Эрытрэя

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Эрытрэя
тыгр. ሃገረ ኤርትራ
араб. دولة إرتري
анг.
State of Eritrea
Сьцяг Эрытрэі Герб Эрытрэі
(Сьцяг) (Герб)
Нацыянальны дэвіз: няма
Дзяржаўны гімн
«ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ»
Месцазнаходжаньне Эрытрэі
Афіцыйная мова тыгрынья[1][2], арабская[1][2] і ангельская[2]
Сталіца Асмара
Найбуйнейшы горад Асмара
Форма кіраваньня Часовы ўрад
Ісаяс Афэвэркі
Плошча
 • агульная
 • адсотак вады
101-е месца ў сьвеце
117 600 км²
нязначны
Насельніцтва
 • агульнае (2012)
 • шчыльнасьць
107-е месца ў сьвеце
6 233682
43,1/км²
СУП
 • агульны (2012)
 • на душу насельніцтва
Сьпіс краінаў паводле СУП
$4.396 млрд
$776
Валюта Накфа (ERN)
Часавы пас EAT (UTC+3)
Незалежнасьць
 — ад Этыёпіі

24 траўня 1993
Дамэн верхняга ўзроўню .er
Тэлефонны код +291

Эрытрэ́я (ад італьянскай формы грэцкага слова ΕΡΥΘΡΑΙΑ (Erythraîa), якое паходзіць ад грэцкай назвы Чырвонага мора; тыгрынья: ሃገረ ኤርትራ, па-арабску: دولة إرتري, па-ангельску: State of Eritrea) — краіна ў паўночна-ўсходняй Афрыцы. Мяжуе з Суданам на захадзе, Этыёпіяй на поўдні і Джыбуці на паўднёвым усходзе. Краіна атрымала незалежнасьць толькі ў 1993 годзе ад Этыёпіі.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Разам з Джыбуці, Этыёпіяй, паўночнай часткі Самалі і ўзьбярэжжам Чырвонага мора Судану, Эрытрэя лічыцца найбольш верагодным месцам зямлі, вядомай старажытным эгіпцян, як Пунт, што азначае Боская зямля. Старажытныя жыхару Пунты мелі цесныя адносіны з фараонамі Эгіпту ў часы Сахуры і Хатшэпсута.

Палітыка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Кіраўніком дзяржавы і ўрада зьяўляецца прэзыдэнт. Паводле канстытуцыі кожныя 5 год абіраецца парлямэнт. З чэрвеня 1993 году прэзыдэнтам краіны зьяўляецца Ісаяс Афэвэркі. Выбары прэзыдэнта дагэтуль не праводзіліся, дата найбліжэйшых выбараў ня вызначана. Заканадаўчы орган — аднапалатная Нацыянальная асамблея, у якую ўваходзяць 150 дэпутатаў, прызначаных у траўні 1997 году. Выбары былі заплянаваны на сьнежань 2001 году, але затым адкладзеныя на нявызначаны час.

У Эрытрэі легальна дзейнічае толькі адная партыяНародны фронт за дэмакратыю і справядлівасьць, кіраўніком якой зьяўляецца дзейны прэзыдэнт Ісаяс Афэвэркі.

Геаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Геаграфія Эрытрэі
Горы ў Эрытрэі

Эрытрэя ёсьць краінай у паўночна-ўсходняй Афрыцы. На ўсходзе яна абмываецца Чырвоным морам, мяжуе з Джыбуці, Этыёпіяй і Суданам. Большая частка тэрыторыі краіны ляжыць на Эрытрэйскім плято Этыёпскага нагор’я. На паўднёвым усходзе знаходзіцца ўпадзіна Афар. Плошча тэрыторыі складае 121,3 тысяч км2. Сталіца — горад Асмара.

Эканоміка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Эканоміка Эрытрэі перажыла значны рост у апошнія гады, пра што сьведчыць павелічэньне СУП у кастрычніку 2012 году на 7,5 % ў параўнаньні з 2011 годам[3]. Асноўным чыньнікам нядаўняга росту эканомікі краіны зьяўляецца пачатак распрацоўкі здабычы золата і срэбра ў шахце Біша і вытворчасьць цэмэнту на цэмэнтавым заводзе ў Масаве[4].

Дэмаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Паводле ўрадавых зьвестак у Эрытрэі налічваецца дзевяць этнічных групаў[5]. Пры гэтым грамадзства краіны зьяўляецца этнічна неаднастайным. Незалежны перапіс праведзены ніколі не быў, аднак лічыцца, што народнасьць тыграі складе каля 55% ад усяго насельніцтва краіны. Другой паводле колькасьці насельніцтва зьяўляецца народнасьць тыгрэ, якая складае каля 30% насельніцтва. Гэтыя народнасьці складаюць асноўную частку пераважна сэміцкамоўнага насельніцтва. Большая частка астатняга насельніцтва належыць да іншых афраазіяцкіх моўных супольнасьцяў.

Рэлігія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Паводле некаторых зьвестак іслам і хрысьціянства спавядаюць амаль роўная колькасьць людзей.

Транспарт[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Чыгуначны тунэль на Эрытрэйскім плято

Рух на аўтамабільных дарогах правабаковы. Дзейныя міжнародныя правы кіроўцы. Варта адзначыць, што ў некаторых абласьцёх рух ноччу забаронены.

Культура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Культура Эрытрэі ў значнай ступені вызначаецца становішчам краіны на ўзьбярэжжы Чырвонага мора. Адной з самых вядомых частак культуры краіны зьяўляецца кававая цырымонія[6].

Спорт[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Футбол і роварны спорт зьяўляюцца найбольш папулярнымі відамі спорту ў Эрытрэі.

Дачыненьні зь Беларусяй[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дыпляматычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Дзяржавай Эрытрэя былі ўсталяваныя 11 верасьня 1998 году. Аднак, візыты на вышэйшым і высокім узроўнях не ажыцьцяўляліся. Дамова-прававая база двухбаковых адносінаў адсутнічае. У 2004 годзе тавараабарот быў сфармаваны беларускім экспартам, продаж шынаў, на суму толькі ў 56 тысячаў даляраў ЗША.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ge'ez.svg Гэты артыкул зьмяшчае тэкст з выкарыстаньнем этыёпскае пісьмовасьці.
Без падтрымкі дадзенага віду пісьмовасьці замест ейных знакаў на Вашай прыладзе адлюстроўвацьмуцца пытальнікі, квадраты або іншыя сымбалі.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Эрытрэясховішча мультымэдыйных матэрыялаў