Кітай
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: няма | |||||
 |
|||||
| Афіцыйная мова | кітайская (на большасьці тэрыторыі — путунхуа, у Ганконгу і Макаў выкарыстоўваецца кантонскі дыялект) | ||||
| Сталіца | Пэкін | ||||
| Найбуйнейшы горад | Шанхай | ||||
| Урад
Прэзідэнт
|
Ху Цзінь Тао |
||||
| Плошча - Агульная - % вады |
4-е месца ў сьвеце 9.596.960 км² 2,8 |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2005) - Шчыльнасьць |
1-е месца ў сьвеце 1.315.844.000 140/км² |
||||
| СУП - Агульны (2005) - на душу насельніцтва |
2 месца ў сьвеце $8.158 більёна $6.200 |
||||
| Валюта | Рэнмінбі (RMB¥) |
||||
| Часавы пас - улетку |
+8 (UTC) +8 (UTC) |
||||
| Незалежнасьць - Ад Японіі |
1946 |
||||
| Дзяржаўны гімн | «Марш добраахвотнікаў» | ||||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .cn | ||||
| Тэлефонны код | ++86 |
||||
 |
|||||
Кіта́й, Кіта́йская Наро́дная Рэспу́бліка (па-кітайску: 中国 ці 中华人民共和国 
Zh-Zhonghua renmin gongheguo.ogg ) — краіна ў Паўночна-ўсходняй Азіі, якая мяжуе з 14 краінамі — Аўганістанам, Бутанам, В'етнамам, Індыяй, Казахстанам, КНДР, Кыргыстанам, Лаосам, Манголіяй, М'янмай, Нэпалам, Пакістанам, Расеяй, Таджыкістанам. Кітай мае найбуйнейшае у сьвеце насельніцтва.
- Нацыянальная валюта — юань, у спэцыяльным адміністрацыйным раёне Сянган (Ганконг) — ганконгскі даляр.
Да Кітая належаць спэцыяльныя адміністрацыйныя раёны Сянган (Ганконг) і Макао, а таксама востраў Тайвань. Тайвань зьяўляецца фактычна незалежнай дзяржавай (абвешчана г. зв. Кітайская Рэспубліка — 中華民國), але ягоная незалежнасьць не прызнаная на міжнародным узроўні. Рэспубліка Беларусь афіцыйна падтрымлівае палітыку адзінага Кітая і мае дыпляматычныя дачыненьні толькі з КНР.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
- Асноўны артыкул: Гісторыя Кітая
[рэдагаваць] Геаграфія
Кітай — чацьвёртая краіна ў сьвеце паводле плошчы (пасьля Расеі, Канады і ЗША), якая мае вялікую разнастайнасьць кліматаў і ляндшафтаў. На ўсходзе, уздоўж берагоў Жоўтага мора і Ўсходне-Кітайскага мора знаходзяцца прасторныя алювіяльныя раўніны, вельмі шчыльна населеныя; берагі Паўднёва-Кітайскага мора больш гарыстыя, і на поўдні Кітая пераважаюць узгоркі і невысокія горныя ланцугі. У цэнтры знаходзяцца дэльты двух галоўных рэк Кітая — Хуанхэ і Яндзы (Чандзян). Іншыя буйныя рэкі — Сідзян, Мэконг, Брахмапутра і Амур.
На захадзе знаходзяцца Гімалаі з найвышэйшым пунктам у Кітаі (і сьвеце) — Джамалунгмай (Эвэрэстам), высокімі плато і арыднымі ляндшафтамі, такімі як пустыні Такламакан і Гобі. З-за працяглых засух, а таксама, магчыма, з-за няправільных мэтадаў земляробства, увесну ў Кітаі часта здараюцца пыльныя буры. Паводле кітайскага Агенцтва аховы навакольнага асяродзьдзя, пустыня Гобі стала галоўнай крыніцай пыльных бураў, якія закранаюць Кітай і іншыя краіны — Карэю і Японію.
[рэдагаваць] Эканоміка
КНР характарызуе сваю гаспадарку як сацыялістычную рынкавую эканоміку. Пачынаючы ад 1978 г., пачалося рэфармаваньне кітайскай эканомікі ў бок рынкавай арыентацыі, але пад шчыльным дзяржаўным кантролем.
Валавы ўнутраны прадукт КНР у 2003 г. склаў 1,58 трыльёна долараў ЗША паводле наміналу (6 месца ў сьвеце) і 6,45 трыльёны паводле парытэту пакупнічай здольнасьці (2 месца).
Дзякуючы стабільна высокім тэмпам росту эканомікі (7 – 8% штогод, 9,1% у 2003 г.) і нізкаму кошту працоўнай сілы (0,86 долл. США ў сярэднім), КНР зьяўляецца сёньня бадай што найпрывабнейшай краінай для інвэстыцыяў і адным з найбуйнейшых вытворцаў прамысловай прадукцыі. Паводле некаторых ацэнак, адмова ад таннага імпарту з КНР выкліча падвышэньне гадавых тэмпаў інфляцыі ў ЗША на 0,5-1 працэнтных пункта.
[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел
22 правінцыі (省), 5 аўтаномных раёнаў (自治区), 4 горада цэнтральнага падчынення (直辖市), 2 адмысловых адміністрацыйных раёна (特别行政区).
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
Кітай — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
| Краіны Азіі |
|---|
| Азэрбайджан | Аман | Армэнія | Аўганістан | Банґлядэш | Бахрэйн | Брунэй | Бутан | Віетнам | Грузія | Емэн | Злучаныя Арабскія Эміраты | Ізраіль | Інданэзія | Індыя | Ірак | Іран | Казахстан | Камбоджа | Катар | Кіпр | Кітай | Кувэйт | Кыргыстан | Лаос | Лібан | Малайзія | Мальдыўскія выспы | Манголія | М'янма | Нэпал | Пакістан | Паўднёвая Карэя | Паўночная Карэя | Расея | Рэспубліка Кітай (Тайвань) | Саудаўская Арабія | Сынґапур | Сырыя | Таджыкістан | Тайлянд | Туркмэністан | Турцыя | Тымор-Лешці | Узбэкістан | Філіпіны | Шры-Ланка | Эгіпет | Японія | Ярданія |
| Непрызнаныя тэрыторыі: Абхазія | Ганконґ | Курдыстан | Макао | Нагорны Карабах | Палестына |
