Люксэмбург

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Люксэмбург
Grand-Duché de Luxembourg
Großherzogtum Luxemburg
Groussherzogtum Lëtzebuerg
Сьцяг Люксэмбургу Герб Люксэмбургу
(Сьцяг) (Герб)
Нацыянальны дэвіз: Mir wëlle bleiwe wat mir sinn
Дзяржаўны гімн
«Ons Heemecht»
Месцазнаходжаньне Люксэмбургу
Афіцыйная мова Француская, нямецкая, люксэмбурская
Сталіца Люксэмбург
Найбуйнейшы горад Люксэмбург
Форма кіраваньня Вялікае герцагства
Анры
Ксаўе Бэтэль
Плошча
 • агульная
 • адсотак вады
179-е месца ў сьвеце
2586,4 км²
нязначны
Насельніцтва
 • агульнае (2012)
 • шчыльнасьць
171-е месца ў сьвеце
537 000[1]
194,1/км²
СУП
 • агульны (2011)
 • на душу насельніцтва
94 месца ў сьвеце
$41,221 мільярды
$80 119
Валюта Эўра (EUR)
Часавы пас
 • улетку
CET (UTC+1)
CEST (UTC+2)
Незалежнасьць
— абвешчаная

9 чэрвеня 1815
Дамэн верхняга ўзроўню .lu
Тэлефонны код +352
Мапа Люксэмбургу

Вялі́кае герцагства Люксэмбу́рг — малая сухапутная краіна ў паўночна-заходняй Эўропе, мяжуе з Францыяй, Нямеччынай і Бэльгіяй. На гэты момант адзінае ў сьвеце незалежнае вялікае герцагства (ад 1815 году).

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Тэрыторыя Люксэмбургу ў часы Рымскай імпэрыі ўваходзіла ў склад правінцыі Бэльгіка, а ў Сярэднявечча ў Франкскае каралеўства. З Х стагодзьдзя стала часткай графства Люксэмбург, якое ў ХV стагодзьдзі трапіла пад уладу Габсбургаў і стала адной з правінцыяў Нідэрляндаў. У 17141794 гадах Люксэмбург знаходзіўся ў складзе Аўстрыі. Згодна з рашэньнем Вэнскага кангрэсу 18141815 гадоў было ўтворана Вялікае княства Люксэмбург у складзе Германскага Зьвязу і ў асабістай уніі зь Нідэрляндзкім каралеўствам. Сучасныя межы Люксэмбургу ўсталяваныя ў 1839 годзе бэльгійска-нідэрляндзкай дамовай. Пасьля ліквідацыі Германскага Зьвязу Люксэмбург быў абвешчаны нэўтральнай дзяржавай. Аднак і ў Першую, і ў Другую сусьветныя войны краіна была акупаваная нямецкімі войскамі.

Палітыка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У наш час Люксэмбург — канстытуцыйная манархія. Кіраўнік дзяржавы — Вялікі герцаг. Заканадаўчая ўлада належыць аднапалатнаму парлямэнту (палата дэпутатаў). У адміністрацыйным сэнсе краіна падзеленая на 3 акругі.

Геаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Паўночная частка Люксэмбургу занятая перадгор’ямі Ардэнаў (вышыня да 559 м), у паўднёвай частцы — невысокія прыступчатыя грады, якія зьніжаюцца на ўсход.

Клімат умераны, пераходны ад марскога да кантынэнтальнага. Сярэдняя тэмпэратура студзеня +2°С, чэрвеня +18°С. Ападкаў выпадае 700—850 мм штогод. Рэкі належаць да басэйну ракі Мозэль.

Шырокалісныя лясы займаюць каля 30% паверхні. Астатнія землі занятыя сельскай гаспадаркай.

Эканоміка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Люксэмбург — высокаразьвітая індустрыяльная краіна. СУП у 2008 годзе склаў 39,4 млрд даляраў. Асноўнай галіной прамысловасьці зьяўляецца чорная мэталюргія (каля 30% СУП), акрамя яе разьвіцьцё атрымалі хімічная, скураная, цэмэнтная, фаянсавая, дрэваапрацоўчая, швейная, харчовая галіны. Сельская гаспадарка забясьпечвае каля 1% СУП і заснаваная на маса-малочнай жывёлагадоўлі, вінаградарстве.

Дэмаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Насельніцтва — 537 тыс. чалавек. Каля 70% насельніцтва складаюць люксэмбурцы, акрамя іх у краіне жывуць партугальцы, італьянцы, французы і іншыя. Афіцыйнымі мовамі зьяўляюцца люксэмбурская, француская і нямецкая. 95% вернікаў – каталікі.

Спорт[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У адрозьненьне ад большасьці краін Эўропы, у Люксэмбургу няма перавагі таму або іншаму віду спорту. Але нягледзячы на гэта, каля 100 000 чалавек у Люксэмбургу, насельніцтва якога складае 537 000, зьяўляюцца чальцамі той ці іншай спартовай фэдэрацыі.

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Люксэмбургсховішча мультымэдыйных матэрыялаў

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]