Галоўная старонка

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Адзін з варыянтаў інтэрпрэтацыі прарадзімы славянаў

Праславянская мова — рэканструяваная, пісьмова незасьведчаная прамова (мова-продак) усіх моваў славянскае галіны індаэўрапейскае сям’і моваў, якая прадстаўляла сабою славянскае маўленьне, існае ў пэрыяд VІХ стагодзьдзяў н. э. Як у выпадку зь іншымі шматлікімі прамовамі, не існуе пісьмовых помнікаў мовы, сама мова аднаўляецца дзякуючы мэтадам параўнальна-гістарычнага мовазнаўства з прыцягненьнем вядомых славянскіх ды іншых індаэўрапейскіх моваў.

Праславянская мова не зьяўлялася статычнай і зьмянялася ў часе, з прычыны чаго ейныя формы можна рэканструяваць розным чынам у залежнасьці ад абранага храналягічнага этапу. Імклівае разьвіцьцё мовы зьвязваецца з пашырэньнем арэалу ўжываньня мовы. Ужо ў пачатку гэтага пэрыяду мова стала зазнаваць працэс дыялектнай дыфэрэнцыяцыі, але асноўнае моўнае адзінства і ўзаемазразумеласьць сярод носьбітаў мовы захоўвалася да Х стагодзьдзя або нават пазьней. У часы гэтага пэрыяду для праславянскае мовы быў уласьцівы шэраг гукавых зьменаў, часта раўнамерных па ўсім арэале мовы, што робіць мову нязручнай для яе вызначэньня ў якасьці традыцыйнай прамовы. Пэрыяд гэтых агульных дыялектных зьменаў у праславянскай мове ў заходняй лінгвістыцы вядомы як агульнаславянская.
(артыкул цалкам…)

Карціна Адама Стэфанавіча «Бой на Косаве»

Бітва на Косавым полі — буйная бітва, якая адбылася 1516 чэрвеня 1389 году паміж аб’яднанымі войскамі сэрбскіх фэўдалаў і Басьнійскага каралеўства і турэцкім войскам на Косавым полі, за 5 кілямэтраў ад сучаснай Прышціны. Сэрбскія войскі ўзначальвалі князь Лазар Хрэбялянавіч, Вук Бранкавіч і вялікі ваявода Ўлатка Вукавіч. Асманскім войскам камандаваў султан Мурад I разам з сваімі сынамі Якубам і Баязыдам.

Падчас бою загінула большая частка абодвух войскаў і абодва правадыры: Лазар, які трапіў ў палон і быў пазьней пакараны, і Мурад, меркавана забіты Мілашам Обілічам. Нягледзячы на перамогу асманскіх войскаў, адразу ж пасьля бою войска султана сьпешным маршам накіравалася да Адрыянопалю з-за вялікіх стратаў, а таксама з-за асьцярогі спадчыньніка Мурада Баязыда, што сьмерць ягонага бацькі можа прывесьці да смуты ў Асманскай імпэрыі. Косаўская бітва адыгрывае важную ролю ў сэрбскай нацыянальнай самасьвядомасьці, гісторыі і фальклёры.

Лазар і Мілаш Обіліч ушаноўваюцца як сьвятыя праваслаўнай царквой.
(артыкул цалкам…)

Ці ведаеце вы…

З новых артыкулаў (25 кастрычніка — 9 лістапада)
  • Allmanach paa det Aar efter Jesu Christi Fødsel 1644 - framside.jpg
  • …чаму старабеларускі нотны рукапіс, пазначаны мясцовасьцю на беларускім Палесьсі, названы дзякуючы Полацку?
  • …што таварыства па захаваньні аднаго з традыцыйных дыялектаў эўрапейскай краіны амаль 50 гадоў кантактуе нават з Вэнэсуэлай?
  • …што прадстаўнік літоўскай шляхты, які падтрымліваў кантакты з варагуючай дзяржавай, пасьпяваў рабіць унёсак у фармаваньне нацыянальнай ідэі іншага этнасу?
  • …зь якой прычыны літаратура эўрапейскай краіны (на выяве), маючы гісторыю цягам больш за тысячагодзьдзе, зьведала ўздым толькі ў Новым часе?
  • …што моўныя продкі большасьці сучасных эўрапейцаў аддзеленыя ад першых насельнікаў кантынэнту некалькімі дзясяткамі тысячагодзьдзяў?
  • …што фэнтэзійная літаратура можа апісваць змаганьне за адраджэньне прыроды ў рамках дынастычнага канфлікту?
  • …якая функцыя пераважае сярод помнікаў усходнеэўрапейскага архітэктурнага напрамку, што спалучае як раманскія, так і бізантыйскія рысы?
  • …што адзін з ультраправых рухаў можа знайсьці натхненьне сярод руху супраць абортаў і руху за захаваньне тэрытарыяльнай цэласьці краіны?

Гэты дзень у гісторыі

Каралеўскі палац у Горадні, у якім праходзіў Гарадзенскі сойм

23 лістапада:

Актуальныя падзеі

Гэта разьдзел Вікіпэдыі на беларускай мове клясычным правапісам. Існуе шмат іншых моўных разьдзелаў, найбольш прадстаўнічыя зь якіх:


Вікіпэдыя працуе на магутнасьцях Фундацыі «Вікімэдыя», якая апэруе і некаторымі іншымі шматмоўнымі і вольнымі праектамі.