Рэбэ

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Рэбэ Абрагам Мардэхай Альтэр (у цэнтры) і асобы суправаджэньня падчас ягоных вакацыяў у Эўропе

Рэ́бэ, рав, ра́бі, рэб (ідыш רִבִּי; на іўрыце рабі) — тытул, звычайна ўжывальны да рабіна, мэламэду ў хедэры або хасыдзкаму цадзіку.

Слова рабі няма ў Габрэйскай Бібліі. Найболей раньняя згадка такога важнага для юдаізму тэрміна, як «рабі», сустракаецца ў Новым Запавеце, напрыклад Эвангельлі ад Мацьвея, дзе народ крычыць Ісусу «Рабі! Рабі!» (Мацьв. 23:7).

У юдэйскіх талмудысцкіх крыніцах тэрміны рав, рабін, рэбэ, рабі сустракаюцца толькі праз 250—300 гадоў.

Слова мае некалькі значэньняў:

  • Паважлівы зварот. «Рэб ід» («спадар габрэй» на ідышы) — зварот у трэцяй асобе — найболей ветлівы зварот у тых, хто гаворыць на ідышы.
  • Тытул настаўніка — мэламэда у іўдзейскай пачатковай школе хедэры
  • У хасыдызме тытул лідэра хасыдзкай плыні, «двара» або «дынастыі».Кожная хасыдзкая галіна заве свайго лідэра рэбэ : Любавцкі рэбэ, Карлінскі рэбэ, Віжніцкі рэбэ, Гурскі рэбэ і г. д. Самым першым хасыдзкім рэбэ быў фундатар хасыдызму Бааль Шэм Тоў. Адным з самых вядомых рэбэ быў любавіцкі рэбэ Мэнахэм Мэндэль Шнэерсан (1902—1994). Часам хасыдзкага рэбэ завуць таксама адмор або цадзік.
  • Рабі — тытул духоўнага старшыні юдэйскай кангрэгацыі ў артадаксальных суполках, а таксама ў кансэрватыўным, рэфармісцкім і рэкаструктывісцкім юдаізме, а таксама ў месыянскіх габрэяў. У неартадаксальных плынях юдаізму рабі можа быць, як мужчына, так і жанчына, хоць і ў артадаксальным юдаізме Галаха не забараняе жанчынам вывучаць закон, і ў хасыдызме былі рэдкія выпадкі прызначэньня жанчын рабінамі.
  • Раў (ідыш роў) — юдэйскае навуковае званьне.

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]