Судан

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Перайсьці да: навігацыя, пошук
جمهورية السودان
Jumhūriyyat as-Sūdān
Рэспубліка Судан
Сьцяг Судану Герб Судану
(Сьцяг) (Герб)
Нацыянальны дэвіз: "an-Nasr la-na" (Перамога Наша)
Месцазнаходжаньне Судану
Афіцыйная мова арабская
Сталіца Хартум
Найбуйнейшы горад Амдурман
Урад рэспубліка
Амар Насан аль-Башыр
Сальва Кіір
Плошча
 - Агульная
 - % вады
10-е месца ў сьвеце
2 505 813 км2
6
Насельніцтва
 - Агульнае (2006)
 - Шчыльнасьць
33-е месца ў сьвеце
36 992 490
14/км²
СУП
 - Агульны (2005)
 - на душу насельніцтва
62 месца ў сьвеце
84,755 млрд.$
2 522 $
Валюта Суданскі фунт (SDG)
Часавы пас
 - улетку
DST (UTC)
+3 (UTC+3)
Незалежнасьць
ад Эгіпту і Вялікабрытаніі
1 студзеня 1956
Дзяржаўны гімн [["نحن جند للہ جند الوطن "

"Мы войска Бога і нашай зямлі"]]

Аўтамабільны знак SUD
Дамэн верхняга ўзроўню .sd
Тэлефонны код +249

Суда́н (па-арабску: سودان, Рэспубліка Судан) – дзяржава ў Паўночна-Усходняй Афрыке, самая вялікая краіна Афрыкі і арабскага сьвету па плошчы. Мяжуе з Эгіптам на поўначы, Лібіяй на паўночным захадзе, Чадам на захадзе, Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікай і Дэмакратычнай Рэспублікай Конга на паўднёвым захадзе, Угандай і Кеніяй на поўдні і паўднёвым усходзе, Эрытрэей і Этыёпіяй на усходзе. На паўночным усходзе мае выхад да Чырвонага мора. СталіцаХартум. Назва краіны паходзіць ад арабскага Bilad-al-sudan даслоўна – "краіна чорных".

Зьмест

[рэдагаваць] Гісторыя

[рэдагаваць] Палітыка

[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел

Адміністрацыйны падзел Судану складаецца з 26 штатаў (па-арабску: wilayat) і 133 акругаў.

Калі-нікалі штаты так сама называюцца і правінцыямі:

[рэдагаваць] Геаграфія

[рэдагаваць] Эканоміка

Судан – адна з самых бедных краінаў сьвету, нягледзячы на тое, што эканамічны рост за 2005 год склаў 7%.

Асновай эканомікі зьяўляецца сельская гаспадарка, у якой заняты 80% працаздольнага насельніцтва і якая складае 39% СУП. Асноўныя сельскагаспадарчыя культуры: пшаніца, бавоўна, лён, арахіс, сорга. Значная частка сельскай гаспадаркі прадстаўлена жывёлагадоўляй (у асноўным вярблюдаў).

Прамысловасьць прадстаўлена ў асноўным невялікімі харчовымі прадпрыемствамі, і іншымі галінамі лёгкай прамысловасьці. Лічыцца, што Судан мае вялікія запасы карысных выкапняў, але гэта ніколі не дасьледавалася, і лічбавых дадзеных не існуе. Экспуатуюцца невялікія радовішчы асбесту, хрому, сьлюдаў.

У 1970-х г.г. адкрыты радовішчы нафты. У 1999 годзе, быў распачаты экспарт гэтай сыравіны што прывяло да таго, што краіна ў першыню за гады незалежнасьці атрымаю станоўчы гандлёвы баланс.

[рэдагаваць] Дэмаграфія

Згодна з перапісам насельніцтва 1981 года, насельніцтва краіны налічвала 21 млн. чалавек. Пасьля гэтага перапісы не праводзіліся з-за грамадзянскай вайны. Па сучасных адзнаках насельніцтва павялічылася да 38 млн. чалавек.

Бесьперапынны рух народаў, гандаль рабамі, зьмена формаў існаваньня, распад старажытных дзяржаў, уварваньне арабаў і эўрапейцаў прывяло да значных адрозьненьняў паміж рознымі групамі насельніцтва ў мове, рэлігіі і культуры. Разам з тым межы краіны падзяляюць такія народы як нубійцы на поўначы краіны, азандэ на паўднёвым захадзе і латука на поўдні.

Для Судану характэрна наяўнасьць дзьвюх культурных традыцый – арабскай і чорнай афрыканскай. У кожнай зь іх існуюць сотні этнічных племянных і моўных адрозьненьняў.

Паўночныя правінцыі займаюць большую частку Судана. Тут знаходзіцца большасьць гарадоў краіны. Большасьць насельніцтва паўночнага Судану – арабамоўныя мусульмане, рознага этнічнага паходжаньня, так сама большасьць зь іх карыстаецца і роднай мовай.

На поўдні і захадзе краіны жывуць у асноўным народы нэгроіднай расы. Большасьць зь іх захоўвае мясцовыя традыцыйныя веры ці прыхільнікі хрысьціянства. Для поўдня краіны характэрна сельскагаспадарчая эканоміка. Грамадзянская вайна, якая цягнецца тут з моманту атрыманьня краінай незалежнасьці, мае катастрафічныя наступствы для эканомікі і насельніцтва ўвогуле.

Большая частка насельніцтва знаходзіцца ў даліне Нілу і яго прытокаў. Самая высокая шчыльнасьць насельніцтва ў асноўным хлапкаробчым раёне краіны – паўночнай частцы міжрэчча Белага і Блакітнага Ніла. Пустэльныя раёны амаль незаселены.

Асноўныя гарады краіны: Хартум, Амдурман, Паўночны Хартум, Порт-Судан.

[рэдагаваць] Культура

[рэдагаваць] Спорт

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі


Краіны Афрыкі
Альжыр | Ангола | Бацвана | Бэнін | Буркіна-Фасо | Бурунды | Габон | Гамбія | Гана | Гвінэя | Гвінэя-Бісаў | Джыбуці | Замбія | Зімбабвэ | Каба-Вэрдэ | Каморскія выспы | Камэрун | Кенія | Конга, Дэмакратычная Рэспубліка | Конга, Рэспубліка | Кот д'Івуар | Лесота | Лібія | Лібэрыя | Мадагаскар | Мазамбік | Малаві | Малі | Марока | Маўрыкій | Маўрытанія | Намібія | Нігер | Нігерыя | Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка | Руанда | Сан Том і Прынсэп | Самалі | Свазілэнд | Сэйшэлы | Сэнэгал | Судан | С'ера Леонэ | Танзанія | Тога | Туніс | Уганда | Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка | Чад | Эгіпэт¹ | Экватарыяльная Гвінэя | Эрытрэя | Этыёпія
Іншыя тэрыторыі
Жуан дэ Нова | Заходняя Сахара | Канарскія выспы | Мадэйра | Маёта | Пэньён | Сэута | Мэлілья | Сьвятая Гелена, выспа | Эўропа, выспа
¹ Часткова ў Азіі
Асабістыя прылады
На іншых мовах