Польшча
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: няма | |||||
 |
|||||
| Афіцыйная мова | польская | ||||
| Сталіца | Варшава | ||||
| Найбуйнейшы горад | Варшава | ||||
| Урад | Рэспубліка Лех Качыньскі Дональд Туск |
||||
| Плошча - Агульная - % вады |
68-е месца ў сьвеце 311 904 км² 2,65 % |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2007) - Шчыльнасьць |
32-е месца ў сьвеце 38 126 000 122/км² |
||||
| СУП - Агульны (2008) - на душу насельніцтва |
24-е месца ў сьвеце $676,8 млрд $17 815 |
||||
| Валюта | Польскі злоты (PLN) |
||||
| Часавы пас - улетку |
CET (UTC+1) CEST (UTC+2) |
||||
| Незалежнасьць -Вернутая |
996 – 1795 11 лістапада 1918 |
||||
| Дзяржаўны гімн | «Mazurek Dąbrowskiego» | ||||
| Аўтамабільны знак | PL | ||||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .pl | ||||
| Тэлефонны код | +48 |
||||
 |
|||||
Рэспу́бліка По́льшча, По́льшча (па-польску: Rzeczpospolita Polska) — краіна ў Цэнтральнай Эўропе, знаходзіцца паміж Нямеччынай на захадзе, Чэхіяй і Славаччынай на поўдні, Украінай і Беларусяй на ўсходзе, і Балтыйскім морам, Летувай і Расеяй на поўначы.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
- Асноўны артыкул: Гісторыя Польшчы
- 966-1569 - Польскае Каралеўства
- 1569 - 1795 - Польскае Каралеўства у складзе Рэчы Паспалітай (з Вялікім княствам Літоўскім)
- 1918 - 1939 - Польская Рэспубліка
- 1945 - 1989 - Польская Народная Рэспубліка
[рэдагаваць] Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Ад 1 студзеня 1999 году Польшча дзеліцца на 16 ваяводзтваў, 379 паветаў (65 гарадзкіх паветаў + 314 земскіх паветаў), 2478 гмінаў (307 гарадзкіх гмін + 582 гмін гарадзка-вясковых + 1589 вясковых гмін) — стан на 1 студзеня 2007.
Ваяводзтвы (у дужках — сталіца ваяводзтва):
- Апольскае (Аполе)
- Вармінска-Мазурскае (Ольштын)
- Вялікапольскае (Познань)
- Заходнепаморскае (Шчэцын)
- Куяўска-паморскае (Быдгашч, Торунь)
- Лодзінскае (Лодзь)
- Любельскае (Люблін)
- Любускае (Гожаў Вялікапольскі, Зялёна-Гура)
- Мазавецкае (Варшава)
- Малапольскае (Кракаў)
- Ніжнесілескае (Уроцлаў)
- Падкарпацкае (Жэшаў)
- Падляскае (Беласток)
- Паморскае (Гданьск)
- Сылескае (Катавіцы)
- Сьвентакшыскае (Кельцэ)
[рэдагаваць] Геаграфія
Агульная плошча Польшчы складае 613 658 км² (займае 69 месца ў сьвеце і 9 у Эўропе). Каля 2/3 паверхні займае Польская нізіна. На поўначы знаходзіцца Балтыйскае града, на поўдні – Малапольскае і Люблінскаяе узвышшы, а ўздоўж паўночнай мяжы цягнуцца Карпаты (самая высокая кропка 2 499 м) і Судэты. Самымі буйнымі рэкамі зьяўляюцца Вісла і Одра, але так сама існуе вялікая колькасьць больш дробных рэк. Азёры ў асноўным знаходзяцца на поўначы. Лясы займаюць 28% тэрыторыі краіны.
Агульная працягласьць межаў – 3 528 км, зь якіх 3 054 км на сушы і 528 на моры. Польшча мяжуе з Беларусьсю (416 км), Украінай (529 км), Славакіяй (539 км), Чэхіяй (790 км), Германіяй (467), Расеяй (206 км) і Летувой (013 км).
Клімат умераны, пераходны ад марскога да кантынэнтальнага. Сярэдняя тэмпэратура студзеня ад −1 да −5 °C (у гарах да −8 °C), чэрвеня 17—19°C (у гарах да 10°). Ападкі складаюць 500 – 800 мм на раўнінах, у гарах да 1000 мм у год.
[рэдагаваць] Эканоміка
- Асноўны артыкул: Эканоміка Польшчы
Першая з краін, якая ажыцьцявіла пераход ад камунізму да вольнага рынку, Польшча здолела ўтаймаваць інфляцыю і дасягнуць хуткага росту СЎП. Шматлікія праблемы, такія, як беспрацоўе, застаюцца. Гэта ў першую чаргу зьвязана з павелічэньнем дзяржаўнага ўмяшальніцтва ў эканоміку ў другой палове 1990-х гадоў. Аднак у шматлікіх галінах эканомікі краіна працягвае працаваць над лібэралізацыяй. Асноўныя тавары польскага экспарту – харчовыя прадукты, сталь, транспартнае абсталяваньне, прадукцыя хімічнай прамысловасьці.
|
|
Гэта — накід артыкула па геаграфіі. |
|---|
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
Польшча — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
- Афіцыйны польскі партал (анг.)
- Польшча.by (рас.)
| Краіны Эўропы | |
|---|---|
| Азэрбайджан · Альбанія · Андора · Армэнія · Аўстрыя · Баўгарыя · Беларусь · Босьнія і Герцагавіна · Бэльґія · Ватыкан · Вугоршчына · Вялікабрытанія · Гішпанія · Грузія · Грэцыя · Данія · Ірляндыя · Ісьляндыя · Італія · Казахстан¹ · Кіпр · Латвія · Летува · Ліхтэнштайн · Люксэмбург · Малдова · Мальта · Манака · Нарвэґія · Нідэрлянды · Нямеччына · Партуґалія · Польшча · Расея¹ · Рэспубліка Македонія · Румынія · Сан-Марына · Славаччына · Славенія · Сэрбія · Турцыя¹ · Украіна · Фінляндыя · Францыя · Харватыя · Чарнагорыя · Чэхія · Швайцарыя · Швэцыя · Эстонія | |
| Непрызнаныя: | Акратыры і Дэкелія · Выспа Мэн · Гернсі · Гібральтар · Косава · Ян Маен · Джэрсі · Шпіцбэрген · Фарэрскія выспы |
| ¹ Часткова знаходзіцца ў Азіі | |
| Арганізацыя Паўночнаатлянтычнай дамовы (NATO) | |
|---|---|
| Удзельнікі | Баўгарыя • Бэльгія • Вугоршчына • Вялікабрытанія • Гішпанія • Грэцыя • Данія • Злучаныя Штаты Амэрыкі • Ісьляндыя • Італія • Канада • Латвія • Летува • Люксэмбург • Нарвэгія • Нідэрлянды • Нямеччына • Партугалія • Польшча • Румынія • Славаччына • Славенія • Турэччына • Францыя • Чэхія • Эстонія |
| Прынятыя ўдзельнікі | Альбанія • Харватыя |
| Кандыдаты | Рэспубліка Македонія • Украіна • Грузія |
| Арганізацыя эканамічнага супрацоўніцтва і разьвіцьця (АЭСР) | |
|---|---|
| Злучаныя Штаты Амэрыкі · Аўстралія · Аўстрыя · Бэльгія · Вугоршчына · Вялікая Брытанія · Гішпанія · Грэцыя · Данія · Ірляндыя · Ісьляндыя · Італія · Канада · Люксэмбург · Мэксыка · Нарвэгія · Нідэрлянды · Новая Зэляндыя · Нямеччына · Паўднёвая Карэя · Партугалія · Польшча · Славаччына · Турэччына · Фінляндыя · Францыя · Чэхія · Швайцарыя · Швэцыя · Японія · |
