Бразылія
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: Ordem e Progresso (У перакладзе: «Парадак і прагрэс») | |||||
 |
|||||
| Афіцыйная мова | партугальская | ||||
| Сталіца | Бразылія | ||||
| Найбуйнейшы горад | Сан-Паўлу | ||||
| Урад | Фэдэратыўная рэспубліка Луіс Інасію Лула да Сыльва |
||||
| Плошча - Агульная - % вады |
5-е месца ў сьвеце 8 514 877 км² 0,65 |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2006) - Шчыльнасьць |
5-е месца ў сьвеце 198 739 269 22/км² |
||||
| СУП - Агульны (2008) - на душу насельніцтва |
10-е месца ў сьвеце $1572 трлн $8197 |
||||
| Валюта | Бразыльскі рэал (BRL) |
||||
| Часавы пас - улетку |
BRT (UTC-2) BRST (UTC-2) |
||||
| Незалежнасьць — аб’яўленая — прызнаная |
ад Партугаліі 7 верасьня 1822 29 жніўня 1825 |
||||
| Дзяржаўны гімн | «Hino Nacional Brasileiro» | ||||
| Аўтамабільны знак | BR | ||||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .br | ||||
| Тэлефонны код | +55 |
||||
 |
|||||
Бразы́лія (па-партугальску: Brasil) — пятая паводле плошчы і колькасьці насельніцтва краіна сьвету; пры насельніцтве ў 186 мільёнаў чалавек Бразылія займае першае месца па яго колькасьці сярод краін Паўднёвай Амэрыкі.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
- Асноўны артыкул: Гісторыя Бразыліі
Землі сучаснай Бразsліі былі заселеныя першымі людзьмі ня менш як 10 000 гадоў да адкрыцьця краіны эўрапейцамі.
У 1500 годзе партугалец Пэдра Альвараш Кабрал зьбіўшыся з курсу на шляху ў Індыю, прыстаў каля сучаснага Порта Шэгура. Было вырашана назваць тыя землі Тэра дэ Санта Круз, але назва не ўтрымалася. Упершыню афіцыйна назва Бразылія была ўжытая ў 1505 годзе.
У 1533 годзе калёнія была падзеленая на 15 капітанстваў (capitanias) на чале якіх стаяў губэрнатар (capitães).
У 1549 годзе Ян III забараніў эксплюатаваць індзейцаў, якія прынялі хрысьціянства ў якасьці нявольнікаў, у тым самым годзе былі прывезеныя першыя нявольнікі з Афрыкі.
[рэдагаваць] Палітыка
[рэдагаваць] Палітычная сыстэма
Бразылія зьяўляецца прэзыдэнцкай рэспублікай. Прэзыдэнт і віцэ-прэзыдэнт выбіраюцца разам на 4 гады, з магчымасьцю перавыбараў. Парлямэнт дзьвюхпалатны: фэдэральны сэнат (81 месца) і палата дэпутатаў (513 месцаў).
У 2006 годзе адбыліся чарговыя выбары. Прэзыдэнтам быў выбраны ў 2006 годзе Луіс Інасію Лула да Сыльва.
- Партыя бразыльскага дэмакратычнага руху — атрымала 89 месцаў;
- Партыя працоўных — 81;
- Дэмакраты — 64;
- Бразыльская сацыял-дэмакратычная партыя — 59;
- Прагрэсісцкая партыя — 50.
[рэдагаваць] Замежная палітыка
Традыцыйна Бразылія была лідэрам у лацінаамэрыканскай супольнасьці й мела вельмі паважную ролю ў сыстэме калектыўнай бясьпекі, а таксама эканамічнай каапэрацыі паўднёвага паўшар’я. Цяпер Бразылія зьяўляецца сябрам Міжамэрыканскай дамовы ўзаемнай дапамогі, а таксама сябрам Арганізацыі амэрыканскіх дзяржаў. Ня так даўно Бразылія пачала надаваць высокі прыярытэт дачыненьням са сваімі паўднёва-амэрыканскімі суседзямі й увайшла ў Амазонскі пакт, Асацыацыю лацінаамэрыканскай інтэграцыі і Мэркасур. Разам з Аргентынай, Чылі і ЗША, Бразылія адзін з гарантаў пэруанска-эквадорскага мірнага працэсу, а таксама Бразылія пасылала сваіх жаўнераў у складзе войскаў ААН, каб забясьпечыць спакой у Бэльгійскім Конга, на Кіпры, Мазамбіку, Анголе, Усходнім Ціморы. У 2004—2005 гадох уваходзіла ў склад Савету бясьпекі ААН. Зараз прэтэндуе на ўваход на пастаяннай аснове разам зь Індыяй, Нямеччынай, Японіяй, ПАР.
Адкрытым пытаньнем бразыльскай замежнай палітыкі ёсьць некалькі неўрэгуляваных памежных справаў з Уругваем.
[рэдагаваць] Узброеныя сілы
Бразылія мае найбольшыя ў Лацінскай Амэрыцы ўзброеныя сілы, якія з 1999 году падзяляюцца на тры роды войскаў. Поўная колькасьць войскаў складае 317 тыс. чалавек. У войска прызываюцца мужчыны ва ўзросьце 19 гадоў. Фінансаваньне дастаткова нізкае — толькі $9,9 млрд (1,1% СУП) у 2005 годзе. Але ў 2007 годзе прэзыдэнт Бразыліі, абяцаў адрадзіць ВПК і значна павялічыць асігнаваньні на войска. Адраджэньне ВПК, па ягоных словах, надасьць Бразыліі іншы ўзровень успрыманьня Бразыліі ў сьвеце. Напрыканцы 90-х гадоў ХХ стагодзьдзя ВПК Бразыліі прыносіў дастаткова вялізны кавалак прыбытку краіны, але за пераходны час, пасьля паразы вайсковай дыктатуры, стаўся неканкурэнтназдольным. Былі спыненыя шматлікія вайсковыя праграмы. Зараз паціху іх пачынаюць адраджаць. У тым ліку зь мінулага году адрадзілі праграму будаўніцтва атамнага падводнага чоўна.
Бразылія ў сваім складзе мае наземныя ўзброеныя сілы, марскі флёт (Marinha do Brasil) у складзе якога паветраныя сілы й марская пехота (Corpo de Fuzileiros Navais) а таксама паветраныя сілы (Forca Aerea Brasileira). Бразылія праводзіла праграму стварэньня ядзернае зброі, але па прыходзе да ўлады грамадзянскае ўлады праграмы была зачынена.
[рэдагаваць] Геаграфія
Тэрыторыя Бразыліі займае амаль палову Паўднёвай Амэрыкі. На ўсходзе амываецца Атлянтычным акіянам.
Агульная даўжыня мяжы 22 452 км. Зь іх — узьбярэжжа 7491 км. Даўжыня межаў з суседнімі краінамі:
- Аргентына 1223 км
- Балівія 3400 км
- Вэнэсуэла 2220 км
- Гаяна 1119 км
- Калюмбія 1643 км
- Парагвай 1290 км
- Пэру 1560 км
- Сурынам 597 км
- Уругвай 985 км
- Француская Гвіяна 673 км
Найвышэйшым шчытом Бразыліі зьяўляецца Пік да Нэбліна — 3014 м н.у.м.
Найдаўжэшай ракой Бразыліі зьяўляецца Амазонка, таксама вялікімі рэкамі зьяўляюцца:
[рэдагаваць] Рэлігія
- 74% насельніцтва вызнае каталіцтва (прыкладна 139 мільёнаў)
- 15,4% (прыблізна 28 мільёны) вызнае пратэстанцтва
- 7,4% (прыблізна 12 мільёны) называюць сабе атэістамі
- 1,3% (прыблізна 2,2 мільёны) вызнаюць спірытызм
- 0,3% вызнаюць традыцыйныя афрыканскія рэлігіі
- 1,7% вызнаюць іншыя рэлігіі. У тым ліку Сьведкі Яговы (1 100 000), Сьвятых Апошніх дзён (600 000), будызм (215 000), юдаізм (150 000) і іслам (27 000).
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
Бразылія — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
| Краіны Паўднёвай Амэрыкі | |
|---|---|
 |
Аргентына · Балівія · Бразылія · Вэнэсуэла · Гаяна · Калюмбія · Панама · Параґвай · Пэру · Сурынам · Уруґвай · Чылі · Эквадор |
| Залежныя тэрыторыі: Аруба (Нідэрлянды) · Фальклендзкія выспы (Вялікабрытанія) · Француская Ґвіяна · Нідэрляндзкія Антылы · Паўднёвая Георгія і Паўднёвыя Сэндвічавыя выспы (Вялікабрытанія) |
