Брунэй

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.


(Сьцяг)	(Герб)

Нацыянальны дэвіз: Always in service with God's guidance

Афіцыйная мова малазійская мова

Сталіца

Бандар-Сэры-Бэгаван

Найбуйнейшы горад Бандар-Сэры-Бэгаван

Урад

султан

Абсалютная манархія
Хасанал Болкіях

Плошча
- Агульная
- % вады 172-я месца ў сьвеце
5765 км²
8,6%

Насельніцтва
- Агульнае (2009)
- Шчыльнасьць 174-е месца ў сьвеце
388 190
66/км²

СУП
- Агульны (2008)
- на душу насельніцтва 114-е месца ў сьвеце
$19,683 млрд
$50 116

Валюта Брунэйскі даляр (BND)

Часавы пас
- улетку (UTC+8)
(UTC+8)

Незалежнасьць
— абвешчаная — ад Вялікабрытаніі
1 студзеня 1984

Дзяржаўны гімн «Allah Peliharakan Sultan»

Аўтамабільны знак BRU

Дамэн верхняга ўзроўню

.bn

Тэлефонны код +673

Брунэ́й, Брунэй Дарусалам (па-малайску: Negara Brunei Darussalam, па-яванску: برني دارالسلام) — краіна (султанат) разьмешчаная ў Паўднёва-Ўсходняй Азіі, на паўночным узьбярэжжы выспы Барнэа. Брунэй мяжуе з Малайзіяй, знаходзіцца на ўзьбярэжжы Паўднёва-Кітайскага мора. Мяжуе з правінцыямі Малайзіі: Саварак і Сабах.

[рэдагаваць] Гісторыя

У 16 стагодзьдзі Брунэй быў магутнай дзяржавай, якая займала значную частку Барнэа і некаторых суседніх выспаў. Караблі Магелана былі тут у 1522 годзе. У 1839 годзе ангелец, які знаходзіўся на службе ў султана Дж. Брук узьняў паўстаньне і заваяваў землі на поўначы. Ад султана Брук атрымаў тытул «раджы». Пасьля кіраваньня «белых раджэй» паўночныя землі адышлі да Малайзіі. У 1888 годзе Брунэй стаў брытанскім пратэктаратам. У 1959 годзе пасьля некалькіх паўстаньняў Брунэй атрымаў аўтаномію, а ў студзені 1979 году была абвешчана незалежнасьць.

[рэдагаваць] Палітыка

Султан Брунэю Хасанал Болкіях

Брунэй — гэта канстытуцыйная манархія (султанат). Канстытуцыя абвешчана 29 верасьня 1959 году. Краінай кіруе султан, які адначасова зьяўляецца кіраўніком дзяржавы і старшынём ураду (цяпер ім зьяўлаецца Хасанал Болкіях з 6 кастрычніка 1967 году). Ён мае заканадаўчую і выканаўчую ўладу. Яму дапамагае рада саветнікаў. Адзінай дазволенай палітычнай партыяй зьяўляецца Аб’яднаная Народная партыя Брунэя. Брунэй уваходзіць у наступныя міжнародныя арганізацыі: ААН, ОПЭК, САЗ.

[рэдагаваць] Геаграфія

Краіна падзеленая на дзьве часткі на разьмешчаных на поўначы выспы Барнэа. Гэта нізінная тэрыторыя раўніннага кшталту. Толькі на поўдні пачынаюцца горы, дзе і знаходзіцца самы высокі пункт краіны — Паганпрык (1850 м). На ўсходнім узьбярэжжы цягнецца багна, астатняе ўзьбярэжжа раўніннае. У Брунэі існуе некалькі невялікіх рэк. Клімат краіны экватарыяльны, вільготны. З лістапада да сакавіка выпадае вялікая колькасьць ападкаў. 75% краіны займаюць экватарыяльныя лясы. На ўзьбярэжжы існуюць мангравыя зарасьнікі. Тэрыторыя краіны ўваходзіць у тэрыторыю жыхарства вялікай колькасьці відаў малпаў.

97% насельніцтва жыве ў больш вялікай заходняй частцы краіны, і толькі каля 10 000 чалавек жыве ў гарыстай усходняй частцы (акруга Тэмбуронг). Колькасьць насельніцтва краіны 372 000 чалавек, зь якіх 46 000 жыве ў сталіцы краіны Бандар-Сэры-Бэгаване. Асноўныя гарады краіны гэта: сталіца Бандар, порт Муара, цэнтар пераапрацоўкі нафты Сэрыя і Куала Белаіт.

[рэдагаваць] Эканоміка

Аснову эканомікі краіны складае здабыча нафты (каля 10 млн тон у год) і прыроднага газа (каля 12 млрд м³, экспарт якіх складае каля 99% валютных паступленьняў — каля 60% СУП). Дзякуючы вялікім радовішчам нафты і газа Брунэй займае адно зь першых месцаў у Паўднёва-Ўсходняй Азіі па ўзроўні жыцьця. Сельская гаспадарка слаба разьвіта, 80% харчаваньня краіна экспартуе. У наш час урад прадпрымае крокі па дывэрсыфікацыі эканомікі, стымулюючы разьвіццё банкаўскага сэктара і турыстычнага бізнэса.

[рэдагаваць] Дэмаграфія

Малайцы - 64%
Кітайцы - 20%
Іншыя - 6%

[рэдагаваць] Рэлігія

[рэдагаваць] Культура

[рэдагаваць] Спорт

	Гэта — накід артыкула па геаграфіі. Вы можаце дапамагчы Вікіпэдыі, напісаўшы яго.