пра затрыманьне двух чалавек[79]. Cтаршыня КДБ Вадзім Зайцаў на сустрэчы з журналістамі таксама паведаміў толькі пра двух затрыманых[80]. Такім чынам, дакладная колькасьць арыштаваных заставалася невядомай[80] да 14 красавіка.

14 красавіка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Nuvola apps kview.svg Вонкавыя мэдыяфайлы
Выявы
Searchtool.svg Відэакадры, на якіх засьняты затрыманы тэрарыст
Відэафайлы
Nuvola apps kaboodle.svg Відэа з прэс-канфэрэнцыіYouTube

Па падазрэньні ў ажыцьцяўленьні тэракту ў менскім мэтро былі затрыманыя яшчэ два чалавека. Паводле інфармацыі Генэральнай пракуратуры, агульная колькасьць затрыманых у прыналежнасьці да тэракту складае пяць чалавек[81]. Пазьней было паведамлена, што яны «зьяўляюцца несудзімымі грамадзянамі Беларусі ва ўзросьце 30 год»[82].

На прэс-канфэрэнцыі 14 красавіка Генэральная пракуратура прадэманстравала журналістам відэаматэрыялы, на якіх паказваецца падазраваны ў зьдзясьненьні тэракту. Паказаны журналістам матэрыял уяўляе сабой пяцікадравую нарэзку з камэраў відэаназіраньня на станцыі «Купалаўская» і «Кастрычніцкая». Наяўныя відэаздымкі пракамэнтаваў намесьнік генэральнага пракурора Андрэй Швед[83].

14 красавіка а 23:00 намесьнік начальніка сьледчага ўпраўленьня Генпракуратуры Беларусі Алег Варонін паведаміў, што ўсе затрыманыя па справе аб тэракце ў Менску зьяўляюцца падазраванымі, а двое зь іх — арыштаванымі[84].

Все они находятся в следственном изоляторе. Двое являются арестованными.

Пазьней было заяўлена, што сярод падазраваных па справе аб тэракту ў Менску ёсьць жанчына[85]. Узрост усіх затрыманых не перавышае 25 гадоў[85].

15 красавіка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Раніцай 15 красавіка газэта «Комсомольская правда в Белоруссии» апублікавала інфармацыю пра тое, што меркаваны злачынец выявіў сябе тэлефонным званком, які ён зрабіў сваёй дзяўчыне перад тым, як актывізаваць бомбу. Паводле інфармацыі ў артыкуле, супрацоўнікі сілавых структураў зрабілі запыт сотавым апэратарам, каб даведацца, зь якіх нумараў былі званкі каля шасьці гадзінаў вечара на ст. м. «Кастрычніцкая»[86].

15 красавіка першы намесьнік міністра ўнутраных справаў Алег Пякарскі ў эфіры тэлеканала АНТ паведаміў абставіны затрыманьня галоўнага падазраванага па справе тэракту ў менскім мэтро. Паводле яго словаў, гэты чалавек прыехаў на станцыю «Кастрычніцкая», папярэлне сеўшы на станцыі «Фрунзэнская». Менавіта каля «Фрунзэнскай» ён і яшчэ два чалавекі здымалі кватэру. Месца знаходжаньня падазраваных знайшлі, вядучы аднаго зь іх з крамы, дзе той купляў сьпіртное. Паводле словаў А. Пякарскага, затрыманьне, якое адбывалася ў ноч з 12 на 13 красавіка, адбывалася па ўсіх правілах, уключаючы выбіваньне дзьвярэй. Паказаньні галоўны падазраваны пачаў даваць каля 5 гадзінаў раніцы, а да гэтага часу ён цьверазеў[87].

16 красавіка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Аляксандар Лукашэнка заявіў, што ў часе расьсьледаваньня тэракту затрымалі людзей, празь нядбайнасьць якіх здарылася трагедыя:[88]

Ёсьць факты, у найбліжэйшы час скажам, як гэта стала магчыма, і там ёсьць элемэнт поўнай нядбайнасьці. Каго? Найбліжэйшым часам скажам. Яны затрыманыя, я сказаў іх дапытаць як злачынцаў.

17 красавіка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Як заявіў начальнік Цэнтру інфармацыі і грамадзкіх сувязяў КДБ Аляксандар Антановіч у эфіры тэлеканала ОНТ, асноўны падазраваны вывучаў маршрут і хронамэтраж руху цягнікоў, вызначаў, куды паставіць выбуховае прыстасаваньне, а таксама вывучаў разьмяшчэньне аб’ектаў аховы бясьпекі мэтрапалітэну. Са словаў прадстаўніка КДБ, ужо знайшлі і дыстанцыйную прыладу, пры дапамозе якой тэрарыст запусьціў выбухоўку[89][90].

Уся гэтая падрыхтоўка вялася ім напярэдадні, 10 красавіка, у пэрыяд з 16.38 да 17.10

Вэрсіі тэракту[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Існуе некалькі палітычных вэрсіяў прычынаў тэрарыстычнага акту[91]. 12 красавіка Камітэт дзяржаўнай бясьпекі Рэспублікі Беларусь агучыў тры вэрсіі тэракту, якія знаходзяцца ў разглядзе: дэстабілізацыя сытуацыі ў краіне, помста з боку моладзевых анархічных рухаў і «ўчынак псыхічна хворага чалавека»[92]. Шэф-рэдактар газэты «Народная Воля» Сьвятлана Калінкіна пракамэнтавала першую агучаную КДБ вэрсію «відавочнай», вэрсію пра помсту моладзевых рухаў «несур’ёзнай, бо адны з гэтых людзей сядзяць у СІЗА, іншыя знаходзяцца пад сталым наглядам», трэцюю лічыць вынікам «непрафэсійнасьці» беларускіх сілавых структураў[93].

Прэзыдэнт Лукашэнка не выключае, што тэрарыстычны акт мог быць арганізаваны звонку[67].

Былы кандыдат у прэзыдэнты 2006 году Аляксандар Мілінкевіч паведаміў, што тэракт можа быць выгадным сілам у краіне і па-за яе межамі, якім неабходна справакаваць яшчэ большыя палітычныя рэпрэсіі і пазбавіць Беларусь магчымасьці эўраінтэграцыі[94]. Пазьней за «распаўсюд неабгрунтаванай інфармацыі пра трагічныя падзеі ў Менскім мэтрапалітэне» А. Мілінкевіч быў папярэджаны Генэральнай пракуратурай Рэспублікі Беларусь[95].

У брытанскай і амэрыканскай прэсе (The Guardian, Independent, Los Angeles Times) выказвалася меркаваньне, паводле якога «тэракт сыграе на руку кіраўніцтву краіны, якое можа выкарыстоўваць яго як нагоду для далейшага наступленьня на супернікаў улады» Аляксандра Лукашэнкі[96][97][98]. Журналісты дадзеных выданьняў паказваюць (не салідарызуючыся зь імі) на існаваньне кансьпіралягічных вэрсіяў, якія прыпісваюць арганізацыю тэракту самім беларускім спэцслужбам. Экспэрт ИА REGNUM Сяргей Шыпценка паказвае ў сувязі з гэтай вэрсіяй, што Беларусь мае сур’ёзныя праблемы на фінансавым рынку і пасьля выбараў 2010 году, не прызнаных шэрагам дзяржаваў, апынулася ў міжнароднай ізаляцыі. За некалькі гадзінаў да тэракту 11 красавіка ўлады абмежавалі доступ да двух найбольш папулярных апазыцыйных інтэрнэт-рэсурсаў, на 12 красавіка быў прызначаны разгляд палітычнай сытуацыі на Беларусі ў ПАРЭ і Іністэрскай радай замежных справаў ЭЗ[91]. Аднак нямецкі палітоляг Аляксандар Рар у інтэрвію Deutsche Welle пракамэнтаваў магчымыя вэрсіі выбуху ў менскім мэтро, сярод якіх ён выключае вэрсію пра арганізацыю тэракту беларускім кіраўніцтвам[99]. Аўтар шматлікіх публікацыяў на тэму тэрарызму Юлія Латыніна таксама не ўяўляе вэрсію пра арганізацыю тэракту спэцслужбамі імавернай: «відавочная вэрсія, што гэта падпал рэйхстагу, выклікае сумневы, бо „бацьку“ падпальваць рэйхстаг ня трэба, у яго ўжо ўсё згарэла ў слушным кірунку»[100].

Іншая вэрсія паказвае на магчымую радыкалізацыю некаторай групы беларускай апазыцыі, якая раней прыбягала толькі да мірных сродкаў, пад уплывам рэпрэсіяў з боку ўладаў[91].

Грашовыя кампэнсацыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Сем’і загіблых пры выбуху ў менскім мэтро атрымаюць па 10 тысяч даляраў у эквіваленце, паведаміў старшыня Менгарвыканкаму Мікалай Ладуцька: «Рашэньне аб аказаньні матэрыяльнай дарамогі прынята: сем’ям загінулых будзе выдаткавана $10 тысяч»[35]. Сем’і пацярпелых атрымаюць матэрыяльную кампэнсацыю ў памеры ад 20 да 100 базавых велічыняў у залежнасьці ад характару траўмаў: пацярпелыя зь цяжкімі цялеснымі пашкоджаньнямі атрымаюць дапамогу ў 100 базавых велічыняў (Br3,5 млн), людзям з пашкоджаньнямі сярэдняй ступені цяжкасьці — 50 базавых велічыняў (Br1,75 млн), пацярпелым зь лёгкімі траўмамі кампэнсуецца 20 базавых велічыняў (Br700 тыс.)[101]

Таксама ўлады гораду прынята рашэньне аб аказаньні дапамогі сем’ям загінулых у арганізацыі хаўтураў і цырымоніях паміну. Памер выдаткаў на гэтыя мэты мусіць скласьці 800 базавых велічыняў (Br28 млн). У мэрыі дадалі, што гарадзкая адміністрацыя прапаноўвае сваякам загінулых для пахаваньня на выбар любыя могілкі Менску, за выняткам Усходніх і Вайсковых[101].

Менгарвыканкам выплаціць матэрыяльную дапамогу ў памеры ад 200 да 400 базавых велічыняў ($2,2—4,4 тыс.) асобам, якія атрымалі інваліднасьць у выніку выбуху ў менскім мэтро: да 400 базавых велічыняў інвалідам 1-й і 2-й групаў і 200 базавых велічыняў — інвалідам 3-й групы[102].

Ушанаваньне ахвяраў[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Менск[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Акцыя ўшанаваньня працягвалася пасьля заходу сонца

Увечары 11 красавіка людзі прыйшлі на Кастрычніцкую плошчу ў Менску, каб паставіць зьнічы і ўскласьці кветкі, ушаноўваючы ахвяраў выбуху на станцыі мэтро[103].

Кветкі ля беларускай амбасады ў Маскве

Мітрапаліт Менскі і Слуцкі Філярэт 12 красавіка выступіў са зваротам у сувязі з выбухам у мэтро і адслужыў паніхіду па загінулым а 12:00 у менскім Катэдральным саборы Сашэсьця Сьвятога Духу[104]. Мітрапаліт Менска-Магілёўскі Арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч і Канфэрэнцыя Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі выказалі спачуваньні сем’ям загінулых, параненым і ўсім пацярпелым у выніку тэрарыстычнага акту[105][106]. 12 красавіка ў касьцёле Сьвятых Сымона і Алены а 12:00 і ў Архікатэдральным касьцёле Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі а 18:30 адбыліся сьвятыя літургіі за ахвяраў тэракту[107].

Раніцай 12 красавіка каля амбасады Беларусі ў Маскве зьявіліся першыя кветкі ў знак жалобы па заўчасна загінулым у выніку тэракту[108]. Таксама да будынку адзяленьня амбасады Беларусі ў Санкт-Пецярбургу прыходзяць сотні пецярбуржцаў, каб пакінуць кветкі, сьвечкі і свае спачуваньні беларускаму народу ў сувязі з катастрофай[109].

Каля 18:00 у раёне месца трагедыі сабраліся некалькі сотняў чалавек, у асноўным — моладзь. Памяць ахвяраў тэракту ўшанавалі маўклівай хвілінай і ўскладаньнем кветак[110].

20 траўня 2011 году на ўваходзе ў ст. м. «Кастрычніцкая» была ўсталяваная памятная шыльда ў памяць аб трагічна загінулых у выніку выбуху[111].

Берасьце[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У сувязі з тэрактам ў менскім мэтро на цэнтральнай плошчы ў Берасьці сабралася каля сотні чалавек, каб выказаць сваю салідарнасьць з загінулымі і пацярпелым. Без накіраваньня адмысловай заяўкі ў мясцовую адмністрацыю было дамоўлена, каб а 18-й гадзіне загучалі званы касьцёлу. На акцыю прыйшла ў асноўным моладзь, якая несла кветкі і зьнічы да знака «нулявога кілямэтра»[112].

Горадня[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Як паведамляе «Вечерний Гродно», 13 красавіка а 20:30 на пл. Савецкай гараджане плянуюць ушанаваць памяць ахвяраў трагедыі маўклівай хвілінай[113]. Акцыя адбылася з удзелам больш за 300 горадзенцаў[114].

Магілёў[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Акцыі ўшанаваньня ахвяраў выбуху ў менскім мэтро прайшлі на пл. Леніна ля знака «нулявога кілямэтра» і каля Вечнага агня на пл. Савецкай. На месцах моладзь ускладала кветкі і запальвала зьнічы[115].

Пазьней была абвешчана агульнагарадзкая маўклівая хвіліна. Паводле інфармацыі, якая паступіла з гарвыканкаму, 13 красавіка а 14:00 жалобна прагучаць храномэтар і звон, спыніцца траспарт. На адміністрацыйных будынках гораду будуць жалобна аформлены сьцягі[116].

Віцебск[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Акцыя па ўшанаваньні заўчасна загінулых на ст. м. «Кастрычніцкая» мусіць прайсьці ля падземнага перахода на плошчы Перамогі ў Віцебску, дзе раней быў усталяваны знак «нулявога кілямэра», каб ускласьці там кветкі і запаліць зьнічы[117].

Гомель[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У Гомелі ў знак салідарнасьці з ахвярамі тэрарыстычныга акту да знаку «Нулявы кілямэтар» былі ўскладзеныя кветкі і запаленыя сьвечы. 12 красавіка праз суткі пасьля выбуху памяць загінулых была ўшанаваная хвілінай маўчаньня[118].

Паводле паведамленьня прэсавай службы Гомельскага аблвыканкаму ў сувязі з тэрактам у Гомелі былі адмененыя ўсе забаўляльныя мерапрыемствы.[118]. Пазьней у ваколіцах гораду гамельчанамі быў закладзены сквэр, які мусіў стаць своеасаблівым сымбалем падтрымкі пацярпелых ад менскай трагедыі. Як паведаміў намесьнік старшыні Гомельскага гарвыканкаму Віктар Піліпец:[119]

В честь тех людей, которые погибли во время теракта в Минске, мы решили заложить сквер их памяти. Показать, что жизнь продолжается вопреки трагическим событиям

Бабруйск[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Увечары 12 красавіка і ўначы на 13 красавіка жыхары Бабруйску выйшлі на вуліцы гораду ў знак грамадзянскай салідарнасьці з жыхарамі Менску і спачуваньня па ахвярах выбуху. Людзі прыйшлі ў сквэр на вуліцы Менскай, каб запаліць сьвечы, ускласьці кветкі і ўшанаваць памяць ахвяраў хвілінай маўчаньня[120].

Баранавічы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

З 13 красавіка да канца тыдню ў горадзе абвешчаная жалоба. Прыпынены ўсе забаўляльныя мерапрыемствы[121]. У той самы дзень адбылася акцыя салідарнасьці ў памяць аб загінулых падчас акцыі — жыхары гораду ўсклалі кветкі да вечнага агню[122]. Таксама 13 красавіка адбылося пахаваньне жыхаркі гораду Вольгі Салаўёвай, якая загінула падчас тэракту[123].

Выканаўцы тэракту[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Пасьля заявы аб раскрыцьці тэракту, інфармацыя пра падазраваных у выбуху ў Менскім мэтрапалітэне абмяжоўвалася сьцьверджаньнямі Аляксандра Лукашэнкі пра тое, што адзін з затрыманых зьяўляецца токарам, іншы — электрыкам[124]. Пазьней намесьнік міністра ўнутраных справаў Алег Пякарскі паведаміў, што імаверныя выканаўцы тэракту — родам зь Віцебску, а ў Менску толькі здымалі кватэру[87]. Яго паходжаньне пацьвердзілі словы Аляксандра Лукашэнкі, агучаныя на суботніку 16 красавіка, які распавёў пра наяўнасьць у падазраванага лябараторыі ў Віцебску[125].

Публікцыя прозьвішчаў рэсурсам «Life News»[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

18 красавіка расейскі рэсурс «Life News» са спасылкай на беларускіх сілавікоў даведаўся пра імёны магчымых арганізатараў выбуху ў мэтро. Паводле іх словаў, выбух у Менску арганізавалі аднакласьнікі зь Віцебска 25-гадовыя Дзьмітры Канавалаў і Ўлад Кавалёў, а таксама нейкі 28-гадовы Мядзьведзеў[126]. Аднаклясьнік затрыманых паведаміў рэсурсу, што:

Міцька і Ўладзь былі лепшымі сябрамі ў школе, вучыліся ў адной клясе. Зь іншымі хлопцамі яны амаль не размаўлялі. Міцька заўсёды быў дзіўным і замкнёным, у школе вучыўся слаба. Цьвёрдая пяцёрка ў яго была толькі па хіміі. Вось тут яму роўных не было. Спачатку пэтарды рабіў, потым стаў майстраваць выбух-пакеты, вельмі магутныя. Ну і Ўладзь заўсёды дапамагаў яму ва ўсім, быў ягоным адзіным сябрам.

Скончыўшы школу, Кавалёў і Канавалаў паступілі ў прафвучылішча. Па атрыманьні дыплёма сьлесара, сябры ўладкаваліся на Віцебскі завод трактарных запчасткаў. Паводле інфармацыі Life News, там яны пазнаёміліся з трэцім затрыманым па падазрэньні ў выбуху 28-гадовым сьлесарам Мядзьведзевым[126].

У праваахоўных органах Віцебску пацьвердзілі наяўнасьць лябараторыі ў падвале пяціпавярхоўкі, дзе жыла сям’я Канавалава і Кавалёва:[126]

Пры ператрусе ў падвале аднаго з дамоў па 1-му завулку Рэпіна была выяўлена лябараторыя, дзе Канавалаў зьбіраў выбухоўку. Акрамя выбуховых рэчываў у падвале знайшлі дзьве сотні падшыпнікаў, кавалкаў мэталу і арматуры, якія сьлесары прынесьлі з заводу. Зараз вядуцца праверкі ў падвалах і на гарышчах суседніх дамоў.

За некалькі месяцаў да трагедыі Канавалаў і Кавалёў пераехалі жыць у Менск, дзе займаліся шчыльным плянаваньнем і арганізацыяй тэракту[126], дасьледваньнем хранамэтражу руху цягнікоў і аб’ектаў бясьпекі мэтрапалітэну[127].

Пазьней, паводле рэсурсу Life News, крыніца ў сілавых структурах Беларусі паведаміла пра іншага фігуранта крымінальнай справы і падзельніка Канавала і Кавалёва ў арганізацыі выбуху:[126]

Пасьля таго, як іх арыштавалі, яны здалі яшчэ аднаго змоўшчыка, таксама сьлесара завода трактарных запчастак. Ягонае прозьвішча Мядзьведзеў. Ён дапамагаў ім майстраваць выбухоўку. Яго затрымалі супрацоўнікі КДБ. Цяпер на заводзе праходзяць ператрусы і апытаньні. Высьвятляюць, хто з рабочых мог ведаць аб плянаваным выбуху[128].

Рэакцыя на інфармацыю рэсурса «Life News»[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

З нагоды публікацыі парталам LifeNews вышэйвыкладзенай інфармацыі ў Цэнтры інфармацыі і грамадзкіх сувязяў (ЦІГС) КДБ, а таксама ў прэс-службе Генэральнай пракуратуры паведамілі, што абвяшчэньне прозьвішчаў меркаваных тэрарыстаў можа стварыць дадатковую пагрозу жыцьцю і здароўю грамадзянаў Беларусі, аднак наколькі сапраўдныя прозьвішчы і партрэты меркаваных тэрарыстаў растлумачана не было:[129]

Вы зразумейце правільна, чаму не называюць іх прозьвішчаў. Тут два аспэкты. Па-першае, ідзе сьледзтва, і абвяшчэньне прозьвішчаў можа перашкодзіць яго ходу. Па-другое, тут маральны складнік. Бо пасьля абвяшчэньня прозьвішчаў можа пайсьці сустрэчная хваля гвалту. Вось пра што гаворка. Разгалошваць нельга з пункту гледжаньня бясьпекі сваякоў і навакольных.

Таксама адрэагавалі на публікацыю прозьвішчаў магчымых выканаўцаў карэспандэнты Радыё Свабода, якія ўказалі на шэраг недакладнасьцяў у інфармацыі LifeNews. Гэтак, мае месца блытаніна зь месцам жыхарства. Паводле зьвестак LifeNews, адзін з затрыманых жыве нібыта ў пяціпавярховіку ў Першым завулку Рэпіна, але гэта прыватны сэктар, і вялікіх дамоў там не існуе. Таксама было пастаўлена пад пытаньне існаваньне віцебскай лябараторыі, пра якую паведамляла і беларускае тэлебачаньне, і выкладзеная на партале LifeNews інфармацыя. Гэтак, у сутарэньні жылога дома, дзе жыў затрыманы, дзьверы не апячатаныя, а суразмоўца карэспандэнта з Радыё Свабода ня бачыў, каб там рабілі ператрус ці іншыя сьледчыя дзеяньнм:[130]

Гэта такое сутарэньне, што ня дай бог! Там усё цячэ, вільгаць, там такі смурод! Без процівагаза там больш за гадзіну ня ўседзець! Там нават лямпачкі няма, і выключальніка няма агульнага. Трэба лямпачку з сабой несьці, каб не разьбіць там галаву. Там жа ўсё перагароджана, катушкі два на два мэтры… Якую лябараторыю там можна разгарнуць?

Выбуховае прыстасаваньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

11 красавіка міністар унутраных справаў Анатоль Куляшоў паведаміў, што магутнасьць выбуху на ст. м. «Кастрычніцкая» склала ад 5 да 7 кг у тратылавым эквіваленце[67]. Як мяркуецца, выбуховая прылада знаходзілася пад лавай на плятформе насупраць другога вагона і была начыненая мэталічнымі элемэнтамі, каб павялічыць паражальнае ўзьдзеяньне і выклікаць шматлікія аскепкавыя раненьні[10] Гэтую ж інфармацыю пацьвердзіў намесьнік генэральнага пракурора Андрэй Швед, які ўзначальвае міжведамасную сьледчую групу. Паводле іншых зьвестак, галоўны ўрач 6-й гарадзкой бальніцы Віктар Гурко паведаміў, што ніякіх іншых аскепкаў, апроч кавалкаў мармуру, якім была аздобленая станцыя мэтрапалітэну, дактары бальніцы ў целах папярпелых ня выявілі[131]. 14 красавіка на прэс-канфэрэнцыі карэспандэнт «Эўрарадыё» спытаў у Андрэя Шведа, ці ёсьць пацьверджаньні, што выбуховае прыстасаваньне было начыненае мэталічнымі прадметамі, як паведамлялася адразу пасьля тэракту. У адказ Андрэй Швед спаслаўся на таямніцу сьледзтва:[132]

Паражальныя элемэнты зьбіраліся на месцы злачынства, зь целаў загінулых і параненых. Іх шмат, яны розных відаў, але якія — у інтарэсах сьледзтва пакуль казаць ня буду

Галава аддзела траўмы ізраільскай арміі Элан Гласбэрг на прэс-канфэрэнцыі 14 красавіка паведаміў, што ўсе цяжкія пацярпелыя ад выбуху ў мэтро мелі паражэньні па ўсіх «пяці фактарах»: ад выбуховай хвалі, паражэньня аскепкамі, агню, пашкоджаньня пасьля падзеньня, баратраўмы[133]. Характарыстыка аскепкаў, якія нанесьлі цялесныя пашкоджаньні не ўдакладнялася.

На момант выбуху ў дадзеным месцы знаходзілася каля 300 чалавек[67].

Агенцтва «Інтэрфакс-Захад» са спасылкай на экспэрта зь сілавых структураў паведаміла, што выбуховая прылада, хутчэй за ўсё, кіравалася дыстанцыйна пасродкам радыёсувязі[134]. Пазьней гэтыя зьвесткі пацьвердзіў старшыня КДБ Беларусі Вадзім Зайцаў[135]

Экспэрт у галіне антытэрору ў інтэрвію «Інтэрфаксу» паведаміў, што выбуховая прылада была «відавочна самапальнай, вырабленая, хутчэй за ўсё, неспрактыкаванымі ў падобных справах „майстрамі“, што пацьвярджаецца характарам зьнешніх пашкоджаньняў на целах грамадзянаў. Менавіта порах дае характэрныя апёкі скуры»[35]. 12 красавіка спэцыяліст-выбухатэхнік зь Мінабароны РФ паведаміў агенцтву РІА Новости, што «бомба, падарваная ў менскім мэтро, хутчэй за ўсё, была вырабленая з сумесі тратылу і плястыду, якія знаходзіліся ў плястыкавай ёмістасьці. Падобныя выбухныя прылады актыўна ўжываліся супраць фэдэральных сіл баявікамі ў першую чачэнскую кампанію». Ён таксама адзначыў, што бомба была камбінаванага дзеяньня, то бок «складалася з двух відаў выбухоўкі — тратылу і плястыду»[136]. Разам з тым, пазьней 12 красавіка Вадзім Зайцаў паведаміў, што выбуховае прыстасаваньне было складаным у вырабе і зь вялікай колькасьцю паражальных элемэнтаў[135].

13 красавіка на брыфінгу ў Менску старшыня КДБ Вадзім Зайцаў заявіў:

Гэта было асаблівае выбуховае рэчыва, якое ўяўляе цікавасьць для экспэртаў замежных спэцслужбаў. І мы знайшлі аналягі толькі ў дзьвюх краінах[137].

Намесьнік кіраўніка сьледчай управы пракуратуры Максім Варонін гэтага не абверг і не пацьвердзіў:[132]

Магу сказаць, што адносна характарыстык выбуховага прыстасаваньня ёсьць пэўныя аргумэнтаваныя меркаваньні, але ў інтарэсах сьледзтва пакуль ад камэнтару пра гэта ўстрымаемся.

Намесьнік генэральнага пракурора Андрэй Швед на прэс-канфэрэнцыі 14 красавіка паведаміў, што месца вырабу выбуховага прыстасаваньня, якое спрацавала ў панядзелак у менскім мэтро, устаноўлена[138], аднак у межах сьледзтва А. Швед здолеў распавесьці толькі тое, што выраб выбухоўкі і самой бомбы праводзіўся ня ў Менску[139].

Паводле выраку Вярхоўнага суда пры падрыве выкарысталі выбухоўку вагой прынамсі 12,5 кг на аснове аміячнай салетры з дадаткам блізу 30 грамаў трыацэтону трыпэраксіду. Выбуховая прылада мела электрадэтанатар і прыбор засьцярогі[140].

Міжнародная рэакцыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Сьцяг Расеі Прэзыдэнт Расеі Дзьмітры Мядзьведзеў прапанаваў прэзыдэнту Аляксандру Лукашэнку дапамогу ў расьсьледаваньні акалічнасьцяў выбуху ў менскім мэтро. Таксама ў тэлефоннай размове з прэзыдэнтам Беларусі ён выказаў спачуваньні ў сувязі з падзеямі, якія адбыліся ў Менску[67].
  • Сьцяг Эўрапейскага Зьвязу Старшыня Эўрапейскага парлямэнту Ежы Бузэк выказаў спачуваньні сем’ям загінулых у выніку выбуху ў менскім мэтро[141].

Ад імя ўраду Расеі і ад сябе асабіста выказваю самыя глыбокія спачуваньні ў сувязі з выбухам у менскім мэтро, які выклікаў чалавечыя ахвяры. Мы не па чутках ведаем, што азначаюць падобнага роду трагедыі. Нашае спачуваньне шчырае, ідзе ад ўсяго сэрца[143].

Выказваю шчырыя спачуваньні народу Беларусі пасьля сёньняшняга выбуху, асабліва сем’ям загінулых і параненых[144]

  • Сьцяг ААН Генэральны сакратар ААН Пан Гі Мун выказаў спачуваньні сем’ям загінулых і дадаў:[145]

Я перадаю шчырыя спачуваньні сем’ям ахвяраў. ААН разам зь дзяржавамі-чальцамі працуе над тым, каб прадухіліць гвалтоўныя, тэрарыстычныя мэтады.

  • Сьцяг Казахстану Прэзыдэнт Казахстану Нурсултан Назарбаеў даслаў спачуваньні тэлеграмай[146].
  • Сьцяг Нямеччыны Дэпутат нямецкага Бундэстагу Марылюізэ Бэк ад імя фракцыі «Зялёных» выказала спачуваньні пацярпелым і сем’ям загінулых у выніку выбуху ў менскім мэтрапалітэне. Сама яна адзначыла, што «шакаваная жахлівымі падзеямі на станцыі Кастрычніцкая»[147].
  • Сьцяг Вялікабрытаніі Сьцяг Ізраілю Паводле прэс-службы прэзыдэнта Беларусі дапамогу ў расьсьледваньні тэракту ў менскім мэтро прапанавалі Вялікабрытанія і Ізраіль[67].
  • Сьцяг Расеі Губэрнатар Санкт-Пецярбургу Валянціна Матвіенка накіравала свае спачуваньні беларускаму народу прэзыдэнту Аляксандру Лукашэнку і намесьніка гарвыканкаму Мікалаю Ладуцька:[148]

Выказваю самыя глыбокія, самыя шчырыя спачуваньні вам, усяму беларускаму народу ў сувязі з тэрактам у самым цэнтры беларускай сталіцы — менскім мэтро. Гэта наш агульны душэўны боль. Трагедыя скалыхнула ўсіх расіянаў, пецярбужцаў. У гэтыя дні пецярбуржцы смуткуюць разам са ўсімі жыхарамі Беларусі.

  • Сьцяг Кітаю Афіцыйны прадстаўнік МЗС КНР заявіў:

Мы зьвярнулі ўвагу на выбух у менскім мэтро, які пацягнуў чалавечыя ахвяры. Кітай рашуча асуджае гэтыя дзеяньні і выказвае спачуваньні[149].

  • Сьцяг Украіны Прэзыдэнт Украіны Віктар Януковіч выказаў спачуваньні прэзыдэнту Беларусі ў сувязі з гібельлю людзей у менскім мэтро:

Разам зь сяброўскім беларускім народам падзяляем боль тых, зто згубіў родных і блізкіх. Ад імя народу Ўкраіны і ад мяне асабіста прашу перадаць шчырыя словы спачуваньня і падтрымкі сем’ям загінулых, а таксама пажаданьні хутчэйшага выздараўленьня ўсім пацярпелым[150].

  • Сьцяг Эўрапейскага Зьвязу Парлямэнцкая асамблея Рады Эўропы пачала паседжаньне хвілінай маўчаньня ў сувязі з тэрактам у Менску:[151] Старшыня ПАРЭ Мэўлют Чавушоглу паведаміў:

Выбух, які панёс жыцьці ўжо прынамсі 11 чалавек і траўмаваў шматлікіх іншых, зьяўляецца барбарскім актам, зусім не сумяшчальным з каштоўнасьцямі, у імя якіх працуе ПАРЭ. Я хачу выказаць нашыя спачуваньні сем’ям загінулых, а таксама салідарнасьць з усімі пацярпелымі і іх сем’ямі

  • CSTO Flag.png Генэральны сакратар АДКБ Мікалай Бардзюжа асудзіў тэракт у Менску і падкрэсьліў надзвычайную важнасьць барацьбы з экстрэмізмам і тэрарызмам:

Супраць грамадзянаў нашых дзяржаваў учынена цяжкае злачынства. Такога роду бесчалавечыя акты ня маюць ніякага апраўданьня. Выказваю свае шчырыя спачуваньні родным і блізкім загінулых, спачуваньне і падтрымку параненым і пацярпелым, сваю салідарнасьць зь беларускім народам[152].

  • Сьцяг Расеі Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Кірыла зьвярнуўся са словамі падтрымкі і спачуваньня да прэзыдэнта Аляксандра Лукашэнкі і народу Беларусі ў сувязі з тэрактам 11 красавіка ў менскім мэтро[153].
  • Сьцяг Грузіі Прэзыдэнт Грузіі Міхаіл Саакашвілі выказаў спачуваньні сваякам ахвяраў тэракту ў менскім мэтрапалітэне[154].
  • Сьцяг ІзраілюСьцяг ЛатвііСьцяг ПольшчыСьцяг ФінляндыіСьцяг ЭстонііСьцяг Эўрапейскага Зьвязу Міністар замежных справаў Ізраіля Авігдор Лібэрман, міністар замежных справаў Латвіі Гірт Валдзіс Крыстоўскіс, міністар замежных справаў Польшчы Радаслаў Сікорскі, кіраўнік МЗС Фінляндыі Аляксандар Стуб, міністар замежных справаў Эстоніі Ўрмас Паэт, эўракамісар па пашырэньні і эўрапейскай палітыцы суседзтва Штэфан Фюле накіравалі спачуваньні на адрас Міністэрства Замежных Справаў Беларусі[146].
  • Сьцяг Азэрбайджану Прэзыдэнт Азэрбайджану Ільхам Аліеў выказаў спачуваньні свайму беларускаму калегу Аляксандру Лукашэнку ў сувязі з тэрактам у менскім мэтрапалітэне[155].
  • Сьцяг Летувы Прэм’ер-міністар Летувы Андрус Кубілюс заявіў, што «Летува асуджае любую праяву гвалту, тым больш, калі гэта адбываецца ў блізкіх суседзяў»[146].
  • Сьцяг Малдовы Выказаў спачуваньні прэм’ер-міністар Малдовы Ўладзімер Філат. Выканаўца абавязкаў прэзыдэнта Малдовы Марыян Лупу даслаў словы падтрымкі народу Беларусі[146].
  • Сьцяг Латвіі Спачуваньні сем’ям ахвяраў выказаў прэзыдэнт Латвіі Валдзіс Затлерс[146].
  • Сьцяг Эстоніі Спачуваньні выказаў прэзыдэнт Эстоніі Томас Хендрык Ільвес: «Мы смуткуем разам з вамі ў гэты цяжкі час»[146].
  • Сьцяг ЗША Амбасада ЗША ў сувязі з тэрактам у мэтро выказала свае спачуваньні: «Мы самым рашучым чынам асуджаем гэты подлы і жахлівы акт. Мы жадаем усім параненым поўнага і хуткага выздараўленьня»[146].
  • Сьцяг Беларусі Рада Беларускай Народнай Рэспублікі зрабіла заяву, у якой выказала спачуваньне родным і блізкім загінулых і пацярпелых у выніку выбуху ў менскім мэтрапалітэне 11 красавіка: «Гэтая жудасная трагедыя кранае ўсіх беларусаў, і тых, хто на Бацькаўшчыне, і тых, хто на чужыне. Мы молімся па памерлых і жадаем хутчэйшага выздараўленьня параненым»[146].
  • Сьцяг Польшчы Прэзыдэнт Польшчы Браніслаў Камароўскі выказаў свае спачуваньні сваякам загінуўшых[156].

Міжнародная дапамога[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Сьцяг Расеі Міністэрства аховы здароўя і сацыяльнага разьвіцьця РФ накіравала ў Беларусь мэдыкаў для наданьня дапамогі пацярпелым пры тэракце ў менскім мэтро[162]. Таксама па стане на 12 красавіка беларускімі і расейскімі мэдыкамі абмяркоўваецца магчымасьць адпраўкі цяжкіх пацярпелых у клінікі РФ[163], але пазьней было вырашана не перавозіць беларускіх грамадзянаў па-за межы рэспублікі[164].
  • Сьцяг Армэніі Прэзыдэнт Армэніі Сэрж Саргсян выказаў спачуваньні ў сувязі з тэрактам у Беларусі і заявіў пра гатоўнасьць арганізаваць лячэньне пацярпелых у клініках Ерэвану[165].
  • Сьцяг Ізраілю Ізраільскія спэцыялісты ў галіне тэрарызму аказваюць садзеяньне беларускім уладам у расьледваньні тэракту. У паведамленьні ізраільскай амбасады кажацца, што Ізраіль лічыць сваім абавязкам дапамагаць розным краінам ва ўсім, што тычыцца бясьпекі грамадзянаў[166].
  • Сьцяг Летувы 13 красавіка амбасадар Летувы ў Беларусі Эдмінас Багдонас заявіў пра гатоўнасьць краіны аказаць бязвыплатную дапамогу па рэабілітацыі пацярпелых ад выбуху на ўсіх летувіскіх курортах, уключаючы Друскенікі і Палангу[167].

Крытычныя водгукі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Паводле словаў польскага экспэрта і прадстаўніка Фонду свабоды і дэмакратыі Марэка Бучко выбух адцягне ўвагу ад праблемаў эканомікі ў Беларусі і будзе выгадным беларускаму кіраўніцтву, каб перанесьці віну за здарэньне на апазыцыйныя сілы[168].
  • Кандыдат у прэзыдэнты 2006 году Аляксандар Мілінкевіч паведаміў, што тэракт выгадны сілам у краіне і па-за яе межамі, якім неабходна справакаваць яшчэ большыя палітычныя рэпрэсіі і пазбавіць Беларусь магчымасьці эўраінтэграцыі[94].
  • Палітоляг Юры Чавусаў лічыць, што ў якасьці наступстваў гэтага інцыдэнту можа адбыцца пераразьмеркаваньне ўплываў унутры кіроўнай эліты, узгадваючы 3 ліпеня 2008 году, калі тэрарыстычны акт, паводле словаў палітоляга, быў выкарыстаны для таго, каб адхіліць шэраг сілавікоў[169].

Камэнтары відавочцаў[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Адна зь непасрэдных відавочцаў здарэньня паведаміла, што:

Взрыв произошел в районе эскалатора между Октябрьской и Купаловской. Я ўсьпела подняться на эскалаторе, как произошел взрыв. Было такое чувство, что обвалилась крыша. Повернулась, чтобы посмотреть что произошло, но все было в пыли. Ничего не было видно. А на несколько минут заложило ўши[24]

Таксама адзін з прысутных на месцы здарэньня паведаміў:

Я стаяў на сярэдзіне перона «Кастрычніцкай», бліжэй да кірунку на Ўручча, — расказаў «Нашай Ніве» відавочца. — Цягнік ужо прайшоў, я на яго не пасьпеў. Выбух адбыўся ў процілеглым баку станцыі, з боку ГУМа. Адразу ўзьнялося шмат пылу, людзі закрычалі. Бачыў акрываўленых[19].

Суд[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вінаватымі ў зьдзяйсьненьні тэракту суд прызнаў Дзьмітрыя Канавалава і Ўладзіслава Кавалёва[170][171]. Дзьмітрыя Канавалава суд абвінаваціў у тым, што ён зрабіў выбуховую прыладу, прынёс яе ў мэтро і ажыцьцявіў выбух, а таксама ў арганізацыі тэракту ад 3 ліпеня 2008 году. На судзе Дзьмітры Канавалаў прызнаў сваю віну, але ня змог растлумачыць мноства адрозьненьняў яго паказаньняў ад вынікаў экспэртаў і сьведчаньняў іншых асобаў. Паводле ягоных словаў, ён зрабіў бомбу ў сябе на кухні ў адсутнасьці бацькоў шляхам вытапленьня аміячнай салетры і «іншых выбуховых рэчываў». Пра мэту і сэнс гэтага тэракту Канавалаў адказваў адно і тое ж: «з мэтай дэстабілізацыі становішча ў Рэспубліцы Беларусь». Уладзіслава Кавалёва суд абвінаваціў ва ўтойваньні выбуховага прыстасаваньня, саўдзеле ў арганізацыі тэракту і ў тым, што ён ведаў, але не паведаміў КДБ аб падрыхтоўцы да злачынства. Сваёй віны Кавалёў не прызнаў, акрамя той частцы, што яму было вядома аб падрыхтоўцы да выбуху 30 лістапада 2011 году. Абвінавачаным па розных артыкулах Канавалаву і Кавалёву былі вынесеныя аднолькавыя прысуды — расстрэл[172].

17 і 18 сакавіка 2012 году абвінавачаныя ў тэрактах Дзьмітры Канавалаў і Ўладзіслаў Кавалёў былі расстраляныя[173][174].

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ КДБ заяўляе, што мае інфармацыю пра выканаўцу выбуху Радыё Свабода Праверана 12 красавіка 2011 г.
  2. ^ а б Колькасць ахвяр тэракта ў метро павялічылася да 15 чалавек. TUT.BY (25 траўня 2011). Праверана 25 траўня 2011 г.
  3. ^ а б в Марына Носава (12 красавіка 2011) Паводле даных Мінабароны, у выніку тэракта ў менскім мэтро 204 чалавекі пацярпелі, 157 шпіталізаваныя Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 19 лістапада 2011 г.
  4. ^ а б Взрыв в минском метро признали терактом(рас.). Lenta.ru (11 красавіка 2011). Праверана 11 красавіка 2011 г.
  5. ^ а б Вячаслаў Будкевіч (11 красавіка 2011) Генпракуратура: На станцыі «Кастрычніцкая» адбыўся тэракт Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 31 студзеня 2012 г.
  6. ^ а б Запісы камэраў назіраньня з мэтро Белсат. Ютуб (16 красавіка 2011). Праверана 17 красавіка 2011 г.
  7. ^ Сяргей Каралевіч (11 красавіка 2011) ГУУС: Выбух адбыўся на пэроне станцыі мэтро «Кастрычніцкая» каля другога вагона цягніка Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 29 траўня 2011 г.
  8. ^ Паводле інфармацыі МУС, выбуховае прыстасаваньне было закладзена пад лавай на плятформе станцыі Здарэньні. Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь (12 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  9. ^ Мощность бомбы в минском метро составила 5-7 кг в тротиловом эквиваленте(рас.). KP.BY (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  10. ^ а б Взорвавшаяся в Минске бомба была начинена поражающими элементами(рас.). Lenta.ru (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  11. ^ В результате оперативно-следственных действий получены данные в отношении наиболее вероятного исполнителя взрыва - КГБ(рас.). Інтэрфакс-Захад (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  12. ^ Аксана Шыкуць (13 красавіка 2011) У Менску сёньня Дзень жалобы Грамадзтва. БелТА. Праверана 29 траўня 2011 г.
  13. ^ а б в г д е 13 красавіка Аляксандар Лукашэнка правёў нараду аб ходзе расьсьледаваньня тэракта на станцыі мэтро «Кастрычніцкая». Прэс-служба прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь (13 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  14. ^ Суд асудзіў Канавалава і Кавалёва да смяротнага пакарання (абнаўляецца). Беларускі партызан (30 лістапада 2011). Праверана 5 сьнежня 2011 г.
  15. ^ Прэзідэнт адмовіўся памілаваць Кавалёва і Канавалава, аднаго з іх ужо расстралялі. Human Rights House (16 сакавіка 2012).
  16. ^ Уладзіслава Кавалёва расстралялі. Радыё Свабода (17 сакавіка 2012). Праверана 17 сакавіка 2012 г.
  17. ^ Смертные приговоры в отношении Ковалёва и Коновалова приведены в исполнение(рас.). TUT.BY (17 сакавіка 2012).
  18. ^ а б в г Выбух на станцыі мэтро «Кастрычніцкая». Радыё Свабода (11 красавіка 2011). Праверана 11 красавіка 2011 г.
  19. ^ а б в г д е ё Выбух на «Кастрычніцкай»: крывавы кашмар + фоты з месца здарэння. Наша Ніва (11 красавіка 2011). Праверана 11 красавіка 2011 г.
  20. ^ Пасьля выбуху ў менскім мэтро, паводле словаў сьведак, цісканіны не было Грамадзтва. БелТА (11 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  21. ^ Ольга Шестакова, Ирина Козлик (11 красавіка 2011) На станции метро "Октябрьская" взрыв(рас.). Комсомольская правдаПраверана 11 красавіка 2011 г.
  22. ^ VIDEO0013 (Беларусь, Менск. 11 красавіка 2011, дзея тэрарызму) Abrykos. Ютуб (11 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  23. ^ Куляшоў: Правяраем увесь транспарт, асабліва на мяжы з Расіяй. Наша НіваПраверана 12 красавіка 2011 г.
  24. ^ а б На станции метро «Октябрьская» произошел взрыв(рас.). TUT.BY (11 красавіка 2011). Праверана 11 красавіка 2011 г.
  25. ^ Інфармацыю аб пацярпелых у менскім мэтро можна будзе атрымаць у службе 103 Грамадзтва. Беларускае тэлеграфнае агенцтва (11 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  26. ^ Пасьля выбуху ў мэтро ў Менску ўзьніклі праблемы зь інтэрнэтам і мабільнай сувязьзю Грамадзтва. БелаПАН (11 красавіка 2011). Праверана 29 траўня 2011 г.
  27. ^ Марына Носава (12 красавіка 2011) Аднавіла працу станцыя метро «Купалаўская» БелаПАН. Наша НіваПраверана 12 красавіка 2011 г.
  28. ^ Станцыю мэтро «Купалаўская» адкрыюць у 14:00 Транспарт. Telegraf.by (12 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  29. ^ Аксана Шыкуць (11 красавіка 2011) Маскоўская лінія мінскага мэтро адкрыецца 14 красавіка Грамадзтва. БелТА. Праверана 13 траўня 2011 г.
  30. ^ Станция метро "Купаловская" открыта(рас.) TUT.BY Праверана 12 красавіка 2011 г.
  31. ^ Первая линия минского метрополитена возобновила работу(рас.). Інтэрфакс (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  32. ^ Минское метро работает без ограничений, в том числе станция "Октябрьская"(рас.). Інтэрфакс (14 красавіка 2011). Праверана 14 красавіка 2011 г.
  33. ^ Мінскі метрапалітэн узяты пад узмоцненую ахову. Эўрапейскае радыё для Беларусі (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  34. ^ а б В метро Минска установили металлоискатели(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  35. ^ а б в г д е Тэракт: 12 загінулі, 204 пацярпелі. Онлайн-рэпартаж. Радыё Свабода (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  36. ^ Устаноўлена асоба яшчэ аднаго загінулага ў метро. Эўрапейскае радыё для Беларусі (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  37. ^ Аксана Шыкуць (12 красавіка 2011) Усе загінулыя ў менскім мэтро апазнаныя - Менгарвыканкам (дапоўнена) Грамадзтва. БелТА. Праверана 13 траўня 2011 г.
  38. ^ Мэр Минска заявляет об отсутствии паники в городе(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  39. ^ В минских школах учеников не отпускают домой после уроков, опасаясь слухов о новых взрывах(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  40. ^ В Минске задержано и помещено в СИЗО трое распространителей провокационных слухов(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  41. ^ Спецслужбы выявілі 13 распаўсюджвальнікаў чутак пра тэракты ў Мінску. Эўрапейскае радыё для БеларусіПраверана 12 красавіка 2011 г.
  42. ^ Кондукторы минских автобусов проходят инструктаж по досмотру пассажиров(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  43. ^ ПАСТАНОВА САВЕТА МІНІСТРАЎ РЭСПУБЛІКІ БЕЛАРУСЬ ад 9 чэрвеня 2011 г. № 746 «Аб узнагароджанні Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь». Национальный правовой интернет-портал Республики Беларусь (9 чэрвеня 2011). Праверана 23 ліпеня 2011 г.
  44. ^ Уладзімер Грыдзін, Кіра Аляксеева, Сьцяпан Парфёнаў (11 красавіка 2011) Выбух у мэтро: сямёра загінулых, больш за 50 параненых, 11 зь якіх знаходзяцца ў цяжкім стане Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 23 траўня 2011 г.
  45. ^ Ольга Шестакова, Ирина Козлик, Геннадий Можейко (11 красавіка 2011) Очевидец взыва в минском метро: "Там много людей в крови" Комсомольская правда в Белоруссии Праверана 11 красавіка 2011 г.
  46. ^ Тацяна Каравянкова (12 красавіка 2011) У выніку выбуху ў мінскім метро пацярпелі восем іншаземцаў Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 31 студзеня 2012 г.
  47. ^ Дзьмітры Ўласаў (12 красавіка 2011) Са 126 дастаўленых у бальніцы пацярпелых 22 знаходзяцца ў цяжкім стане Грамадзтва. БелаПАНПраверана 13 траўня 2011 г.
  48. ^ Трынаццатая ахвяра тэракту. Радыё «Свабода» (15 красавіка 2011). Праверана 15 красавіка 2011 г.
  49. ^ Пацярпелым будзе прапанавана бясплатнае аздараўленне ў санаторыях. Эўрапейскае радыё для Беларусі (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  50. ^ В результате теракта в Минске пострадали две россиянки(рас.). Lenta.ru (11 красавіка 2011). Праверана 11 красавіка 2011 г.
  51. ^ В результате теракта в минском метро пострадало трое россиян(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  52. ^ Среди пострадавших от теракта в минском метро есть гражданин Армении, гражданство еще одного иностранца проверяется(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  53. ^ Жителей Минска просят сдавать кровь для пострадавших от взрыва в метро(рас.). TUT.BY (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  54. ^ Сотни человек сдали кровь для пострадавших при взрыве в Минске(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  55. ^ 12 апреля минчане активно сдавали кровь и отказывались от денежной компенсации(рас.). TUT.BY (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  56. ^ Ларыса Шыганава (12 красавіка 2011) У Берасьці пачаўся збор сродкаў для пацярпелых ад выбуху ў менскім мэтро Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 13 траўня 2011 г.
  57. ^ Белорусы за два дня пожертвовали полмиллиарда пострадавшим в теракте(рас.). Інтэрфакс (14 красавіка 2011). Праверана 14 красавіка 2011 г.
  58. ^ Аляксандар Лукашэнка пералічыў на дабрачынны рахунак у дапамогу ахвярам у тэракце дзьве месячныя зарплаты Грамадзтва. БелаПАН (14 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  59. ^ Беларусы пералічылі ўжо ў адрас пацярпелых у менскім мэтро звыш Br819 млн. Грамадзтва. БелТА (14 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  60. ^ На дабрачынны рахунак у адрас пацярпелых ад тэракта пералічана амаль Br1 млрд., 155 тыс.рас.руб. і $100 Грамадзтва. БелТА (15 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  61. ^ Аксана Шыкуць (15 красавіка 2011) Беларусы пералічылі ў адрас пацярпелых у менскім мэтро больш як Br2 млрд. Грамадзтва. БелТА. Праверана 13 траўня 2011 г.
  62. ^ а б Павел Свярдлоў (7 лютага 2012) Кожны пацярпелы ад тэракта атрымаў у сярэднім $1000 страхоўкі. Эўрапейскае радыё для БеларусіПраверана 17 сакавіка 2012 г.
  63. ^ а б Павел Свярдлоў (16 сакавіка 2012) Мінгарвыканкам заплаціў ахвярам тэракту амаль 4,8 мільярда рублёў. Эўрапейскае радыё для БеларусіПраверана 17 сакавіка 2012 г.
  64. ^ Аляксей Арэшка (12 красавіка 2011) Мінтранс Беларусі стварыў апэратыўна-сытуацыйны штаб для ўзмацненьня захадаў бясьпекі ў сувязі з тэрактам у мэтро Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 31 студзеня 2012 г.
  65. ^ Аляксей Арэшка (12 красавіка 2011) Мытныя органы Беларусі перайшлі на ўзмоцнены рэжым працы Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 31 студзеня 2012 г.
  66. ^ МВД Украины в связи с событиями в Минске переведено на усиленную службу(рас.). TUT.BY (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  67. ^ а б в г д е 11 красавіка кіраўнік дзяржавы правёў экстраную нараду ў сувязі з выбухам на станцыі мэтро «Кастрычніцкая». Прэс-служба прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь (11 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  68. ^ Денис Киреев (12 красавіка 2011) В Минск направляются специалисты по взрывотехнике из России, Британии и Израиля(рас.). Комсомолькая правда в Белоруссии. Праверана 12 красавіка 2011 г.
  69. ^ Начальник криминалистической лаборатории ФСБ России приехал в Минск помогать в расследовании теракта в метро(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  70. ^ Дзьмітры Ўласаў (12 красавіка 2011) Колькасьць ахвяраў выбуху ў менскім мэтро ўзрасла з 11 да 12 чалавек Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 13 траўня 2011 г.
  71. ^ Вячаслаў Будкевіч (12 красавіка 2011) Складзены фотаробаты двух мужчынаў, якія падазраюцца ў датычнасьці да тэракта ў менскім мэтро Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 13 траўня 2011 г.
  72. ^ УВК КДБ гарантуе канфідэнцыйнасьць і ўзнагароду грамадзянам, якія дапамагаюць ў раскрыцьці тэракта. БелТА (12 красавіка 2012). Праверана 2 лютага 2012 г.
  73. ^ Анна Шлепнева (12 красавіка 2011) Life News публикует фоторобот террориста(рас.). Life News. Праверана 12 красавіка 2011 г.
  74. ^ Исполнитель теракта в Минске «на кавказца совсем не похож»(рас.). TUT.BYПраверана 13 красавіка 2011 г.
  75. ^ У подозреваемого в совершении теракта в метро могли быть соучастники, заявляет глава КГБ Беларуси(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  76. ^ Вячаслаў Будкевіч (13 красавіка 2011) Затрыманыя двое падазраваных у дачыненьні да тэракта ў менскім мэтро (дапоўнена) Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 13 траўня 2011 г.
  77. ^ а б Лукашэнка заявіў, што тэракт раскрыты: "Шукаем саўдзельнікаў і замоўцаў" Радыё Свабода Праверана 13 красавіка 2011 г.
  78. ^ Трое задержанных в рамках расследования теракта в Минске признались в содеянном - глава МВД(рас.). Інтэрфакс (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  79. ^ В деле о минском теракте появился новый задержанный(рас.). Lenta.ru (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  80. ^ а б Сілавікі называюць розную колькасьць арыштаваных тэрарыстаў. Радыё Свабода (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  81. ^ Па падазрэньні ў здзяйсьненьні тэракту затрымана ўжо пяць чалавек Здарэньні. Наша Ніва (14 красавіка 2011). Праверана 19 ліпеня 2011 г.
  82. ^ Террористы являются гражданами Беларуси в возрасте до 30 лет, ранее они не судимы - замгенпрокурора(рас.). Інтэрфакс (14 красавіка 2011). Праверана 14 красавіка 2011 г.
  83. ^ Генпрокуратура Беларуси продемонстрировала видео с подозреваемым в совершении теракта(рас.). Інтэрфакс. Праверана 14 красавіка 2011 г.
  84. ^ Задержанные по делу о теракте в Минске стали подозреваемыми(рас.). РИА Новости (14 красавіка 2011). Праверана 15 красавіка 2011 г.
  85. ^ а б Среди подозреваемых по делу о теракте в Минске есть женщина(рас.). РИА Новости (14 красавіка 2011). Праверана 15 красавіка 2011 г.
  86. ^ Катерина Борисевич, Олеся Ганевич (15 красавіка 2011) Перед тем как взорвать метро, террорист позвонил своей девушке(рас.). Комсомольская правда в Белоруссии. Праверана 15 красавіка 2011 г.
  87. ^ а б П'яныя тэрарысты?. Радыё Свабода (15 красавіка 2011). Праверана 15 красавіка 2011 г.
  88. ^ Новыя затрыманыя ў справе аб выбуху ў мэтро. Радыё Свабода (16 красавіка 2010). Праверана 16 красавіка 2011 г.
  89. ^ КДБ: затрыманаму па справе тэракту можна выставіць абвінавачанне. Эўрапейскае радыё для Беларусі (17 красавіка 2011). Праверана 17 красавіка 2011 г.
  90. ^ КДБ: Выканаўца тэракту папярэдне наведваў мэтро, каб падрыхтавацца. Радыё Свабода (17 красавіка 2011). Праверана 17 красавіка 2011 г.
  91. ^ а б в Белорусский эксперт: В Минске произошёл политический теракт(рас.). Regnum.ru (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  92. ^ КДБ разглядае тры вэрсіі прычынаў тэракта ў Менску. БелТА (12 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  93. ^ «Кіраўнікі сілавога блёку павінны былі самі падаць заяву аб адстаўцы». Радыё Свабода (12 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  94. ^ а б Дзьмітры Ўласаў (11 красавіка 2011) Аляксандар Мілінкевіч: Тэракт выгадны сілам, якім важна справакаваць яшчэ большыя палітычныя рэпрэсіі Палітыка. БелаПАН. Праверана 13 траўня 2011 г.
  95. ^ Тацяна Каравянкова (12 красавіка 2011) Генпракуратура вынесла папярэджаньне Мілінкевічу, Старыкевічу і Костку «за распаўсюджваньне неабгрунтаванай інфармацыі пра трагічныя падзеі ў Менскім мэтрапалітэне» Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 19 траўня 2011 г.
  96. ^ Том Парфіт (11 красавіка 2011) Беларусь пацярпела ад выбуха на станцыі Менскага мэтро, якім забіла 11 чалавек(анг.). The Guardian. Праверана 13 траўня 2011 г.
  97. ^ Шон Уокер (12 красавіка 2011) Ад выбуху бомбы ў гадзіну пік у Менскім мэтро загінула 11 чалавек(анг.). The Independent. Праверана 13 траўня 2011 г.
  98. ^ Сяргей Лойка (12 красавіка 2011) 11 забітых выбухам на станцыі мэтро ў Беларусі(анг.). Los Angeles Times. Праверана 13 траўня 2011 г.
  99. ^ Владимир Дорохов Немецкий эксперт: Терроризм дошел и до Беларуси(рас.). Deutsche Welle. Праверана 13 красавіка 2011 г.
  100. ^ Ю.Латыніна: «Бацьку падпальваць рэйхстаг ня трэба, у яго ўжо ўсё згарэла ў правільным накірунку». Радыё Свабода (12 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  101. ^ а б Пострадавшие при взрыве в минском метро получат выплаты в размере 20-100 базовых величин - Мингорисполком(рас.). Інтэрфакс (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  102. ^ Пострадавшим, которые получили инвалидность в результате теракта, будет выплачена материальная помощь в $2,2-4,4 тыс.(рас.). Інтэрфакс (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  103. ^ Жыхары Менску ўшанавалі ахвяраў выбуху ў мэтро. Радыё СвабодаПраверана 12 красавіка 2011 г.
  104. ^ Мітрапаліт Філярэт заклікае маліцца аб упакаеньні загінулых у менскім мэтро Грамадзтва. БелТА (12 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  105. ^ Зварот арцыбіскупа Тадэвуша Кандрусевіча ў сувязі з тэрактам у мінскім метро. Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  106. ^ Паведамленне Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі з нагоды тэракту ў мінскім метро. Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  107. ^ Каталіцкі Касцёл у Беларусі моліцца за ахвяр выбуху ў мінскім метрапалітэне. Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  108. ^ К посольству Беларуси в Москве несут цветы(рас.). БелТА (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  109. ^ Петербуржцы с прошлого вечера приносят цветы к дипмиссии Беларуси(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  110. ^ Людмила Сивец, Сергей Альферович (12 красавіка 2011) К месту трагедии минчане несут цветы и свечи(рас.). TUT.BYПраверана 12 красавіка 2011 г.
  111. ^ На ўваходзе «Кастрычніцкай» усталявалі памятную шыльду. Наша Ніва (20 траўня 2011). Праверана 21 траўня 2011 г.
  112. ^ Акцыя жалобы ў Берасьці. Радыё Свабода (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  113. ^ Минута молчания(рас.). Вечерний Гродно. Праверана 13 красавіка 2011 г.
  114. ^ У Гродне ўшанавалі памяць ахвяр выбуху ў мінскім метро (фота). Эўрапейскае радыё для Беларусі (13 красавіка 2011). Праверана 14 красавіка 2011 г.
  115. ^ В Могилеве прошли акции памяти жертв взрыва в минском метро(рас.). TUT.BY (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  116. ^ П. Левановіч (13 красавіка 2011) Агульнагарадзкая хвіліна маўчаньня абвешчана ў Магілёве. Магілёўскі гарадзкі выканаўчы камітэт. Праверана 13 траўня 2011 г.
  117. ^ У Віцебску адбудзецца акцыя салідарнасці з ахвярамі тэракта ў мінскім метро. TUT.BY (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  118. ^ а б Беларусь скорбит по погибшим в минском метро(рас.). n1.by (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  119. ^ В Гомельской области заложили сквер в память о жертвах 11 апреля(рас.). TUT.BY (17 красавіка 2011). Праверана 17 красавіка 2011 г.
  120. ^ Алесь Красавін (13 красавіка 2011) Бобруйчане скорбят по жертвам терракта в минском метро(рас.). Вечерний БобруйскПраверана 13 красавіка 2011 г.
  121. ^ В Барановичах траур(рас.). Intex-Press (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  122. ^ Барановичи провели акцию солидарности(рас.). Intex-Press (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  123. ^ Наталья Семенович, Людмила Прокопова (13 красавіка 2011) Барановичи провели в последний путь Ольгу Соловьеву(рас.). Intex-Press. Праверана 13 красавіка 2011 г.
  124. ^ Лукашэнка: Падазраваныя прызналіся, гэта токар і электрык, зараз дапытвайце апазіцыю. Наша Ніва (13 красавіка 2011). Праверана 18 красавіка 2011 г.
  125. ^ 16 красавіка Аляксандар Лукашэнка адказаў на пытаньні беларускіх і замежных СМІ. Прэс-служба прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь (16 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  126. ^ а б в г д Life News узнал имена взорвавших метро(рас.). LifeNews (18 красавіка 2011). Праверана 18 красавіка 2011 г.
  127. ^ Исполнитель теракта в Минске предварительно посещал метро для подготовки - данные КГБ(рас.). Інтэрфакс (16 красавіка 2011). Праверана 18 красавіка 2011 г.
  128. ^ Life News: Тэракт здзейсьнілі Мядзьведзеў, Канавалаў і Кавалёў Крымінал. Хартыя’97 (18 красавіка 2011). Праверана 23 траўня 2011 г.
  129. ^ КДБ і Генпракуратура паабяцалі адрэагаваць на разгалошванне прозвішчаў падазраваных у тэракце. Наша Ніва (18 красавіка 2011). Праверана 18 красавіка 2011 г.
  130. ^ "У нашым сутарэньні нават лямпачкі няма! Якая там магла быць лябараторыя?". Радыё Свабода (18 красавіка 2011). Праверана 18 красавіка 2011 г.
  131. ^ Наста Манцэвіч (11 красавіка 2011) Галоўны доктар 6-й лякарні выйшаў да сваякоў пацярпелых Рэпартажы. Эўрапейскае радыё для Беларусі. Праверана 13 траўня 2011 г.
  132. ^ а б Першыя вынікі сьледзтва: больш таямніц, чым пэўных адказаў. Радыё Свабода (14 красавіка 2011). Праверана 14 красавіка 2011 г.
  133. ^ Большинство тяжело пострадавших при теракте 11 апреля в Минске получили комбинированные травмы - израильские медики(рас.). Інтэрфакс (14 красавіка 2011). Праверана 14 красавіка 2011 г.
  134. ^ Взрывное устройство в минском метро было предположительно радиоуправляемым - эксперт(рас.) Праверана 12 красавіка 2011 г.
  135. ^ а б КГБ: взрывное устройство было сложным в изготовлении(рас.) Telegraf.by Праверана 12 красавіка 2011 г.
  136. ^ Эксперт-выбухатэхнік: Бомба была камбінаванага дзеяння. Эўрапейскае радыё для Беларусі (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  137. ^ Адыходзячы тыдзень стаў самым чорным у найноўшай гісторыі Беларусі. НДТРК РБ (17 красавіка 2011). Праверана 23 траўня 2011 г.
  138. ^ Следствие установило место изготовления бомбы, использованной во время теракта в минском метро(рас.). Інтэрфакс (14 красавіка 2011). Праверана 14 красавіка 2011 г.
  139. ^ Бомба, взорванная в минском метро, была изготовлена не в Минске - замгенпрокурора(рас.). Інтэрфакс (14 красавіка 2011). Праверана 14 красавіка 2011 г.
  140. ^ Вярхоўны суд Беларусі вырак Д.Канавалава і Ў.Кавалёва на пакараньне сьмерцю Грамадзтва. БелТА (1 сьнежня 2011). Праверана 9 сьнежня 2011 г.
  141. ^ Караліна Русіновіч (12 красавіка 2011) Ежы Бузэк выказаў спачуваньні сем’ям ахвяраў у менскім мэтро. Польскае радыё для замежжаПраверана 23 траўня 2011 г.
  142. ^ Путин соболезнует в связи со взрывом в минском метро(рас.). Інтэрфакс-Захад (11 красавіка 2011). Праверана 11 красавіка 2011 г.
  143. ^ Власти Минска предлагают объявить днем траура 14 апреля(рас.). Вести.ру (11 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  144. ^ Старшыня АБСЕ выказаў спачуванні народу Беларусі. Эўрапейскае радыё для Беларусі (11 красавіка 2011). Праверана 11 красавіка 2011 г.
  145. ^ Генсек ООН соболезнует жертвам взрыва в Минске(рас.) Единый информационнный центр Праверана 11 красавіка 2011 г.
  146. ^ а б в г д е ё ж Сьвет спачувае Беларусі Палітыка. Радыё «Свабода» (12 красавіка). Праверана 23 траўня 2011 г.
  147. ^ Марылуізэ Бек спачувае пацярпелым і сем'ям загінулых. Эўрапейскае радыё для Беларусі (11 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  148. ^ Трагедия в минском метро потрясла всех петербуржцев - Матвиенко(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  149. ^ Кітай асудзіў тэракт у менскім мэтро і выказаў падтрымку беларускаму кіраўніцтву Грамадзтва. БелаПАН (12 красавіка 2011). Праверана 31 студзеня 2012 г.
  150. ^ Аляксандру Лукашэнку выказаў спачуваньні Віктар Януковіч. Прэс-служба прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь (12 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  151. ^ ПАСЕ пачало паседжанне хвілінай маўчання ў сувязі з тэрактам у Мінску. Эўрапейскае радыё для Беларусі (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  152. ^ Вячаслаў Будкевіч (12 красавіка 2011) Генэральны сакратар АДКБ Мікалай Бардзюжа асудзіў тэракт у менскім мэтро Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 31 студзеня 2012 г.
  153. ^ Аляксандру Лукашэнку выказаў спачуваньні патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Кірыла. Прэс-служба прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь (12 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  154. ^ Аляксандру Лукашэнку спачуванні выказаў прэзыдэнт Грузіі Міхаіл Саакашвілі. Прэс-служба прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь (12 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  155. ^ Аляксандру Лукашэнку выказаў спачуваньні прэзыдэнт Азэрбайджана Ільхам Аліеў. Прэс-служба прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь (12 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  156. ^ Kondolencje w związku z zamachem w mińskim metrze(пол.). prezydent.pl (12 красавіка 2011). Праверана 14 красавіка 2011 г.
  157. ^ Аляксандру Лукашэнку выказалі спачуваньні прэзыдэнт Туркмэністана і прэзідэнт Віетнама. Прэс-служба прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь (13 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  158. ^ Аляксандру Лукашэнку выказаў спачуваньні прэзыдэнт Вэнэсуэлы Ўга Чавэс. Прэс-служба прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь (13 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  159. ^ У Беларусь працягваюць паступаць спачуваньні ў сувязі з тэрактам у мэтро Грамадзтва. БелаПАН (13 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  160. ^ Марына Носава (15 красавіка 2011) Спачуваньні ў сувязі з тэрактам у менскім мэтро выказалі прэзыдэнт Ізраіля і кароль Гішпаніі Палітыка. БелаПАН. Праверана 13 траўня 2011 г.
  161. ^ У Беларусь працягваюць паступаць спачуваньні ў сувязі з гібельлю людзей у выніку выбуху ў менскім мэтро Палітыка. БелаПАН (15 красавіка 2011). Праверана 13 траўня 2011 г.
  162. ^ В Минск отправят бригаду российских врачей(рас.). Lenta.ru (11 красавіка 2011). Праверана 11 красавіка 2011 г.
  163. ^ Белорусские и российские медики обсуждают возможность отправки тяжелых пострадавших при взрыве в минском метро в клиники РФ(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  164. ^ Пострадавших в теракте белорусов не будут перевозить в Россию(рас.). TUT.BY (13 красавіка 2011). Праверана 13 красавіка 2011 г.
  165. ^ Армения готова лечить пострадавших от взрыва в Минске(рас.). Інтэрфакс (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  166. ^ Израиль поможет Беларуси в расследовании теракта(рас.). TUT.BY (12 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  167. ^ Аляксандар Васілеўскі (13 красавіка 2011) У дзень жалобы па ахвярах тэракта ў мэтро месца трагедыі наведваюць прадстаўнікі гарадскіх уладаў і замежныя дыпляматы Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 13 траўня 2011 г.
  168. ^ Марэк Бучко: Выбух адцягне ўвагу ад праблем эканомікі. Эўрапейскае радыё для Беларусі (11 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  169. ^ «У выніку выбуху можа адбыцца пераразьмеркаваньне ўплываў. І не на карысьць сілавікоў». Радыё Свабода (11 красавіка 2011). Праверана 12 красавіка 2011 г.
  170. ^ Владимир Шилин (1 жніўня 2011) «Белорусским террористам грозит смертная казнь»(рас.). Інтэрфакс. Праверана 1 жніўня 2011 г.
  171. ^ Ирина Козлик (1 жніўня 2011) «За теракт в минском метро преступникам грозит смертная казнь»(рас.). Комсомольская правда. Праверана 1 жніўня 2011 г.
  172. ^ Обвиняемых по делу о взрыве в минском метро признали виновными(рас.)
  173. ^ «Приговор в отношении Владислава Ковалева приведен в исполнение»(рас.). Белорусы и рынок (17 сакавіка 2012). Праверана 17 сакавіка 2012 г.
  174. ^ «Стратили ще одного організатора теракту в мінському метро - ЗМІ»(укр.). ТСН (17 сакавіка 2012). Праверана 17 сакавіка 2012 г.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Nuvola apps kview.svg Вонкавыя мэдыяфайлы
Выявы
Searchtool.svg Выбух на станцыі мэтро «Кастрычніцкая» ў Менску Інфаграфіка — БелТА
Searchtool.svg Менскія лякарні прынялі пацярпелых ад выбуху ў мэтро Інфаграфіка — БелТА
Відэафайлы
Nuvola apps kaboodle.svg Выбух у мінскім метроНаша Ніва
Nuvola apps kaboodle.svg Інтэрвію на месцы акцыі салідарнасьціTUT.BY

Commons-logo.svg  Тэрарыстычны акт у менскім мэтросховішча мультымэдыйных матэрыялаў