Галоўная старонка

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
«Гусар», Ю. Брант (1890)

Гуса́рыя альбо крыла́тыя гуса́ры (па-польску: Husaria) — элітная кавалерыя Рэчы Паспалітай, якая дзейнічала на палёх баёў з пачатку XVI стагодзьдзя да сярэдзіны XVIII стагодзьдзя. Гусарыя спэцыялізавалася на «праломаваньні» баявых парадкаў варожай коньніцы або пяхоты канцэнтраваным дзідавым кавалерыйскім ударам. Гусарыя была падразьдзяленьнем народнага аўтарамэнту — наёмнага войска Рэчы Паспалітай.

Найбольш шматлікай і баяздольнай часткай войска Рэчы Паспалітай была кавалерыя, у якой гусарыя складала значную частку.

Астатнія роды войскаў адыгрывалі ў войску Рэчы Паспалітай дапаможную ролю, узаемадзеяньне пяхоты і артылерыі з кавалерыяй было наладжанае дрэнна. Таму кавалерыя і самая яе баяздольная частка гусарыя зьяўляліся асноўнай ваеннай сілай тагачаснага войска. Доўгі час гусарыя ня мела сабе роўных у Эўропе, ейныя атакі ня раз здабывалі перамогу Каралеўству Польскаму і Вялікаму Княству Літоўскаму.
(артыкул цалкам…)

Калізэй уначы

Калізэй — самы вялікі са старажытнарымскіх амфітэатраў, адно з найбольш прыкметных збудаваньняў сьвету. Знаходзіцца ў Рыме, у лагчыне паміж Эсквілінскім, Палятынскім і Цэліеўскім узгоркамі, на месцы сажалкі, што адносілася да «Залатога дому» Нэрона. Лічыцца адным з найвялікшых твораў рымскай архітэктуры і яскравым прадстаўніком рымскай антычнай тэхнікі. Займаючы месца на ўсход ад гарадзкога форуму, ягоная будоўля распачалася ў 72 годзе н. э. пры імпэратары Вэспасіяне й было завершаная ў 80 годзе н. э. пад кіраваньнем імпэратара Тытуса, з наступнымі зьменамі, зробленымі падчас панаваньня Даміцыяна. Назва «Амфітэатар Флявіюм» паходзіць ад прозьвішчаў абодвух імпэратараў, Вэспасіяна й Тытуса Флявіяў.

Здольны зьмяшчаць 50 тыс. гледачоў, (паводле іншых зьвестак — 80 тыс.), Калізэй выкарыстоўваўся як месца правядзеньня глядыятарскіх баёў і публічных відовішчаў, прыкладам пастановачных марскіх баёў, паляваньня, перапастаноўцы вядомых бітваў, драматычных спэктакляў, заснаваных на антычнай міталёгіі. Будынак перастаў выкарыстоўвацца па сваім прызначэньні ў эпоху Раньняга Сярэднявечча. Пазьней збудаваньне стала выкарыстоўвацца для іншых мэтаў: забесьпячэньне жыльлём, у якасьці майстэрні, як памяшканьне для рэлігійнага ордэну, у якасьці фартэцыі, каменаломні, як мясцовая хрысьціянская сьвятыня і, урэшце, Калізэй — сусьветна вядомы турыстычны пункт.
(артыкул цалкам…)

Ці ведаеце вы…

З новых артыкулаў (25 ліпеня — 9 жніўня)
  • Guinea Sierra Leone Ebola Map April 14 2014.jpg
  • …што адна з войнаў XVIII стагодзьдзя можа распаўсюдзіць баявыя дзеяньні адразу на два паўшар’і?
  • …якім чынам погляды на савецкую палітыку могуць спрычыніцца да расколу сярод руху за беларускую дзяржаўнасьць?
  • …што нацыянальную сыстэму пісьма можна заснаваць на назвах дрэваў і выкарыстоўваць як мову жэстаў?
  • …якім чынам старажытны язычніцкі культ знаходзіў адлюстраваньне ў літаратуры сучаснай Эўропы?
  • …чаму біялёгія можа спрыяць таксама й дасьледаваньню космасу?
  • …што наймацнейшая з усіх зафіксаваных успышак адной хваробы можа пашырыцца на тэрыторыі чатырох краінаў за некалькі месяцаў? (на выяве)
  • …чаму вызвольная барацьба можа закрануць адразу чатыры краіны?
  • …у чым заключаецца ўплыў беларускае мовы на некаторыя іншыя суседнія мовы?

Гэты дзень у гісторыі

Улад III Цэпеш

22 жніўня:

Актуальныя падзеі

Гэта разьдзел Вікіпэдыі на беларускай мове клясычным правапісам. Існуе шмат іншых моўных разьдзелаў, найбольш прадстаўнічыя зь якіх:


Вікіпэдыя працуе на магутнасьцях Фундацыі «Вікімэдыя», якая апэруе і некаторымі іншымі шматмоўнымі і вольнымі праектамі.