Мастацкая літаратура

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку

Мастацкая літаратура — від мастацтва, які выкарыстоўвае ў якасьці адзінага матэрыялу словы і канструкцыі натуральнае мовы. Спэцыфіка мастацкай літаратуры выяўляецца ў супастаўленьні, з аднаго боку, зь відамі мастацтва, якія выкарыстоўваюць іншы матэрыял замест славесна-моўнага (музыка, выяўленчае мастацтва) альбо ў шэрагу зь ім (тэатар, кіно, песьня, візуальная паэзія), зь іншага боку — з іншымі тыпамі славеснага тэксту: філязофскім, публіцыстычным, навуковым і іншымі. Акрамя таго, мастацкая літаратуры, як і іншыя віды мастацтва, аб’ядноўвае аўтарскія (уключаючы і ананімныя) творы ў адрозьненьні ад прынцыпіяльна не маючых аўтара твораў фальклёру.

Структырныя тыпы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У самым агульным сэнсе літаратура падзяляецца на паэзію й прозу.

Проза[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Проза

Празаічным лічыцца літаратурны тэкст, у якім асобны, незалежны ад моўнага рытм ня ўмешваецца ў моўны склад і не ўплывае на зьмест. Аднак вядома шмат памежных зьяваў, як то многія празаікі сьвядома даюць сваім творам некаторыя прыкметы вершаваных, як то рытмізаваныя фрагмэты прозы Джэймза Джойса ці зарыфмаваныя фрагмэнты ў рамане Уладзімера Набокава «Дарунак».

Проза шырока выкарыстоўваецца ў бэлетрыстыцы. Гэта мова раманаў, кароткіх гісторыяў і іншых тыпаў твораў. Асобныя прыклады гэтых твораў вядомыя ўжо шмат стагодзьдзяў, аднак у самастойную форму літаратурных твораў яны разьвіліся адносна нядаўна.

Паэзія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Паэзія

У агульным выпадку, верш зьяўляецца літаратурным творам, які надзелены асаблівай рытмічнай структурай, не вынікае з натуральнага рытму гаворкі. Характар ​​гэтага рытму можа быць розным у залежнасьці ад уласьцівасьцяў самой мовы, гэтак, для моваў, у якіх вялікае значэньне мае адрозьненьне галосных гукаў паводле даўжыні, натуральным было ўзьнікненьне вершаванага рытму, пабудаванага на добраўпарадкаваньных складах па прыкмеце даўгаты/сьцісласьці, а для моваў, у якіх галосныя адрозьніваюцца толькі сілай выдыху, як то пераважная большасьць сучасных эўрапейскіх моваў, натуральна выкарыстаньне такога вершаванага рытму, які парадкуе склады па прыкмеце націску.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Мастацкая літаратурасховішча мультымэдыйных матэрыялаў