Айва

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Айва
Quitte Cydonia oblonga.jpg
Плады айвы звычайнай
Клясыфікацыя
Царства Расьліны
Аддзел Пакрытанасенныя
Кляса Двудольныя
Атрад Ружакветныя
Сямейства Ружавыя
Падсямейства Сьпірэйныя
Трыба Pyreae
Род Айва
Айва звычайная
Cydonia oblonga
Бінамінальная намэнклятура
Cydonia

Айва (па-лацінску: Cydonia) — манатыпны род драўляных расьлін сямейства ружавых. Від Айва звычайная ці Айва падоўжаная (па-лацінску: Cydonia oblonga) — адзіны прадстаўнік гэтага роду.

Батанічнае апісаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Батанічнае аздабленьне з кнігі «Köhler’s Medizinal-Pflanzen», 1887
Францыска дэ Зурбаран. Талерка з айвою
Кветка
Плады

Дрэва невялікае, вышынёю 4—5 мэтраў.
Лісьце чарговае, яйкападобнае ці авальнае, часам шырока эліптычнае, радзей круглявае, на вяршыні вострае ці тупое, з клінаватаю, радзей кругляваю падставаю, зьверху цёмна-зялёнае, зьнізу шараватае, даўжынёй 5—10, да 12 см, шырынёю да 7,5 см, з хвосьцікам да 2 см. Прылістак зваротна-даўгавата-яйкападобны, радзей лянцэтны, даўжынёю 6—12 мм, шырынёю 4—6 мм.
Кветкі правільныя, з большага адзіночныя, на кароткіх кветаножках. Венца бледна-ружовы, белы ці ружовы, буйны, да 4,5—5 см у дыямэтры. Тычачкаў 15—25, звычайна 20; слупкоў 5, вольных; пладалісьцікаў 5, зрослыя з кветаложай; чашалісьцікаў 5, суцэльныя, даўгаватыя, адхіленыя.
Плод — ілжывы яблык, амаль шарападобны ці ігрушападобны, лімоннага альбо цёмна-жоўтага колеру, спачатку лямцаваапушаны, калі сасьпее - гладкі.
Насеньне карычневае, адваротна-яйкападобнае. Мякіш маласакавіты, жорсткі з-за шматколькасных камяністых клетак. Смак даўкі, аскомісты, саладкаваты.

Хімічны склад[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Культывацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У прыродзе арэал ахоплівае Каўказ, Закаўказьзе й Сярэднюю Азію. Шырока распаўсюдзілася і натуралізавалася ў Міжземнамор'і, краінах Азіі, Паўднёвай і Цэнтральнай Эўропе.

Выкарыстаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]