Альжыр
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
| الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية | |||||
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: Ад людзей і для людзей | |||||
![]() |
|||||
| Афіцыйная мова | арабская | ||||
| Сталіца | Альжыр | ||||
| Найбуйнейшы горад | Альжыр | ||||
| Урад | Прэзыдэнцкая рэспубліка Абдэлазіз Бутафліка Абдэлазіз Белхадэм |
||||
| Плошча - Агульная - Адсотак вады |
11-е месца ў сьвеце 2 381 741 км² мізэрны |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2007) - Шчыльнасьць |
35-е месца ў сьвеце 33 190 000 36/км² |
||||
| СУП - Агульны (2006) - на душу насельніцтва |
196 месца ў сьвеце 253,4 млрд.$ 7 700 $ |
||||
| Валюта | Альжырскі дынар (DZD) |
||||
| Часавы пас | CET (UTC+1) | ||||
| Незалежнасьць ад Францыі |
1830 | ||||
| Дзяржаўны гімн | «Kassaman» | ||||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .dz | ||||
| Тэлефонны код | +213 | ||||
Альжы́р — другая паводле плошчы краіна ў Паўночнай Афрыцы[1]. Афіцыйная назва - Народная Дэмакратычная Рэспубліка Альжыр. Мяжуе з Тунісам на паўночным усходзе, Лібіяй на ўсходзе, Нігерам на паўднёвым усходзе, Малі і Маўрытаніяй на паўднёвым захадзе, а таксама Марока і некалькі кілямэтраў з Заходняй Сахарай на захадзе.
Альжыр уваходзіць у слад ААН, у Афрыканскі зьвяз і Арабскую Лігу.
[рэдагаваць] Гісторыя
- У старажытнасьці на тэрыторыі сучаснага Альжыра пражывалі старажытналівійскія плямёны. На ўзбярэжжы — фінікійскія калоніі.
- III—II стагоддзе да н. э. — дзяржава Нумідзія. У I стагоддзі да н. э. заваяваная Рымам і ў 47 да н. э. пераўтвораная ў рымскую правінцыю.
- V стагодзьдзе — прыбярэжная частка Паўночнай Афрыкі (уключаючы тэрыторыю сучаснага Альжыра) заваяваная вандаламі.
- VI стагоддзе — Візантыйцы выганяюць вандалаў.
- VII стагоддзе — уварваньне арабаў. Арабскі халіфат. Ісламізацыя (а ў наступным — і арабізацыя) краіны.
- 1518 — асцерагаючыся каланіяльнай экспансіі гішпанцаў, якія захапілі прыбярэжныя гарады, мясцовыя кіраўнікі звяртаюцца за дапамогай да турак. Альжыр у яго сучасных межах становіцца правінцыяй Асманскай імперыі, падзеленай на 3 бэйліка: Канстанціна, Ціцьцеры(Медэа) і Маскара (Оран). На ўзбярэжжы Алжыра квітнее пірацтва.
- 1711 — дасягнутая фактычная незалежнасць ад Турцыі.
- 1830 — пачатак французскай каланізацыі. Узброенае дужанне (напрыклад, паўстаньне Абд аль-Кадзіра) доўжыцца ледзь не да канца XIX стагодзьдзя. Лепшыя землі краіны засяляюць каланісты з Эўропы.
- 1848 — Альжыр абвешчаны тэрыторыяй Францыі, паасоблены на дэпартаменты на чале з прэфектамі і ўзначальваецца французскім генерал-губернатарам.
[рэдагаваць] XX стагодзьдзе
- Красавік 1940 — падчас Другой сусьветнай вайны пасля капітуляцыі Францыі перад гітлераўскай Нямеччынай Альжыр становіцца крыніцай сыравіны і харчы для Нямеччыны і Італіі.
- Лістапад 1942 — у Альжыры высаджаны ангельска-амерыканскі дэсант. У наступе на Туніс на баку саюзнікаў прымаюць удзел і французскія войскі, у значнай ступені ўкамплектаваныя альжырцамі, мараканцамі і жыхарамі інш. французскіх калоній у Афрыцы.
- 1954 — Фронт нацыянальнага вызвалення (ФНВ) пачынае вайну за незалежнасьць, якая прывяла да вялікіх ахвяр, лік якіх вагаецца, па розных адзнаках ад 300 тыс. да 1 мільёна. Вялікую дзель гэтага ліку складаюць мірныя жыхары. У верасні 1959 урад Францыі прызнаў права альжырцаў на самавызначэньне, аднак гэты ход быў сустрэты французскімі каланістамі і «правымі» у багнеты, двойчы ўладкоўваліся буйныя антыўрадавыя мецяжы з мэтай спыніць працэс перадачы палітычнай улады мясцоваму насельніцтву. Перагаворны працэс завяршыўся падпісаньнем 18 сакавіка 1962 дамоў аб спыненьні агню і самавызначэньні Алжыра шляхам рэферэндуму (Эвіянскія дамовы). Падчас рэферэндуму ў Альжыры яўка склала 91 %, за самавызначэньне Альжыра прагаласавала 99,7 % якія з'явіліся, а ў Францыі меркаваньня падзяліліся прыкладна пароўну, разам атрымалася 64 % «за». У адпаведнасьці з раней дасягнутымі дамоўленасьцямі ў 1964 Францыя вывяла свае войскі, да 1 ліпеня 1967 эвакуявалі ваенныя базы ў Сахары, у лютым 1968 эвакуявалі ваенна-марскую базу ў Мэрс-эль-Кэбіру. Эканамічныя актывы буйных французскіх кампаній у Альжыры, па літары Эвіянскіх дамоў, засталіся ў іх руках, хоць маёмасьць каланістаў была нацыяналізавана.
- Спробы створанай у 1961 ,якая пайшла ў падполле, ваенна-фашысцкай арганізацыі ОАС (па-француску: Organisation armee secrete) сарваць выкананьне дамоў шляхам масавага тэрору ў гарадах посьпеху не мелі. Падчас рэферэндуму 1 ліпеня 1962 пераважная большасьць альжырцаў выказалася за незалежнасьць, якая была неадкладна прызнаная ўрадам Францыі. Звыш мільёна эўрапейцаў і іх прыхільнікі з ліку мясцовых жыхароў у спешным парадку пакінулі краіну.
- Першы ўрад незалежнага Альжыра ўзначальвае лідэр ФНО Ахмед Бэн Бэла. У 1965 годзе адбыўся вайсковы пераварот, да ўлады прыходзіць Хуары Бумедзьен, міністр абароны і былы паплечнік Бэн Бэлы, які абвясьціў курс на будаўніцтва сацыялістычнай па ісце, але прагматычнай па духу эканоміка-палітычнай сістэмы, з улікам альжырскай спецыфікі і без арыентацыі на якія-нябудзь узоры. У краіне ўсталёўваецца аднапартыйная сістэма. У гэты перыяд адужэлі і пашырэлі сувязі паміж СССР і Альжырам, якія зарадзіліся яшчэ ў перыяд вайны за незалежнасьць Альжыра, які зараз лічыўся адным з саюзнікаў СССР, ідучым па «некапіталістычнаму шляху развіцьця». Наступныя 25 гадоў становяцца для Аьлжыра перыядам параўнальнай стабільнасьці.
Пасля сьмерці Бумедзьена разгарнулася дужанне паміж фракцыямі ў кіруючай партыі, і ў выніку краіну і партыю ўзначаліў кампрамісны кандыдат, Шадлі Бенджэдзід. У перыяд яго кіраваньня мовіліся ўсе эканамічныя недахопы папярэдняга прэзідэнта, і да канца 80-х краіна апынулася на грані эканамічнага калапсу. У 1986 і 1988 гадах мелі месца масавыя беспарадкі, выкліканыя пагаршэньнем якасці жыцьця, для ўтаймаваньня якіх прыйшлося прыцягваць войска.
У 1980-я гады адбыўся ідэалагічны паварот у рэлігійнай вобласці, альжырскае кіраўніцтва ў пошуках крыніц эканамічнай дапамогі ўзяло курс на супрацоўніцтва з кансерватыўнымі мусульманскімі краінамі, укладваючы значныя сродкі ў развіцьцё ісламскай інфраструктуры. Пры гэтым мясцовае духавенства ідэйна і фінансава пераарыентуецца на рэлігійныя цэнтры краін Персідскага заліва. У выніку адбываецца рэзкае ўзмацненьне фундаменталічных настрояў у асяроддзі духавенства і рэлігійных актывістаў. Фундаменталісты патрабуюць перабудовы грамадства па законах шарыяту і паслядоўна выступаюць супраць сьвецкіх улад, вінавацячы іх у адыходзе ад ісламу. Ва ўмовах нарастальнага эканамічнага і палітычнага крызісу ісламісты заявілі прэтэнзіі на ўладу з мэтай пабудовы тэакратычнай дзяржавы цалкам на аснове шарыяту і запаветаў карана.
У сьнежні 1991 — пасля таго, як становіцца ясна, што ў выніку першага раўнда першых шматпартыйных выбараў у краіне перамогу пачынае атрымліваць Ісламскі фронт выратавання, альжырскія вайскоўцы адмянілі другі раўнд, прымусілі прэзідэнта краіны Шадлі Бенджэдзіда сысьці ў адстаўку, усталявалі ваенны рэжым і забаранілі Ісламскі фронт выратавання. На гэта ісламісты адрэагавалі сыходам у падполле і тэрорам. Тактыка экстрэмістаў будавалася як на ўдарах па ваенна-паліцыянтам сілам і прадстаўнікам эліты, так і на запалохваньні насельніцтва. Буйнамаштабная грамадзянская вайна падоўжылася амаль дзесяцігоддзе, а асобныя стычкі назіраюцца па цяперашні час. За ўсе гады вайна панесла жыцьці звыш 100 тыс. чалавек, у асноўным ахвяры паказальных масавых распраў і тэрарыстычных актаў ісламісцкіх груповак. Дзяржаве была прычыненая велізарная эканамічная шкода. Толькі цьвёрдая лінія вайскоўца кіраўніцтвы Альжыра ў 1992—1999 гадах дазволіла збіць хвалю тэрору і прымусіла экстрэмістаў пайсці на перамовы аб нацыянальным прымірэньні. Да дужаньня з экстрэмістамі шырока прыцягвалася мясцовае насельніцтва ў форме атрадаў самаабароны. Гэта абцяжарвала дзеянні экстрэмістаў на шматлікіх тэрыторыях, забяспечвала іх палітычную ізаляцыю ад грамадства і вызваляла значныя сілы войска і спецпадраздзяленьняў для актыўных дзеяньняў. Вялікае значэньне надавалася ўсталяваньню кантролю над ісламскай інфраструктурай, паслядоўнаму выдаленьню з мячэцяў радыкальных імамаў, а таксама спыненьню каналаў вонкавага фінансаваньня як узброенага крыла экстрэмістаў, так і іх палітычных структур.
- Красавік 2004 — Пасля перамогі Абдэльазіза Буцефлікі на прэзідэнцкіх выбарах была абвешчаная частковая амністыя, па ўмовах якой мяцежнікам гарантавалася прабачэньне, калі яны добраахвотна здадуцца і раззброяцца.
- Верасень 2005 — На ўсенародным рэферэндуме ўхвалены ўрадавы праект «Хартыя за мір і згоду», які прадугледжвае амністыю былых чальцоў бандфармаванняў, якія спыняюць узброенае дужаньне з уладамі і жадаючых вярнуцца да мірнага жыцьця. Аднак найбуйнейшая ў краіне ісламісцкая групоўка «Салафісцкая група пропаведзі і джыхаду» (каля 1000 баявікоў), якая далучылася ў 2004 дзе міжнароднай тэрарыстычнай сеткі «Аль-Каіда», афіцыйна абвясьціла аб адмове ад удзелу ў гэтым праекце.
- Кастрычнік 2006 — лідэр «Салафісцкай групы пропаведзі і джыхаду» Абу Мусаб Абдель Вудуд заявіў аб пачатку «доўгатэрміновай вайны супраць інтэрасаў ЗША і Захаду ў рэгіёне Арабскага Магрыбу».
[рэдагаваць] Палітыка
[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел
|
|
[рэдагаваць] Геаграфія
На тэрыторыі Алжыра вылучаюць дзве геалагічныя вобласьці - платформенную Сахарскую, якая ўтварылася яшчэ ў дакембрыі, і складкаватую Атласкую, што ўтварылася падчас альпійскай складкаватасці.
Пустэльня Сахара займае 80 % тэрыторыі краіны і складаецца з асобных пяшчаных (Вялікі Заходні Эрг, Вялікі Ўсходні Эрг, Эрг-Ігідзі, Эрг-Шеш) і камяністых (плато Танезруфт, Цінгерт, Тадемаіт, Эль-Эглаб) пустэльняў. На паўднёва-усходзе алжырскай Сахары прыпаднята сугор'е Ахаггар, дзе знаходзіцца вышэйшая кропка Альжыра - гара Тахат (2906 м). Сугор'е Ахаггар, якое выйшла на паверхню 2 млрд гадоў таму, з'яўляецца метамарфічным падмуркам Сахарскай платформы. Са ўсіх бакоў сугор'е акружана ступеністымі плато Тассілін-Адджер, Тассілін-Ахаггар і горамі Муйдзір. Поўнач альжырскай Сахары ляжыць на 26 м ніжэй узроўня мора. Тут размешчана салёнае возера Шотт-Мельгір.
На поўначы Альжыра раўналежна адзін-аднаму працягваюцца хрыбты Атласа - Телль-Атлас і Сахарский Атлас, падзеленыя Высокімі плато і масівамі, прарэзанымі глыбокімі цяснінамі. Альпійскі ўзрост Атласкіх гор абумовіў іх высокую сейсмічнасць. Апошні разбуральны землятрус тут адбылося ў 2003 г. Наступствы землятрусаў асабліва катастрафічныя, улічваючы, што на вузкай паласе ўзбярэжжа і перадгор'яў Телль-Атласа пражывае 93 % насельніцтвы краіны.
Нетры Альжыра багатыя нафтай, газам, рудамі чорных і каляровых металаў.
Клімат Альжыра субтрапічны міжземнаморскі на поўначы і трапічны пустынны ў Сахары. Зіма на ўзбярэжжы цёплая дажджлівая (12° З у студзені), у горах прахалодная (2-3 тыдні ляжыць сьнег), у Сахары залежыць ад часу сутак (уначы ніжэй 0° З, днём 20° З). Лета ў Альжыры смажаніна і сухое. Гадавая колькасьць ападкаў ад 0-50 мм у Сахары да 400-1200 мм у Атласкіх горах.
Усе рэкі Альжыра ўяўляюць сабой часавыя вадацёкі (уэды), якія запаўняюцца ў сезон дажджоў. Рэкі крайняй поўначы краіны ўпадаюць у Міжземнае мора, астатнія - губляюцца ў пясках Сахары. Яны выкарыстоўваюцца для абрашэньня і водазабеспячэньня, для чаго на іх пабудаваныя вадасховішчы і ГЭС. Найбуйнейшая рака - Шеліфф (700 км). Катліны азёр (себхі) таксама запаўняюцца ў дажджлівы перыяд, а ўлетку перасыхаюць і пакрываюцца салянай скарынкай таўшчынёй да 60 гл. У Сахары ў раёнах вялікіх запасаў падземных вод размешчаныя найбуйнейшыя аазісы.
Расліннасць міжземнаморскага ўзбярэжжа прадстаўленая жорсткалістнымі вечназялёнымі дрэвамі і хмызнякамі. У горах Атласа растуць лясы з коркавага і каменнага дуба, алепскай хвоі, ядлоўца, туі, атласкага кедра і лістападных парод дрэў. Да вышыні 500 м выгадоўваюць аліўкі і фісташкі. Расліннасьць Сахары вельмі бедная і прадстаўленая ў асноўным эфемерами і салянкамі.
Жывёльны мір бедны, бо ў значнай ступені знішчаны чалавекам. У лясах Атласа захаваліся зайцы, кабаны і макакі, у Сахары - гепарды, шакалы, гіены, генетты, лісіцы фенек, газэлі, антылопы-аддакс, драпежныя птушкі, дробныя грызуны, змеі, яшчаркі, чарапахі, з бесхрыбтовых - саранча, скарпіёны, фалангі, скалапендры.
[рэдагаваць] Эканоміка
Эканоміка Альжыра грунтуецца на здабычы вуглевадароднай сыравіны, таксама развітыя сельская гаспадарка, здабыча морапрадуктаў.
[рэдагаваць] Паказчыкі
У 2005 рост ВУП склаў 5,8% (2004 - 5,2%, 2003 - 6,9%). ВУП на душу насельніцтва ў 2005 - $2,8 тыс. (па парытэту - $7,2 тыс.). У 2003-2005 узровень беспрацоўя знізіўся з 24% да 15%. Інфляцыя у 2005 - 3,3%. Аб'ём экспарта ў 2005 - $44,4 млрд., імпарта - $20 млрд. Прафіцыт дзяржбюджэту ў 2005 склаў 9% ВУП.
[рэдагаваць] Чалецтва ў міжнародных эканамічных арганізацыях
Альжыр з'яўляецца чальцом АПЕК, СГА, Афрыканскага зьвяза. У верасьні 2005 атрымаў статут асацыяванага чальца Эўрапейскага зьвяза.
[рэдагаваць] Нафтавая і газавая галіны
Альжыр займае пятае месца ў міры па аб'ёме запасаў прыроднага газу і з'яўляецца другім па велічыні сусьветным экспарцёрам гэтага выгляду сыравіны. Асноўны гулец на гэтым рынку — дзяржаўная нафтагазавая кампанія Sonatrach, даючая каля 30 % ВНП краіны.
Па запасе нафты Альжыр займае 14-е месца ў сьвеце.
[рэдагаваць] Іншыя карысныя выкапні
У Альжыры маюцца значныя радовішчы жалеза, цынку, свінцу, медзі, мыш'яку, ртуці, фасфатаў.
[рэдагаваць] Сельская гаспадарка
Развіта гадоўля пшаніцы, аўса, а таксама садавіны, у прыватнасьці цытрусавай, і гародніны.
[рэдагаваць] Марская здабыча
Лоўля рыбы і морапрадуктаў больш 20 тысяч тон у год.
[рэдагаваць] Дэмаграфія
Карэннае насельніцтва Альжыра — альжырцы, якія складаюцца з арабаў і блізкіх ім па культуры бербераў. Па вонкавым абліччы ажырцы, як правіла, людзі сярэдняга росту, асмуглыя, чарнавалосыя, з чорнымі вачамі і падоўжанай формай асобы міжземнаморскага тыпу. Пражывае значная колоькасьць чаркесаў.
Большасць альжырцаў (4/5) лічаць роднай арабскую мову, астатнія — берберскія дыялекты. Берберскае насельніцтва пераважае сярод горцаў Атласа і ў аазісах Сахары (кабілы, шавийя, туарэгі), прычым нярэдка берберы ў роўнай ступені добра валодаюць роднай і арабскай мовай. Людзі, якія атрымалі адукацыю або тыя,хто працаваў за мяжой, як правіла, акрамя роднага добра ведаюць францускую мову. Гутарковая форма французскай мовы шырока распаўсюджаная ў гарадах. Хоць выкарыстаньне французскай мовы значна скарацілася ў параўнаньні з каланіяльнымі часамі канца XIX — сярэдзіны XX стагодзьдзяў, француская мова у Альжыры (а таксама ў суседніх Тунісе і Марока) па-ранейшаму застаецца асноўнай мовай дзелавых зносін і гандлю і пакуль не саступае гэтых пазіцый ангельскай. Пры гэтым курс афіцыйнага ўрада накіраваны на паступовую арабізацыю ўсіх сфер жыцця краіны. На літаратурнай арабскай мове ў цяперашні час выдаюцца дзяржаўныя дакументы, кнігі, часопісы, газэты. Малаважную частку насельніцтва складаюць грамадзяне замежных дзяржаў, занятыя на часавай працы ў якасці спецыялістаў. Яны, як правіла, таксама размаўляюць на французскай мове.
Пераважная большасьць альжырцаў — мусульмане суніцкага толку. У канцы XIX — пачатку XX стагодзьдзяў значную частку насельніцтва тады яшчэ Французскага Альжыра складалі даволі ўплывовыя ў культурным і эканамічным плане нямусульманскія групы франкамоўных еўрапейцаў і габрэяў, якія атрымалі назву франкаальжырцы (па-французску пье-нуар). Складаючы некалі да 15 % насельніцтвы краіны, большасць франкаальжырцев, а таксама сімпатызавалых ім афранцужаных мусульман-харкі былі вымушаныя масава пакінуць краіну пасля вайны за незалежнасьць, рэпатрыяваўшыся у асноўным ва Францыю.
[рэдагаваць] Рэлігія
[рэдагаваць] Культура
Складаны характар нацыянальнай культуры Альжыра перадае формула дзеяча альжырскай культуры шэйха Бэн Бадіса: «Альжырскі народ — арабскі па мове, берберскі па паходжаньні, мусульманскі па рэлігіі». Культура альжырскага народа складалася на працягу шматлікіх стагодзьдзяў як вынік узаемадзеяньня і ўзаемаўплывы арабскіх і берберскіх плямёнаў, лаціна-пунічных элементаў даарабскага часу і развітай араба-ісламскай цывілізацыі эпохі халіфата , носьбітаў іспана-маўританскай (андалускай) культуры маўраў і турэцкіх заваёўнікаў. Да цяперашняга часу ўсе гэтыя кампаненты ў асноўным ужо зліліся ў адзіны сплаў. Але некаторыя з іх дагэтуль захавалі сваю спецыфіку.
Напрыклад, гэта ставіцца да традыцый берберскага фальклору і геаметрычнага арнаменту, арабскай паэзіі і эпасу бедуінскіх плямёнаў, андалускага і турэцкай спадчыны ў архітэктуры і музыцы . Акрамя таго, на фармаваньне альжырскай культуры значны ўплыў апошнія паўтара стагодзьдзі аказвала культура Францыі . З гэтай прычыны, асобы, якія атрымалі адукацыю на францускай мове, яшчэ ў 60-х гадах складалі большасьць інтэлігенцыі Алжыра, а франкамоўная літаратура альжырцаў дагэтуль неад'емная частка іх нацыянальнай літаратуры.
[рэдагаваць] Культура ў вёсцы
У матэрыяльнай культуры альжырцаў своеасабліва спалучаюцца традыцыі і сучаснасьць. Традыцыйныя сельскагаспадарчыя прылады мала змяніліся з эпохі арабскай заваёвы: драўляныя саха і вілы, матыка, серп, у якасьці цяглавай сілы выкарыстоўваюцца аслы і вярблюды . У самакіравальных гаспадарках , сельскагаспадарчых кааператывах, а таксама ў сучасных гаспадарках уласнага сектара шырока ўжываюцца трактары , камбайны і іншая сучасная тэхніка .
Звычайная альжырская вёска — бязладная навала маленькіх хат. Хата селяніна, як правіла, глінабітны, а ў горах — каменны, з плоскім дахам, на якой ёсьць адтуліна для дыму ад агменю, складзенага з каменя. Жыллё звычайна складаецца з двух пакояў: у адной ядуць і спяць, у іншы рыхтуюць ежу. Уваход у хату вядзе з унутранага панадворка, дзе ўтрымоўваецца быдла. Мэблі ў такіх хатах, акрамя маленькага століка, няма, уся сям'я есць і спіць на падлозе.
[рэдагаваць] Культура ў горадзе
Такое змешваньне стыляў характэрна і для гараджан, якія нядаўна перасяліліся з вёскі. Большасьць мужчын у гарадах носяць эўрапейскую адзежу . У пажылых людзей яна нярэдка спалучаецца з чырвонай фескай . Жанчыны-гараджанкі па большай частцы носяць традыцыйнае белае покрыва «хаік» і «лааджар» — белая хустка, вышытая белымі жа ніткамі або абабітая карункамі, які зачыняе ніжнюю частку асобы да вачэй. На ўсходзе краіны жанчыны носяць чорнае покрыва. Часам і то і іншае спалучаецца з эўрапейскай сукенкай і абуткам.
Нярэдка на вуліцах вялікіх гарадоў можна бачыць характэрную карціну — маці і дачка, якія ўвасабляюць сабой учорашні і сённяшні дзень Альжыра.У маці твар закрыты, постаць захутаная ў покрыва, на нагах туфля без заднікаў, далоні і ступні выфарбаваныя хной . Дачка ідзе зь адкрытым тварам, яна відавочна карыстаецца эўрапейскай касметыкай і апранутая па апошняй францускай модзе .
[рэдагаваць] Спорт
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
Альжыр — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў


