Вугоршчына
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
| Magyar Köztársaság | |||||
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: няма | |||||
 |
|||||
| Афіцыйная мова | Вугорская | ||||
| Сталіца | Будапэшт | ||||
| Найбуйнейшы горад | Будапэшт | ||||
| Урад | Парлямэнцкая рэспубліка Ласла Шоём Гордан Байнаі |
||||
| Плошча - Агульная - Адсотак вады |
109-е месца ў сьвеце 93 030 км² 0,74% |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2008) - Шчыльнасьць |
79-е месца ў сьвеце 10 031 000 108/км² |
||||
| СУП - Агульны (2008) - на душу насельніцтва |
Сьпіс краінаў паводле СУП $196,074 млрд $19 499 |
||||
| Валюта | Форынт (HUF) |
||||
| Часавы пас - улетку |
CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
||||
| Незалежнасьць — заснаваная |
У сьнежні 1000 |
||||
| Дзяржаўны гімн | «Himnusz (Isten, áldd meg a magyart)» | ||||
| Аўтамабільны знак | H | ||||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .hu | ||||
| Тэлефонны код | +36 | ||||
 |
|||||
Вуго́ршчына, Вуго́рская Рэспу́бліка (Ве́нгрыя, Венгерская Рэспу́бліка), (па-вугорску: Magyarország 
Hu-Magyarország.ogg ) — дзяржава ў Цэнтральнай Эўропе. Вугоршчына мяжуе зь сям'ю краінамі: Аўстрыяй, Румыніяй, Славаччынай, Славеніяй, Сэрбіяй, Украінай і Харватыяй.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
- Асноўны артыкул: Гісторыя Вугоршчыны
[рэдагаваць] Палітыка
Парлямэнцкая рэспубліка. Прэзыдэнт абіраецца парлямэнтам на 5 гадоў. Прэзыдэнт ня мае шырокіх паўнамоцтваў, але можа прызначаць прэм'ер-міністра. У сваю чаргу прэм'ер-міністар можа прызначаць і здымаць з пасады любога чальца кабінэту міністраў. Парлямэнт уяўляе сабой аднакамэрную палату, называецца Нацыянальны Сход (Országgyűlés) і зьяўляецца найвышэйшым органам улады. Партыя павінна пераўзысьці 5% бар'ер, каб патрапіць у парлямэнт.
[рэдагаваць] Геаграфія
- Асноўны артыкул: Геаграфія Вугоршчыны
Выйсьця да мора няма. У асноўным раўнінны ляндшафт, але ёсьць невысокія горы на поўначы. Найвышэйшы пункт — гара Кекеш (Kékes), вышынёй 1014 мэтраў. Працякае рака Дунай, якая дзеліць краіну на дзьве паловы. Найбуйнейшае возера — Балатан.
[рэдагаваць] Эканоміка
- Асноўны артыкул: Эканоміка Вугоршчыны
Пасьля далучэньня да Эўрапейскага Зьвязу 1 траўня 2004 году Вугоршчына працягвае эканамічны рост. Прыватныя прадпрыемства складаюць 80% ад ВНП. У Вугоршчыне шмат замежнага капіталу — з 1989 году былі інвэставаныя 23 мільярды даляраў. Інфляцыя і беспрацоўе рэзка павысіліся ў 2001 годзе, але з тых часоў зноў зьнізіліся.
[рэдагаваць] Дэмаграфія
95% насельніцтва — вугорцы (венгры, мадзьяры). Меншасьці: цыганы (2%), немцы (1,2%), румыны (0,8%), славакі (0,4%), харваты (0,2%), сэрбы (0,2%) й украінцы (0,1%).
[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел
Адміністрацыйны падзел Вугоршчыны прадстаўлены 7 рэгіёнамі (Magyarország régiói), якія ў сваю чаргу дзеляцца на 19 абласьцей (Megye) і Будапэшт які прыраўнены да мэдзье. Акрамя гэтага буйныя вугорскія гарады, такія як Дэбрэцэн, Мішкольц, Сегед, Печ і Дзьёр, знаходзяцца ў рэспубліканскім падпарадкаваньні. Кожная вобласьць падзелена на некалькі раёнаў. Усяго ў Вугоршчыне налічваецца 173 раёны. Мясцовыя ворганы самакіраваньня прадстаўлены мэрамі і муніцыпальнымі сходамі, якія фармуюцца ў выніку выбараў. Тэрмін дзеяньня мясцовых органаў кіраваньня — чатыры гады.
Існуючы адміністрацыйны падзел Вугоршчыны быў уведзены ў 1950 годзе.
| Назва | Адміністрацыйны цэнтар |
Плошча (км²) |
Насельніцтва (чал) |
Шчыльнасьць насельніцтва (чал/км²) |
Колькасьць населеных пунктаў |
|---|---|---|---|---|---|
| Бач-Кішкун | Кечкемет | 8 445 | 541 584 | 64 | 119 |
| Баранья | Печ | 4 430 | 402 260 | 91 | 301 |
| Бэкеш | Бэкешчаба | 5 631 | 392 845 | 70 | 75 |
| Баршод-Абауй-Зэмплен | Мішкольц | 7 247 | 739 143 | 102 | 355 |
| Чонград | Сегед | 4 263 | 425 785 | 100 | 60 |
| Фэйер | Секешфэхервар | 4 359 | 428 579 | 98 | 108 |
| Дзьёр-Машон-Шапрон | Дзьёр | 4 208 | 440 138 | 105 | 174 |
| Хайду-Біхар | Дэбрэцен | 6 211 | 550 265 | 89 | 82 |
| Хэвеш | Эгер | 3 637 | 323 769 | 89 | 119 |
| Яс-Надзькун-Сальнок | Сальнок | 5 582 | 413 174 | 74 | 75 |
| Камаром-Эстергом | Татабанья | 2 265 | 315 886 | 139 | 76 |
| Ноград | Шальгатарьян | 2 546 | 218 218 | 86 | 129 |
| Пэшт | Будапэшт | 6 393 | 1 124 395 | 176 | 186 |
| Шамодь | Капошвар | 6 036 | 334 065 | 55 | 244 |
| Сабольч-Сатмар-Бээег | Ньірэдьхаза | 5 936 | 583 564 | 98 | 228 |
| Тольна | Сэксард | 3 703 | 247 287 | 67 | 108 |
| Ваш | Сомбатхей | 3 336 | 266 342 | 80 | 216 |
| Вэспрем | Вэспрем | 4 493 | 368 519 | 82 | 225 |
| Зала | Залаэгерсег | 3 784 | 269 705 | 78 | 257 |
[рэдагаваць] Рэлігія
Хрысьціянская краіна. Дзьве траціны вугорцаў — каталікі. Кальвіністы складаюць каля 20%, а лютэранцы каля 5%. Каля 1% юдэяў.
[рэдагаваць] Культура
- Асноўны артыкул: Вугорская культура
Глядзіце таксама:
[рэдагаваць] Спорт
Спорт у Вугоршчыне.
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
Вугоршчына — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
| Краіны Эўропы | ||
|---|---|---|
| Азэрбайджан · Альбанія · Андора · Армэнія · Аўстрыя · Баўгарыя · Беларусь · Босьнія і Герцагавіна · Бэльґія · Ватыкан · Вугоршчына · Вялікабрытанія · Гішпанія · Грузія · Грэцыя · Данія · Ірляндыя · Ісьляндыя · Італія · Казахстан¹ · Кіпр · Латвія · Летува · Ліхтэнштайн · Люксэмбург · Малдова · Мальта · Манака · Нарвэґія · Нідэрлянды · Нямеччына · Партуґалія · Польшча · Расея¹ · Рэспубліка Македонія · Румынія · Сан-Марына · Славаччына · Славенія · Сэрбія · Турцыя¹ · Украіна · Фінляндыя · Францыя · Харватыя · Чарнагорыя · Чэхія · Швайцарыя · Швэцыя · Эстонія |  |
|
| Непрызнаныя: | Абхазія · Косава · Нагорна Карабаская Рэспубліка · Паўднёвая Асэтыя · Паўночны Кіпр · Прыднястроўе · Сілэнд | |
| Залежныя тэрыторыі: | Акратыры і Дэкелія · Аляндзкія выспы · Выспа Мэн · Гернсі · Гібральтар · Ян Маен · Джэрсі · Шпіцбэрген · Фарэрскія выспы | |
| ¹ Часткова знаходзіцца ў Азіі | ||
| Арганізацыя Паўночнаатлянтычнай дамовы (NATO) | |
|---|---|
| Удзельнікі | Баўгарыя • Бэльгія • Вугоршчына • Вялікабрытанія • Гішпанія • Грэцыя • Данія • Злучаныя Штаты Амэрыкі • Ісьляндыя • Італія • Канада • Латвія • Летува • Люксэмбург • Нарвэгія • Нідэрлянды • Нямеччына • Партугалія • Польшча • Румынія • Славаччына • Славенія • Турэччына • Францыя • Чэхія • Эстонія |
| Прынятыя ўдзельнікі | Альбанія • Харватыя |
| Кандыдаты | Рэспубліка Македонія • Украіна • Грузія |
| Арганізацыя эканамічнага супрацоўніцтва і разьвіцьця (АЭСР) | |
|---|---|
| Злучаныя Штаты Амэрыкі · Аўстралія · Аўстрыя · Бэльгія · Вугоршчына · Вялікая Брытанія · Гішпанія · Грэцыя · Данія · Ірляндыя · Ісьляндыя · Італія · Канада · Люксэмбург · Мэксыка · Нарвэгія · Нідэрлянды · Новая Зэляндыя · Нямеччына · Паўднёвая Карэя · Партугалія · Польшча · Славаччына · Турэччына · Фінляндыя · Францыя · Чэхія · Швайцарыя · Швэцыя · Японія · |
