Бразілія
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
|
|
Гэты артыкул патрабуе ўдакладненьня артаграфіі. |
|---|
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: Ordem e Progresso (У перакладзе: «Парадак і прагрэс») | |||||
 |
|||||
| Афіцыйная мова | партугальская | ||||
| Сталіца | Бразіліа | ||||
| Найбуйнейшы горад | Сан-Паўлу,Рыё-дэ-Жанэйра, Сальвадор, Курыціба, Фарталеза, Манаўс | ||||
| Урад | Федэратыўная рэспубліка Луіс Інасью Лула Да Сільва |
||||
| Плошча - Агульная - % вады |
5-ае месца ў сьвеце 8.547.404 км2 0.65 |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2006) - Шчыльнасьць |
5-ае месца ў сьвеце 188.181.069 22/км² |
||||
| СУП - Агульны (2006) - на душу насельніцтва |
9-ае месца ў сьвеце $1.639 мілліярд. $9.046 |
||||
| Валюта | Бразільскі Рэал (BRL) |
||||
| Часавы пас - улетку |
(UTC-5) (UTC-2) |
||||
| Незалежнасьць ад Партугаліі |
1822 — аб'яўлена, 1825 — прызнана |
||||
| Дзяржаўны гімн | Hino Nacional Brasileiro | ||||
| Аўтамабільны знак | BR | ||||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .br | ||||
| Тэлефонны код | +55 |
||||
 |
|||||
Бразі́лія (Бразы́лія) (па-партугальску: Brasil) — пятая паводле плошчы і колькасці насельніцтва краіна свету; пры насельніцтве ў 186 мільёнаў чалавек Бразілія займае першае месца па яго колькасці сярод краін Паўднёвай Амерыкі.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
- Асноўны артыкул: Гісторыя Бразіліі
Землі сучаснай Бразіліі былі заселены першымі людзьмі не менш як 10.000 год да адкрыцця краіны еўрапейцамі.
У 1500 годзе партугалец Педро Альвараш Кабрал зьбіўшыся з курсу на шляху ў Індыю, прыстаў каля сучаснага Порта Шегура. Было вырашана назваць тыя землі Терра де Санта Круз, але назва не ўтрымалася. Упершыню афіцыяльна назва Бразылія была ўжытая 1505 годзе.
У 1533 годзе калёнія была падзеленая на 15 capitanias (капітанстваў) на чале якіх стаяў capitães (губэрнатар)
У 1549 годзе João III (Ян III) забараніў эксплюатаваць індэйцаў якія прынялі хрысціянства ў якасьці нявольнікаў, у тым самым годзе былі прывезеныя першыя нявольнікі з Афрыкі
[рэдагаваць] Палітыка
[рэдагаваць] Палітычная сыстэма
Бразылія зьяўляецца прэзыдэнцкай рэспублікай. Прэзыдэнт і віцэ-прэзыдэнт выбіраюцца разам на 4 гады, з магчымасьцю перавыбараў. Парлямэнт дзьвюхпалатны: фэдэральны сэнат (81 месца) і палата дэпутатаў (513 месцаў).
У 2006 годзе адбыліся чарговыя выбары. Прэзыдэнтам быў выбраны ў 2006 годзе Луіс Інасіо Лула ла Сільва.
- Партыя Бразільскага Дэмакратычнага Руху — атрымала 89 месцаў;
- Партыя Працоўных — 81;
- Дэмакраты — 64;
- Бразыльская Сацыял-Дэмакратычная Партыя — 59;
- Прагрысыццкая Партыя — 50.
[рэдагаваць] Замежная палітыка
Традыцыйна Бразылія была лідэрам у лацінаамэрыканскай супольнасьці й мела вельмі паважную ролю ў сыстэме калектыўнай бясьпекі, а таксама эканамічнай каапэрацыі паўднёвага паўшар'я. Зараз Бразылія зьяўляецца сябрам Міжамэрыканскай дамовы ўзаемнай дапамогі, а таксама сябрам Арганізацыі Амэрыканскіх дзяржаў. Ня так даўно Бразылія пачала надаваць высокі прыярытэт дачыненьням са сваімі паўднёва-амэрыканскімі суседзямі й увайшла ў Амазонскага пакту, Асацыацыі лацінаамэрыканскай інтэграцыі і Мэркасур. Разам з Аргентынай, Чылі і ЗША, Бразілія адзін з гарантаў пэруанска-эквадорскага мірнага працэсу, а таксама Бразылія пасылала сваіх жаўнераў у складзе войскаў ААН, каб забясьпечыць спакой у Бэльгійскам Конга, на Кіпры, Мазамбіку, Анголе, Усходнім Цімуры. У 2004-2005 годах уваходзіла ў склад Савет Бясьпекі ААН. Зараз прэтэндуе на ўваход на пастаяннай аснове разам з Індыяй, Нямеччынай, Японіяй, ПАР
Адкрытым пытаньнем бразыльскай замежнай палітыкі ёсьць некалькі неўрэгуляваных памежных справаў з Уругваем,
[рэдагаваць] Узброеныя сілы
Бразылія мае найбольшыя ў Лацінскай Амэрыкі ўзброеныя сілы, якія з 1999 году падзяляюцца на тры роды войскаў. Поўная колькасьць войскаў складае 317 тыс. чалавек. Да войска прызываюцца мужчыны ва ўзросьце 19 гадоў. Фінансаваньне дастаткова нізкае - толькі $9,9 млрд. (1,1% СУП) у 2005 годзе. Але ў 2007 годзе Прэзыдэнт Бразыліі, абяцаў адрадзіць ВПК і значна павялічыць асігнаваньні на войска. Адраджэньне ВПК, па ягоных словах, надасьць Бразыліі іншы ўзровень успрыманьня Бразыліі ў свеце. Напрыканцы 90-х гадоў ХХ стагоддзя ВПК Бразіліі прыносіў дастаткова вялізны кавалак прыбытку краіны, але за пераходны час, пасьля паразы вайсковай дыктатуры, стаўся неканкурэнтназдольным. Былі спыненыя шматлікія вайсковыя праграмы. Зараз паціху іх пачынаюць адраджаць. У тым ліку зь мінулага году адрадзілі праграму будаўніцтва атамнага падводнага чоўна
[рэдагаваць] Геаграфія
Тэрыторыя Бразыліі займае амаль палову Амэрыкі Паўднёвай. На ўсходзе амываецца Атлантычным Акіянам
Агульная даўжыня мяжы 22 452 км. Зь іх - узбярэжжа 7 491 км. Даўжыня межаў з суседнімі краінамі:
- Аргентына 1 223 km
- Балівія 3 400 km
- Гвіяна Франьцузка 673 km
- Гвіяна 1 119 km
- Калюмбія 1 643 km
- Парагвай 1 290 km
- Пэру 1 560 km
- Сурінам 597 km
- Уругвай 985 km
- Вэнэсуэла 2 220 km
Найвышэйшым шчытом Бразіліі зьяўляецца Пік да Нэбліна - 3014 м н.у.м.
Найдаўжэшай ракой Бразыліі зьяўляецца Амазонка, таксама вялікімі рэкамі зьяўляюцца:
[рэдагаваць] Эканоміка
[рэдагаваць] Дэмаграфія
[рэдагаваць] Рэлігія
- 74% насельніцтва вызнае каталіцтва(прыкладна 139 мільёнаў)
- 15,4% (прыблізна 28 мільёны) вызнае пратэстанцтва
- 7,4% (прыблізна 12 мільёны) называюць сабе атэістамі
- 1,3% (прыблізна 2,2 мільёны) вызнаюць спырытызм
- 0,3% вызнаюць традыцыйныя афрыканскія рэлігіі
- 1,7% вызнаюць іншыя рэлігіі. У тым ліку Сведкі Яговы (1.100.000), Сьвятых Апошніх дзён (600.000), будызм (215.000), юдаізм (150.000) і мусульманства (27.000).
[рэдагаваць] Культура
[рэдагаваць] Спорт
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
