Лаос

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.


(Сьцяг)	(Герб)

Нацыянальны дэвіз: ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ

Афіцыйная мова

Лао

Сталіца

Віенцьян

Найбуйнейшы горад Віенцьян

Урад

прэзыдэнт
прэм'ер-міністар

рэспубліка
Чумалі Саясон
Бунхан Варачыт

Плошча
- Агульная
- % вады 83-е месца ў сьвеце
236 800 км²
2

Насельніцтва
- Агульнае (2005)
- Шчыльнасьць 106-е месца ў сьвеце
5 859 000
25/км²

СУП
- Агульны (2005)
- на душу насельніцтва 129 месца ў сьвеце
12,547 млрд.$
2 124 $

Валюта Кіп (LAK)

Часавы пас
- улетку UTC (UTC)
+7 (UTC+7)

Незалежнасьць
ад Францыі 19 ліпеня 1949 года

Дзяржаўны гімн

«Pheng Xat Lao»

Аўтамабільны знак LAO

Дамэн верхняга ўзроўню

.la

Тэлефонны код +856

Лао́с (Lao, Sathalanalat Paxathipatai Paxaxôn Lao, Лаоская народна-дэмакратычная рэспубліка) — краіна якая не мае выхаду да мора ў Паўднёвва-Усходняй Азіі, разьмешчаная на паўвысьпе Індакітай. Сталіца Віенцьян (180 000 жыхароў), галоўная рака Мэконг. На поўначы мяжуе з М'янмай і Кітаем, на ўсходзе з Віетнамам, на поўдні з Камбоджай, на захадзе з Тайляндам.

Зьмест

1 Гісторыя
2 Палітыка
3 Адміністрацыйны падзел
4 Геаграфія
5 Эканоміка
6 Дэмаграфія
- 6.1 Этнічны склад насельніцтва
- 6.2 Рэлігія
7 Культура
8 Спорт
9 Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць] Гісторыя

[рэдагаваць] Палітыка

[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел

Лаос дзеліцца на 16 правінцый (ແຂວງ, кхоўэнгаў), 1 выдзелены горад (ນະຄອນຫລວງ, кампхенг накхон) і 1 спэцыяльная акруга (ເຂດພິເສດ, кхетпхісэт):

[рэдагаваць] Геаграфія

Лаос знаходзіцца на Індакітайскай паўвысьпе ў Паўднёва-Усходняй Азіі; зьяўляецца адзінай краінай рэгіёна, якая не мае выхаду да мора. Паверхня краіны амаль поўнасьцю пакрытая трапічнымі лясамі. Н апоўначы краю цягнуцца невысокія горы. Самай высокай кропкай краіны зьяўляецца гара Пхоў Біа (2 817 м). На паўночным усходзе узвышаныя тэрыторыі пераходзяць у пласкагор’е Урн. Рака Мэконг часткова зьяўляецца памежнай з Тайляндам.

Клімат краіны знаходзіцца пад уплывам мусонаў – ад канца траўня да канца лістапада цягнецца сэзон трапічных дажджоў, а ад сьнежня да красавіка сухі сэзон з высокай тэмпэратурай, кароткія вясна і восень выконваюць пераходныя пэрыяды паміж гэтымі сэзонамі.

Вялікіх гарадоў няма, сталіца налічвае толькі 180 000 жыхароў, іншыя крупныя гарады – Луанг-Прабанг (50 тыс.), Саванакхет (70 тыс.), Паксэ (90 тыс.).

З 1993 году ўрад вызначыў ахоўныя прыродныя зоны, якія складаюць 21% тэрыторыі краіны.

[рэдагаваць] Эканоміка

Лаос – слабаразьвітая краіна. 70% насельніцтва маюць прыбытак меней 2 даляраў у дзень, 80% жывуць у сельскай мясцовасьці. 45% СУП прыходзіцца на сельскую гаспадарку. Асноўная сельскагаспадарчая культура – рыс. Але ў апошнія гады пачаўся рост прамысловасьці. Рост эканомікі ў 2005 годзе склаў 7,2%, дэфіцыт бюджэту вырас да 9,9% СУП.

У горных раёнах гістарычна вырошчваецца опіюмны мак і вядзецца вытворчасьць гераіну.

[рэдагаваць] Дэмаграфія

Шэсьць мільёнаў жыхароў Лаосу разьмеркаваны нераўнамерна. Значная частка насельніцтва жыве ўздоўж ракі Мэконг, і вакол сталіцы. Горныя раёны на ўсходзе заселены мала.

У гарадах жыве меней трэці насельніцтва. У Віенцьяне і прыгарадах жыве каля 600 тыс чалавек.

[рэдагаваць] Этнічны склад насельніцтва

Нягледзячы на невялікае насельніцтва краіны, тут жыве вялікая колькасьць розных плямёнаў і народнасьцяў.

У Лаосе насельніцтва адрозьніваюць па раёнам іх пражываньня, а не па этна-лігвістычным адметнасьцям. Выдзяляюць тры наступныя групы народаў:

Лао Лум – жывуць на раўнінах, уздоўж вялікіх рэкаў і ў гарадах. В іх лік уваходзіць асноўны народ Лао і родных ім таі (тхаі ныа, тхаі чорныя, тхаі белыя, пхутхаі, юан), да гэтай групы адносяць 67% насельніцтва.

Лао Тхэнг – жывуць на халмах і невысокіх гарах, да іх адносяць шмат плямёнаў, і яны складаюць 22% насельніцтва. Іх лічаць старажытным насельніцтва Лаосу, на сьвятах лаосцы даюць ім сымбалічную даніну за права жыць на іх тэрыторыі. У склад Лао Тхэнг уваходзяць горныя моны (кхаму, ламет, путэнг і інш.) і горныя кхмеры, мовы якіх адносяць да монкхерскай сям’і.

Лао Сунг – насяляюць высокагорныя раёны, вышэй 1 000 мэтраў. Гэтыя раёны знаходзяцца ўдалечыні ад гарадоў і рэк, і цяжкадасяжныя. Іх доля складае 10% насельніцтва. Да іх адносяць народы мяо, яо, лаху, лісу, акха.

У Лаосу жывуць так сама кітайцы, віетнамцы, індусы, бірманцы і інш.

З лінгвістычнага пункту гледжаньня выдзяляюць групы Лао-Тай, Мон-Кхмер, Тыбета-Бірманцы і Мяо-Яо. Па мовам насельніцтва падзяляецца на 47 этнічных груп і 149 падгруп.

Колькасьць людзей, не належачых да гэтых груп (індусы, тайляндцы, віетнамцы, кітайцы, эўрапейцы) нязначнае, многія зь іх пакінулі краіну пасьля прыходу да ўлады камуністаў.

[рэдагаваць] Рэлігія

Большасьць насельніцтва – будысты. Шматлікія плямёны групаў Лао Тхэнг і Лао Сунг – аніміты са сваімі сыстэмамі прыродных духаў і рытуалаў. Існуюць невялікія абшчыны хрысьціян, мусульман і індуістаў.