Руанда
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
| Repubulika y'u Rwanda République du Rwanda Republic of Rwanda Рэспубліка Руанда |
|||||
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: "Ubumwe, Umurimo, Gukunda Igihugu" (Адзінмтва, Праца, Патрыятызм) | |||||
 |
|||||
| Афіцыйная мова | руанда, француская, ангельская | ||||
| Сталіца | Кігалі | ||||
| Найбуйнейшы горад | Кігалі | ||||
| Урад | рэспубліка Пол Канамэ Бернард Макуза |
||||
| Плошча - Агульная - Адсотак вады |
147-е месца ў сьвеце 26 798 км² 5,3 |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2005) - Шчыльнасьць |
83-е месца ў сьвеце 8 128 533 343/км² |
||||
| СУП - Агульны (2005) - на душу насельніцтва |
130 месца ў сьвеце 11,24 млрд.$ 1 300 $ |
||||
| Валюта | Руандыйскі франк (RWF) |
||||
| Часавы пас - улетку |
DST (UTC+2) +2 (UTC+2) |
||||
| Незалежнасьць ад Бэльгіі |
1 ліпеня 1962 | ||||
| Дзяржаўны гімн | ««Rwanda nziza»» | ||||
| Аўтамабільны знак | RWA | ||||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .rw | ||||
| Тэлефонны код | +250 | ||||
 |
|||||
Руа́нда, Рэспубліка Руанда – невялікая краіна ў Цэнтральнай Афрыцы. Мяжуе з Дэмакратычнай Рэспублікай Конга, Танзаніяй, Угандай і Бурунды. Паверхня краіны мае складаны, узвышаны характар. “Руанда” на мясцовых мовах азначае “краіна тысячы гор”. Шчыльнасьць насельніцтва Руанды адна з самых вялікіх у Афрыцы.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
- 1890 год – згодна з Брусэльскай канфэрэнцыяй Руанда перайшла пад пратэктарат Нямеччыны.
- 1899 год – уладары тутсі прызналі нямецкую ўладу, захаваўшы мясцовую аўтаномію.
- 1915 год – пад час Першай Сусьветнай вайны тэрыторыя Руанды захоплена бэльгійскімі войскамі, якія ўварваліся з тэрыторыі Конга.
- 1918 год – згодна з рашэньнем Лігі Нацый Руанда стала пратэктаратам Бэльгіі. Тутсі захавалі свае прывілеі. Актывізавалася каталіцкая царква.
- 1959 год – паўстаньне хуту супраць караля тутсі. Вайсковыя дзеяньні прывялі да забойстваў дзесяткаў тысяч тутсі.
- 1960 год – скасаваньне манархіі ў Руандзе. Большасьць месцаў у парлямэнце заняла каталіцка-нацыяналістычная партыя Пармэхуту.
- 1 ліпеня 1962 года – атрыманьне незалежнасьці.
- 1973 год – пераварот, у выніку якога да ўлады прыйшоў міністар абароны Жувеналя Хаб’ярымана.
- 1988 – 1990 г.г. - скасаваньне аднапартыйнай сыстэмы.
- 1990 год – эмігранты тутсі на тэрыторыі Уганды аб’ядналіся ў вайсковую групоўку “Руандыйскі патрыятычны фронт. У зьнешняй палітыцы яна кіравалася на ЗША і Вялікабрытанію. 1 кастрычніка адбылася ўварваньне з тэрыторыі Уганды. Вайсковыя дзеяньні млява вяліся на працягу трох гадоў, скончыліся падпісаньнем мірнага пагадненьня (якое часта ігнаравалася).
- 1994 - 1997 год – генацыд у Руандзе. Вайсковыя дзеяньні паміж урадавымі войскамі і эктрэмістамі хуту.
- 2005 год – вайсковыя групоўкі абвясьцілі аб спыненьні ўзброенай барацьбы.
[рэдагаваць] Палітыка
[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел
Руанда падзелена на 5 прэфэктураў, якія ў сваю чаргу дзеляцца на акругі.
[рэдагаваць] Геаграфія
Паверхня краіны ў асноўным гэта горы. Самая вялікая кропка краіны – гара Карысімбі (4 507 м).
[рэдагаваць] Эканоміка
Руанда адна з самых бедных краінаў сьвету. Эканоміка зруйнаваная этнічнымі войнамі. Асноўнымі гандлёвымі партнёрамі краіны зьяўляецца Бэльгія, Германія, ЗША. Зьнешняя запазычанасьць складае 1,03 млрд. даляраў ЗША.
Экспарт Руанды складаецца з экспарту кавы, гарбаты. Даўжыня аўтамабільных дарогаў складае 8,1 тыс. км. Чыгунка адсутнічае.
[рэдагаваць] Дэмаграфія
88% насельніцтва складаецца з прадстаўнікоў хуту, астатнія тутсі (11%), і пігмеі (1%). Большасьць вернікаў хрысьціяне (86%), мусульмане (14%).
Сярэдняя працягласьць жыцьця мужчынаў – 41 год, жанчынаў 43 гады. Нараджальнасьць на 1000 чалавек – 34,8 немаўлятаў, сьмяротнасьць на 1000 чалавек – 21 сьмерць.
[рэдагаваць] Культура
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
