Сымэтрыя

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Сымэтрыя й асымэтрыя

Сымэтрыя (па-грэцку: συμμετρεῖν — для вымярэньня разам), як правіла, перадае два асноўных значэньні. Першы — недакладнае пачуцьцё гарманічнай або эстэтычнай прапарцыянальнасьці й збалянсаванасьці[1], якое адлюстроўвае прыгажосьць і дасканаласьць. Другім значэньнем зьяўляецца дакладная й выразная пэўная канцэпцыя балянсу або «ўзорнага самападабенства», якая можа быць прадэманстраваная або даказаная ў адпаведнасьці з правіламі фармальнай сыстэмы: па геамэтрыі, фізыцы альбо іншым чынам.

Не зважаючы на тое, што значэньні адрозныя ў некаторых кантэкстах, яны абодва зьвязаныя паміж сабой і абмяркоўваюцца паралельна.

«Дакладныя» паняткі сымэтрыі маюць розныя меры й вызначэньні. Напрыклад, сымэтрыя можа быць наступнай:

Гэтыя паняткі сымэтрыі апісваюцца з чатырох пунктаў гледжаньня. Па-першае, сымэтрыя ў геамэтрыі зьяўляецца найбольш вядомым тыпам сымэтрыі для многіх людзей. Другім пунктам гледжаньня зьяўляецца больш агульнае значэньне сымэтрыі ў матэматыцы ў цэлым. Трэцяя пэрспэктыва апісвае сымэтрыю, як яна ставіцца да навуцы й тэхніцы. У гэтым кантэксьце сымэтрыі ляжаць у аснове адны з самых глыбокіх пазнаньняў у сучаснай фізыцы, у тым ліку аспэкты прасторы й часу. Нарэшце, чацьвёртая пэрспэктыва абмяркоўваецца ў гуманітарных навуках, пра ягонае багатае й разнастайнае выкарыстаньне ў гісторыі, архітэктуры, мастацтве й рэлігіі.

Процілеглы панятак да сымэтрыі — асымэтрыя.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Penrose, Roger (2007). Fearful Symmetry. City: Princeton. ISBN 978-0-691-13482-6.
  2. ^ See e.g., Mainzer, Klaus (2005). Symmetry And Complexity: The Spirit and Beauty of Nonlinear Science. World Scientific. ISBN 981-256-192-7.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Сымэтрыясховішча мультымэдыйных матэрыялаў